Yunusobod metrosi qurilişida halok bölgan yigitlar: yaqinlari ularning uşalmay qolgan orzulari haqida
|17:00 / 23.02.202048 5537 min
Ölim haq. U eşik qoqmasdan keladi… Ammo kutilmagan tasodif yoki baxsiz voqea natijasida hayot bösağasiga endi qadam qöygan, yoş, norğul yigitlar boqiy dunyoga ketsa… Alam qiladi.
Alamki, uning çöğini hattoki ötayotgan vaqt ham söndirişga ojiz. Taqdirning şum öyinlariga könikişdan özga iloj yöqligini bora-bora anglaysan…
2019 yil 18 dekabr kuni Toşkent metropoliteni qurilişida röy bergan baxsiz hodisa va u yerda halok bölgan yoş yigitlar haqidagi xabar qalblarni larzaga soldi.
Kun.uz ijodiy jamoasi Qaşqadaryo va Samarqand viloyatida yaşagan marhumlarning xonadonlarida böldi. Yigitlarning yaqinlari, onalari bilan suhbatlaşdik… Uşalmagan orzulari, armonlarini tingladik.
Qaşqadaryo viloyatidan bu mudhiş hodisa oqibatida 4 nafar yigit dunyodan köz yumdi. Ularning uç nafari Şahrisabz tumanining Beşkapa qişloğida istiqomat qilgan. Taqdirni qarang — Yakkaboğda yaşagan törtinçi yigitning ham qişloği nomi Beşkapa ekan.
Heç kim bolam demasin ekan. Alpdek öğlonlaridan ayrilgan muştipar onalarning hasratini tinglaşdek oğir narsa bölmasa kerak…
Dastlab marhum Jonibek Ravşanov xonadonida böldik. Onasi Risolat Bobomurodova va yaqinlari hamsuhbat bölişdi. Ota beçora oğir betob, töşakka mixlanib qolgan…
«Beorzu odam emas edi. Hammani öziga döst bilib, katta-kiçikka birdek edi. Orzulari bir olam edi», — deydi marhumning onasi Risolat Bobomurodova.
Şu qişloqlik Oybek va Davronbek Abdullayevlar qarindoş ekan. Bir köçada yaşaşgan ekan.
Oiladagi yakkayu yagona öğil Oybek Abdullayevning onasi Halovat Şukurovaning eslaşiça, öğli bir oy işlab kelib, uyda 18 kun davolanib, dam olib 20 oktabr kuni yana Toşkentga işga ketgan.
Mavzuga oid
— Yakkayu yolğiz öğlim, ikki qizdan keyin körganman. Şunday esli, aqlli edi bolam… Bitta bölsa ham önta öğilga tatiydigan bola edi… oğajon, — deb kuyunadi Halovat aya.
«Sakkiz yil turmuş qurgan bölsak telefon tutmadim. «Dadasi, sizning işingiz xavfli, men hadeb qönğiroq qilaversam işingizdan çalğitib qöyaman», derdim. Lekin u vaqtda metroda işlamas edi… Orzulari juda köp edi, juda köp edi…»
Davronbek oilada kenja öğil edi. Onasi Sabohat Jamolova hamon öziga kelgani yöq.
— Avgustda otasi olamdan ötdi. Davronbek Rossiyada işlab yurardi. Otasini köp söradi. Kelgandan keyin ham mozor boşiga çiqib ketaverar edi. «Borma, bolam» desam ham «Onajon, ayvonning terassasini sozlaymiz, ikki million pul işlab kelaman, dadam menga işonib ketdi, men endi dadamning işini davom ettirişim kerak», deb ketdi, tuproqlarning ostiga ikki marta kömilgan bolam... Yangi yilga bozorlik qilib kelaman, deb özini bozorlik qilib örab keldi… Dadasining oldiga borib yotib olgan bolam…
Şahrisabz tumani Beşkapa qişloği qaraydigan «Nurafşon» MFY raisi Sulton Töxtamişev qişloq yigitlarini yaxşi gaplar bilan esladi.
— Mahallaning zabardast, faol yigitlari edi. Töy bormi, ma'raka bormi, haşar bormi, baholi qudrat beminnat xizmat qiladigan yigitlar edi, — deydi S.Töxtamişev.
Tunda Yakkaboğdagi Beşkapa qişloğiga — Anvar Diyorovning ota uyini topib, kirib bordik. Uning beva qolgan turmuş örtoği va farzandlari ham şu yerda ekan…
Marhumning volidai muhtaramasi Komila Pardayevaning gapirişi juda qiyin böldi. Ona nihoyat özini qölga olib, xotiralari bilan örtoqlaşdi…
— Boş farzandim edi. Yoşligidan mehnatkaş, serğayrat… Yuragimni jonini suğurib ketdi. Uçtagina farzandi bor edi. Endi ular otasini qömsayapti… Bolalari ğöragina edi… Yangi imorat qilib köçib çiqqan edi. Hali uylari bir ahvolda. Orzulari olam bolam…
Anvar Diyorovning rafiqasi Lobar Rahmonova ham farzandlarining otasini xotirladi.
Qaşqadaryo safaridan söng samarqandlik marhum quruvçilar xonadonida ham böldik. Samarqand tumanida istiqomat qilgan Ixtiyor Rahmatov va Past Darğom tumanida yaşagan Zarif Karimovning yaqinlari bilan suhbatlaşdik.
Halok bölganlar içida yagona temiryölçi — Zarif Karimovning taqdirida ham xuddi otasi singari 38 yoşida olamdan ötiş yozilgan ekan....
Onasi Yaxşigul Haydarovaning sözlab berişiça, Zarifning otasi ham 38 yoşida avtohalokatda nobud bölgan ekan. Öğlining peşonasiga ham şu taqdir yozilgan ekan.
— 10-sinfni bitirgandan otasi öğlimni temiryölga öqişga kiritdi. Bitirib, 2001 yildan buyon şu sohada işlab kelayotgan edi. Yaqinda Toşkentga xizmat safariga ketgan edi, — deydi onaizor.
— Öğilli bölgaç juda suyundi, ismini Davlatbek qöydi, «Xudo menga davlat berdi, töy qilaman endi», derdi. Bolamning orzulari röyobga çiqmadi. Endi ota-bobolari körmagan kunlarni bolalari körsin, mayli…
Olis qişloqlarda yoşlar örtasida işsizlik hamon yuqori. Rözğor tebratiş uçun yoş oila boşliqlari iş izlab poytaxtga, olis yurtlarga yöl olişgan.
Hukumat komissiyasi jabrlanganlar va ularning oila a'zolariga moddiy va ma'naviy yordam körsatgan.
Maxsus tekşiriş komissiyasi qurbonlarning qaramoğida bölgan şaxslarni moddiy qöllab-quvvatlaş maqsadida oilalarning har biriga bir yöla tölanadigan bir martalik nafaqa pullari belgiladi.
Marhumlarning qaramoğida bölgan mehnatga layoqatsiz şaxslarga oyma-oy tölanişi lozim bölgan pul mablağlari hisob-kitob qilinib, amalga oşiriş uçun iş beruvçilarga taqdim etildi», – deyiladi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi bildirişida.
«Özbekiston temir yöllari» aksiyadorlik jamiyati marhum Zarif Karimovga oilaning asosiy boquvçisi bölgani sababli 281 mln 671 ming sömlik bir martalik nafaqa belgilab, uning turmuş örtoğiga ötkazib bergan. Marhumning qaramoğida bölgan beş nafar oila a'zosining har biriga 650 ming söm miqdorida nafaqa har oy tölab borilişi boşlangan.
Maxsus komissiya qarori bilan yana 5 nafar halok bölganlar oilalariga ham bir martalik nafaqa pullari, şuningdek, mehnatga layoqatli bölmagan oila a'zolari uçun oylik kompensatsiya tölovlari belgilangan. Ularga tölovlarni mehnat şartnomasini tuzgan firma amalga oşiradi.
Ha, heç qanday pul inson örnini bosa olmaydi. Lekin naçora. Baxsiz hodisa qurbonlari kişilar yodida qoliş uçun qurilayotgan öşa metro bekatiga «Quruvçilar» nomi berilib, ularning xotirasi abadiylaştirilişi haqida takliflar ham bildirildi.
Yurtimizda juda köp jabhalarda quriliş işlari şiddat bilan ketmoqda. Bunday körgulik qaytarilmasligi uçun mutasaddilar barça zarur çoralarni körişlari kerak. Toki onalar faryodi kökka örlamasin…
Şuhrat ŞOKIRJONOV tayyorladi. Tasvirçi va montajçi: Faxriddin HOTAMOV.