AQSh Savdo vakolatxonasi (USTR) va Qo‘shma Shtatlarning Jahon Savdo Tashkilotidagi missiyasida uzoq yillar mas'ul lavozimlarda ishlagan Mark Linskott Toshkentda matbuot anjumani o‘tkazdi.
Kun.uz muxbirining xabar berishicha, savdo boshqaruvi sohasida 33 yillik ish tajribasiga ega ekanini aytgan amerikalik sobiq mulozim O‘zbekiston nima uchun Jahon Savdo Tashkilotiga kirishga harakat qilishi lozimligi bo‘yicha fikr bildirib o‘tdi.
«Birinchidan, jahonda JSTga kirmagan davlatlar juda kam qolgan (164ta davlat a'zo – tahr.). Markaziy Osiyodan faqat Turkmaniston va O‘zbekiston hozircha tashkilot a'zosi emas.
JSTga qo‘shilishga qiziqish bildirmayotgan KXDRni hisobga olmaganda, hatto urushlardan keyin tiklanayotgan mamlakatlar – Sudan, Janubiy Sudan, Iroq kabilar ham tashkilotga kirish tomon harakat qilmoqda.
Ikkinchidan, O‘zbekiston xorijdan investitsiya jalb etishga, o‘z mintaqasidan tashqari savdo aloqalarini ham o‘stirishga katta e'tibor qaratmoqda. JSTga a'zolik O‘zbekistonga kirayotgan investorlar va mamlakatning savdo hamkorlariga kafolatlar va oshkoralikni taqdim etadi.
Uchinchidan, JSTga a'zo bo‘lish O‘zbekistonga boshqa davlatlarning o‘ziga aloqador tijoriy qarorlari ustidan (masalan, chegara va bojlar masalasida) shikoyat qilish imkonini beradi. Misol uchun, Antigua va Barbuda JST orqali AQShning savdo cheklovlariga qarshi chiqqandi. Yoki Markaziy Amerika mamlakatlari Yevropa davlatlari tomonidan banan importiga joriy etilgan cheklovlarning bekor qilinishiga erishishgan edi.
Qolaversa, O‘zbekiston JSTga qo‘shilib, uning to‘laqonli a'zosi sifatida xalqaro savdo qoidalarini ishlab chiqishda qatnashish imkoniga ega bo‘ladi», – deydi Mark Linskott.
Uning ta'kidlashicha, Jahon Savdo Tashkilotiga asos solingan 1995 yildan buyon hali birorta davlat undan chiqib ketmagan.
JSTga a'zo bo‘lish jarayoni qancha vaqt davom etishiga qaysi omillar ta'sir etishi haqidagi savolga Linskott quyidagicha javob berdi.
«Jarayon uzoqqa cho‘zilishi mumkin. Bu, shubhasiz, murakkab jarayon. Talabgor JST doirasidagi turli shartnomalarni o‘z qonunchiligiga tatbiq etishga tayyor bo‘lishi kerak. Bu kelishuvlar savdo yoki xizmat ko‘rsatish ishtirokchilarining huquqlari, standartlar, subsidiyalar, tariflar va boshqalarni o‘z ichiga oladi.
