“Fuqarolar emas, hujjatlar harakatlanadi” – davlat xizmatlari sohasida nimalar özgardi?
|21:29 / 07.02.202314 5847 min
Sönggi yillarda aholi özgarişlarni eng köp his qilgan tizimlardan biri davlat xizmatlari sohasi böldi. Ilgari fuqarolar bir parça qoğozni oliş uçun idorama-idora sarson bölib yurişgan bölsa, bugun barçasi bir joyda hal etilmoqda. Ayrim xizmatlardan esa uydan çiqmay turib ham, hatto dunyoning istalgan çekkasida turib foydalaniş mumkin.
Foto: KUN.UZFoto: KUN.UZ
2018–2022 yillarda Davlat xizmatlari markazlari orqali körsatilayotgan xizmat turlari qariyb 7 baravarga ortib, 37 tadan 261 taga yetkazildi. 2022 yilda 78 ta davlat xizmatini körsatiş yölga qöyildi. Bugungi kunda mavjud 771 ta davlat xizmatidan 261 tasi Davlat xizmatlari markazlari orqali körsatilmoqda.
2018–2022 yillarda jismoniy va yuridik şaxslarga 43 milliondan ortiq xizmat körsatildi. Şundan 2021 yilda 9,4 millionta, 2022 yilning 11 oyida esa 9,3 milliondan ortiq (2017 yilga nisbatan 83 barobar köp) xizmat körsatildi. Bir kunda örtaça 45 mingga yaqin aholiga davlat xizmati körsatilmoqda.
Şahar markazidan 50-100 km olisda joylaşgan hududlarda Davlat xizmatlari markazlarining 140 ta filiali taşkil etilib, ular tomonidan şu kunga qadar 210 mingga yaqin xizmat körsatildi va fuqarolar ovoragarçiligining oldi olindi.
Davlat idoralari tomonidan davlat xizmatlarini körsatiş jarayonida byurokratiya va qoğozbozlikni qisqartiriş maqsadida 73 turdagi hujjat va ma’lumotnomalarning aholidan talab qilinişi bekor qilindi, 200 dan ortiq tartib-taomillar soddalaştirildi.
Davlat xizmatlarini körsatişda talab etiladigan hujjatlar soni 221 tadan 95 taga qisqartirildi. 73 turdagi hujjat, masalan, ruhiy kasalliklar va narkologiya böyiça hisobda turişi yoki turmasligi; sudlanganlik; manzil-ma’lumot axboroti; fuqaroning nomida uy-joy mavjud yoki mavjud emasligi; turar joyning maydoni; soliq qarzi mavjud yoki mavjud emasligi; pensiya va nafaqa miqdori; pensiya va nafaqa oluvçilar röyxatida mavjudligi; nikoh qayd etilganligi yoki nikohdan ajralganligi; şaxsni tasdiqlovçi hujjat nusxasi; şaxsning fotosurati; mehnat daftarçalari nusxalarini, iş haqi va iş stajini tasdiqlovçi ma’lumotni, davlat boji va yiğimlar tölanganligini tasdiqlovçi hujjat kabilarning qisqartirilişi natijasida yiliga
Mavzuga oid
örtaça 20 mln aholiga qulaylik yaratildi
, ularning 300 mlrd sömdan ortiq mablaği tejalişiga erişildi.
Bundan taşqari, 150 dan ortiq xizmatlar töliq qayta körib çiqilib, soddalaştirildi, natijada talab etiladigan hujjatlar soni 2 baravarga qisqartirildi. Lisenziyalaş, ruxsat beriş va xabardor qiliş tartib-taomillarini belgilab beruvçi Hukumatning 3 ta qarori qabul qilinib, sohadagi 250 dan ortiq hujjatlar bekor qilindi.
“Lisenziya” axborot tizimida 95 ga yaqin xizmat işga tuşirilib, 65 mingdan ortiq elektron litsenziyalar, ruxsatnomalar va xabarnomalar berildi. Buning natijasida, fuqarolarning turli idoralarga 5-10 marotaba ovora bölib borişiga çek qöyilib, yiliga 10 mlrd sömdan ortiq mablağ aholining özida qolişi ta’minlandi.
2021 yil 1 noyabrdan boşlab “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimida röyxatga olingan hamda I va II guruh nogironligi bölgan şaxslarga davlat xizmatlaridan foydalanişda tölovlar böyiça 50 foiz çegirma qöllanişi yölga qöyildi.
Çet eldan turib Özbekistondagi davlat xizmatlaridan elektron foydalaniş imkoni yaratildi. Xususan, 2022 yilning özida çet ellik jismoniy şaxslarga 5 030 ta, yuridik şaxslarga esa 188 ta xizmat körsatildi.
Xorijdan turib elektron davlat xizmatlaridan foydalanişda davlat bojlari, yiğimlar va boşqa har qanday tölovlarning çet el valutasida xalqaro tölov tizimlari va boşqa vositalar orqali amalga oşiriş imkoniyati yaratildi.
Xorijga çiqiş biometrik pasportini beriş eksterritorial tamoyil asosida körsatişga ötkazildi. Uşbu jarayonda qoğoz şaklda anketani töldiriş, 4 ta hujjatni aholidan oliş bekor qilindi, tölov miqdori BHMning 1,2 baravaridan 1 baravariga kamaytirildi.
FHDYo axborot tizimida 8 mlndan ortiq oilaning tarkibi şakllantirildi, bu orqali YaIDXPda fuqarolarga özining oila tarkibini köriş imkoniyati yaratildi. 27 turdagi xizmatlarning kompozit (bitta ariza orqali bir neçta xizmat körsatiş) tarzda körsatilişi yölga qöyildi.
Fuqarolarning doimiy (vaqtinça) röyxatdan ötgan joyidan qat’i nazar 7 turdagi fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd etiş, nikohlanuvçi şaxslarni tibbiy körikdan ötkaziş va xorijga çiqiş biometrik pasportini rasmiylaştiriş eksterritorial tamoyil asosida amalga oşiriladi.
Davlat xizmatlari markazlari va FHDYo bölimlarini real vaqt rejimida (onlayn) kuzatiş imkonini beruvçi “Situatsion markaz” işga tuşirildi.
2022 yil 1 yanvardan 59 turdagi davlat xizmatlarini körsatiş muddatlari tubdan qisqartirildi. Uşbu turdagi xizmatlar oldin 30 kundan 90 kungaça muddatda körsatilgan bölsa, endilikda 1 kundan 30 kungaça kamaytirildi.
Bundan taşqari, ötgan yilning boşidan 8 ta davlat xizmati böyiça tölovlar kamaytirildi va ayrimlari bekor qilindi. Xususan, Özbekistonning konsullik muassasalari tomonidan amalga oşirilgan notarial harakatlarida gerb blankasi uçun undiriladigan 5 AQŞ dollari yiğim, xususiy bandlik agentliklari reyestriga kiritiş xizmati uçun undiriladigan BHMning 1 baravari miqdoridagi yiğim bekor qilindi. Advokatlik byurolarini röyxatdan ötkazişda undiriladigan tölovlar BHMning 2 baravaridan 1 baravariga, xöjalik yurituvçi sub’yektlarni qöşib yuboriş va qöşib olişga doir bitimlarga oldindan rozilik berişda yiğim BHMning 10 baravaridan 7 baravariga kamaytirildi.
Davlat xizmatlari markazlari va Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali rasmiy hujjatlarga elektron tarzda “Apostil” (Apostille) maxsus ştampini qöyiş amaliyoti joriy etilib, istalgan davlatdan turib uni tekşiriş imkoniyati yaratildi.
Jamoatçilik muhokamasiga qöyilgan 2022–2026 yillarga möljallangan Yangi Özbekistonning taraqqiyot strategiyasini “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim yili”da amalga oşirişga oid davlat dasturi töğrisidagi prezident farmoni loyihasida, davlat organlari va taşkilotlari tomonidan an’anaviy tarzda körsatiladigan qöşimça 200 ta davlat xizmatini davlat xizmatlari markazlari hamda Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali körsatişni yölga qöyiş, bu orqali elektron şaklda körsatiladigan davlat xizmatlari sonini 73 foizga yetkaziş, hozir esa, mavjud 770 dan ortiq davlat xizmatlaridan 262 tasi davlat xizmatlari markazi, 370 tasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida körsatiş közda tutilgan.
Loyihaga köra, aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari (nogironligi bölgan şaxslar, oğir bemorlar, keksalar va boşqalar)ga migratsiya va fuqarolikni rasmiylaştiriş sohasidagi davlat xizmatlarini doimiy yaşaş yoki vaqtinça turgan joyiga çiqiş orqali, körsatilgan xizmat uçun qöşimça tölov undirilmagan holda körsatiş yölga qöyiladi. Natijada, mazkur şakldagi davlat xizmatlari bilan 4 mlnga yaqin ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qamrab olinadi.
