Tadbirkor bilan suhbatimizda uning tadbirkorlik faoliyatidan tashqari, bir nechta ijtimoiy masalalardagi fikrlari bilan ham qiziqdik.
«Bitta qaror bilan startaplarni ko‘paytirib bo‘lmaydi»
— O‘zbekiston uchun startaplar – yangi jarayon. 4-5 yil oldin hatto dollarni konvertatsiya qila olmaydigan davlatda yashardik. Ammo ayni paytda ham mamlakatimizda startaplar boshlash uchun muammolar bor.
Birinchi muammo butun dunyoda startaplarni ushlab turadigan va qo‘llab-quvvatlaydigan venchur fondlar, ya'ni investitsion fondlar O‘zbekistonda yo‘q. Jahonda yangi paydo bo‘lgan startap g‘oyalariga investorlar ishonch bildirib, qo‘llab-quvvatlaydi. Ular biladi, 10 ta startapdan 1-2 tasigina muvaffaqiyatli chiqadi, ba'zida 10 tasi ham muvaffaqiyatsiz bo‘lishi mumkin. Lekin orada bittasi muvaffaqiyatli bo‘lsa, bu qolgan hamma startaplarga ketgan investitsiyani oqlab ketadi.
O‘zbekistonda bu funksiyani banklar bajara olmaydi. Banklar investor sifatida startapga pul tikishi qiyin. Davlat turli imtiyozlar bilan bergan investitsiyalar aslida qaysi yo‘llar bilan, qayerga ketishini ko‘pchiligimiz ko‘rib turibmiz.
Ikkinchidan, infratuzilma muammosi. Biz startaplar haqida gapiryapmiz, lekin shu vaqtning o‘zida hatto viloyat markazlarida ham energotizim barqaror emas.
Internet sifati va tezligini qo‘yib turing, bir sutkada 2-3 soat chiroq yongan holatlarga duch keldik. Shunga o‘xshash holat Qarshi shahrida bo‘ldi, u yerda filialimiz bor.
Elektr toki, gaz, suv, yo‘l, sifatli internet, temir yo‘llar, havo yo‘llar kabi infratuzilmalardagi muammolarni yechmasak, bu muammolar bir necha yillar davomida bizni orqaga tortishda davom etadi. Hatto qilingan ko‘plab ishlarni havoga uchiradi.
Uchinchidan, kadrlar muammosi. Ta'lim tizimi zamondan orqada qolgani, bilimli kadrlar qadrlanmagani natijasida ko‘plab kadrlar ketdi. Ichkaridan chiqqan kadrlar esa afsuski jahon talablariga javob bermaydi.
To‘rtinchidan, mentalitet, ma'naviyat muammosi. Bizdagi konservativ, yangiliklarni qabul qilmaydigan odamlar yangi g‘oyalarni, o‘zgarishlarni qabul qilishni istamaydi.
Yana ma'naviyat termini ortidan turli-tuman g‘oyalar uchun yopildik. Bu kabi sun'iy to‘siqlar natijasida ijodkorlik va erkin fikrlash qobiliyati tobora pasayib boradi. Bu faqat startaplarni emas, san'atni ham inqirozga olib keladi. Masalan, yaxshi o‘zbek kinolari bir yilda bir marta chiqib qolishi mumkin. So‘nggi yillarda yuqori iste'dodli yangi xonanda chiqdimi? Yo‘q.
