Jahongir Ortiqxöjayev - Magic City, Minerva City va “Paxtakor” haqida
|23:28 / 05.02.202434 89713 min
Tadbirkor Jahongir Ortiqxöjayev “Paxtakor”ni rivojlantirmoqçi bölgani, şu bilan birga, klub va stadionni xususiylaştiriş uçun 100 dollar ham tölamoqçi emasligini aytdi. “Tekinga bersa olaman, pulga bersa olmayman”, dedi u.
Videodan kadrVideodan kadr
Tadbirkor, Toşkentning sobiq hokimi Jahongir Ortiqxöjayev “Lolazor” podkastidagi iştirokida jamoatçilik diqqat markazidagi bir qator masalalarga izoh va munosabat bildirdi.
“Paxtakor” haqida
Davlat aktivlarini boşqariş agentligi 17 yanvar kuni “Paxtakor” futbol klubi – klub balansidagi köçmas mulklar bilan birgalikda – sotuvga qöyilganini e’lon qildi. Lekin klub va Toşkent markazidagi ulkan hududni egallagan stadionni qöşib sotmaslik haqidagi jamoatçilik vakillarining munosabatidan keyin, 18 yanvarda klubni xususiylaştiriş vaqtinça töxtatilgani ma’lum qilindi.
Jahongir Ortiqxöjayevning aytişiça, “Paxtakor”ni u olmoqçi bölgan, lekin internetdagi gap-sözlardan keyin bu fikridan qaytgan. “Aylangan gaplardan keyin, töğrisini aytaman, menga kerakmas futboliyam, jonimga tegdi, menga kerakmidi şu, degan fikrga bordim va hozir şu fikrdaman”, – dedi u.
Tadbirkor klubni sotib olişdan maqsadini sözlab berdi.
“Faqat “Paxtakor” emas, prezidentimiz qarorlari bilan köp klublar xususiylaştirilişi kerak. Bitta narsani aytişim kerak: davlatdan xususiyga ötadi degani futbol özgarib qoladi degani emas. Milliard pul taşlaydimi, futbol özgarib qoladi degani emas. Agar pul bilan bölganida, bugun Saudiya eng zör terma jamoa bölardi. Yoki “Ulsan Hyundai” klubi. Birgina Hyundai 200 milliard “oborot” qiladi. Pul bilan bölganida, ular bölgan bölardi. Bu futbolni biz kardinal özgartirmasak, futbolimiz futbol bölmaydi.
“Paxtakor”ni 100 dollarga bersa, sotib olmayman u yerni. Tekinga bersa olaman. Stadionini ham. Tekinga bersa olaman, pulga bersa olmayman.
Men futbol federatsiyasi rahbari Abdusalom aka Azizov bilan ham köp gaplaşdim, nima qilsa böladi? Boşqalarni bilmadim, mening taklifim bunday: mayli, men olişim mumkin stadionni, lekin pulga emas, çunki özi stadionga 70-80 milliard pul tikib yubordim. 200 milliardga yaqin pulim ketdi. Qaytarib ololmayman [bu pullarni]. Yana pulga sotib olamanmi stadionni? Nima qilaman uni?
Mavzuga oid
Birinçi taklifim: futbolni özgartirişimiz kerak. Ikkinçisi: muxlislarni futbolga çaqirişimiz kerak. Toşkent – mening kindik qonim tökilgan joy. Men “Paxtakor”ga 12 yoşimda bilet olib, sotib yurgan odamman. Kimga emas, aynan menga qadrli bu joy. Hammadan köra menga qadrli. Yoşligim öşa yerda ötgan. “Paxtakor”ning nomi bor, uni yöqotib bölmaydi.
Nima qilmoqçi edim? Qibrayda bazasi bor. Men u yerga 100-120 talik mehmonxona qurmoqçi edim. Törtta maydoni bor, ikkitasini özgartirmoqçi edim. Çilonzorda akademiya bor, maydoni sun’iy, oyoqlari şilinyapti, öt ekib bermoqçi edim. “Paxtakor” stadionini esa yangilab, tagiga dökon, kafelar qilib, atrofini boğ qilib, odamlar keçki payt ham kafega kelsin, ham heç bölmasa biror şou qilib, bir amallab stadionga olib çiqib olamiz. Köngiloçar joy bölsinki, odamlar içkariga kirsin, ya’ni çaqiriş kerak.
Bolalarni esa 14, 15, 18, 20 yaşar bolalarni olib kelib, Qibrayga mehmonxonaga tiqib, ota-onasi bilan kelişib: “Göşti menga, suyagi sizga, 3 oyda 1 marta uyingizga boradi”, alkogol içiş yöq, keçasi yuriş yöq... Ertalabdan keçgaça qattiqqöllik bilan, ertalab turğazib, yugurtirib... “Yoğli ovqat yema, yotib olib oş yema, yugur...” Bolalarning vitamini yöq edi, kiyimi yöq edi, qildik qölimizdan kelgunça. 3 yil mana şunday çillaxona deydimi, “kazarma” rejimida boqmoqçi edim.
Keyin uni “Paxtakor”da öynatib, agar çet elga sotiladigan bölsa, masalan, sotardik. Şundan xarajatlarimni ehtimolki qoplardim. Lekin xohlasang uyingga bor, xohlagan payting kel, xohlasang trenirovkaga kel, xohlamasang yöq – bu bilan biz futbolni kötara olmaymiz. Qattiq rejimda trenirovka qiladigan bolalarni yoşligidan yetiştirib, viloyatlardan, özimizdan yiğib kelib, zör akademiya qilmas ekanmiz, biz futbolni katta pul bilan qila olmaymiz.
Mana, keçaginda bitta öyinçini Özbekiston tarixida birinçi marta Angliya Premer-ligasi ijaraga berdik. Men uni Özbekistonda yoki “Paxtakor”da olib qoliş niyatim yöq, rivojlantirib, yiliga 5-10 ta çet elga olib çiqiş niyatim bor. Çet elda öynasa, xohlagan vaqtda terma jamoaga çaqirsa, yetib keladi-ku. Faraz qiling, 11 ta öyinçingizning 11 tasi Angliya, Fransiya, Portugaliyada öynayapti. Mening niyatim şu edi”, – dedi Jahongir Ortiqxöjayev.
Magic City va sobiq City Makon
Foto: Nearly Neutral Travel
Jahongir Ortiqxöjayevning AKFA kompaniyalar guruhiga kirgan “Stargate Systems” MÇJ 2017–2021 yillarda Toşkent markazidagi Özbekiston Milliy boği hududida Magic City köngiloçar majmuasini qurgan edi. Buning uçun Milliy boğning 20 gektardan ortiq hududi şu kompaniyaga investitsiya kiritiş şarti bilan 49 yilga ijaraga berilgan.
Ortiqxöjayev ötgan hafta Termizdagi “Biznes marafon”da 7 ta kompaniyasi, xususan Magic City'ni ham sotganini aytgandi. Ayni paytda kompaniya töliqligiça Abduvohidov Alişer Abdujabboroviçga tegişli. Sobiq hokimning sözlariga köra, u Magic City'ga ortiq vaqt ajratişni istamagani va boşqa ğoyalari ham köpligi uçun parkdan voz keçgan.
“2016 yillar oxirida Toşkentda bitta tadbirkor Rohat taraflarda “Disneylend” quraman deb söz bergan. Qurolmadi. Qilaman deb rosa gapirdi, lekin qilmadi. Ketvordi.
Lekin örniga köngiloçar joy bölişi kerak edi. Şunda biz “şu joyni [Milliy boğ nazarda tutilmoqda – tahr.] olamiz, şunaqa joyga aylantiramiz” degan taklif bilan çiqdik. [Magic City'ning] orqa tomonida kiçik-kiçik attraksionlar va akvaparklar ham bölişi kerak edi, keyin mohiyati yöqolib qoladi deb özimiz voj keçdik.
Magic city taqdimot qilindi va qabul qilindi. 49 yilga 55 mln dollar investitsiya kiritiş şarti bilan ijaraga berildi. Boş reja körsatildi, taqdimot qilindi, rozi bölişdi va qaror çiqdi. Şunga asosan, u qilindi. Biz kerakli summani oşiği bilan investitsiya qildik.
Xuddi şunaqa qaror “Alpomiş” sport saroyiga ham çiqqan. Xuddi eskiça qilib tiklaş kerak bölgan. “Alpomiş” sport saroyi umuman foyda keltirmaydigan joy, muzning pulini yoqasiz-da faqat. Qildikmi, qildik. Sizlar uni gapirmaysizlar, “Alpomiş”ni qanday bölgan bölsa şunday joyiga qöyganmiz.
Magic city masalasi böyiça, 55 mln dollar investitsiya bajarildi. Töğrisini aytaman: muammo köp, ijaraçilar bor, boşqasi bor, mingta odam keladi, tadbirlar böladi, fontan otadi, salyut otadi, unisi bu bilan urişib qoladi… Töğrisi-da, bularga vaqt ajratişingiz kerak-da”, – dedi u.
Qolaversa, Ortiqxöjayevning aytişiça, u faqat Magic City parki bilan çegaralanib qolmagan: “Menda boşqa idealarim ham bor. Faqat şu bilan çegaralanib qolgan joyim yöq-ku”.
Tadbirkorning sözlariga köra, u Magic City loyihasini amalga oşirişda avvalboşdan iştirok etgan menejerlaridan biriga parkning egasi bölişni taklif etgan. U rozi bölib, kompaniyaning kredit majburiyatlarini ham zimmasiga olişini bildirgan. Jahongir Ortiqxöjayev Magic City'ni “kamroğiga bölsa ham, zarariga bölsa ham” berganini aytdi.
Ijaraga olgan kompaniya ta’sisçisining özgarişi davlat bilan kelişilganmi, degan savolga javoban Ortiqxöjayev bunday kelişuv bölişi şart emasligini ta’kidladi.
“Davlat Jahongir Ortiqxöjayev 49 yil yaşasin demagan-ku. Davlatning közi kör emas, xudoga şukr, ança narsa joyiga tuşdi. Jazo muqarrar, agar muammo bölsa, javobini beradi. Men davlatdan 49 yilga olganman deb, 49 yil yaşaşimga kafolat berolmayman-ku. Imkonsiz bu narsa, xudo bersa, yaşayman. Menga u-bu narsa bölsa, baribir kimgadir ötkazardim, töğrimi? Nega kimdandir söraş kerak? Egasi bitta, firma bitta. Qarzini böyniga oldi, talablari bor.
Biz [park] orqasida quriliş qilmaydigan böldik, sokin joy qiladigan böldik. Prezidentimizning özlari taşrif buyurdilar, sokin joy bölsin dedilar, xuddi şunday qildik”, – dedi sobiq hokim.
Ortiqxöjayev Milliy boğga tutaş, Seul (sobiq Baynalmilal) köçasi tomondan kiriladigan hudud haqidagi savolga javoban, bu yer uning ofisi ekanini aytdi.
“U – mening ofisim. Boşqa odamlarning ofisi bölgan, City Makon. 2012 yo 2013 yilda uni 23 milliardgami, 24 milliardgami, auksionda sotib olganman – öşa paytda katta pul edi”, – dedi tadbirkor.
Jahongir Ortiqxöjayevga köra, ötgan yili Magic City'ga 2,3 mln kişi kelgan.
“Mening heç qanaqa davlatga ziyon keltiradigan işim yöq. Magic city böyiça, keçirasiz-u, öşa “yomon” deb yozganlar ham bola-çaqasini aylantirib yuribdi, mazza qilib. “Yomon” deydi-ku, bitta-ikkita blogerlar, jurnalistlar bor, “dabdalasini çiqardi” deydi-ku. Şularning [Magic City'da] aylanib yurganini men özim közim bilan körganman. Videosini ham körsatişim mumkin. Yomon bölsa borarmidi?
2 mln 300 mingta odam kelgani – bu fakt. Ta’mirlanmasidan oldin qança odam kelgan? Kuniga 300 kişi bormidi-yöqmidi? Balki sizga yoqmas, lekin boşqalarga yoqar. Nima qilamiz özimizni aldab, faktga asoslanaylik. Fakt – 2 mln 300 ming odam u yerga [Magic City] keldi, 4 mln 100 ming “Toşkent siti”ga keldi”, – dedi u.
Minerva City
Foto: MJ Developers
2022 yilda hindistonlik investor Murari Lal Jalanning “MJ Developer” kompaniyasi tomonidan Yangihayot tumanida qurilişi boşlangan “Minerva city” loyihasi mojaroli tarzda sabab töxtab qolgandi. Yer hindistonlik tadbirkordan olib qöyilgaç, u Toşkentning öşa vaqtdagi hokimi Jahongir Ortiqxöjayevni unga noqonuniy talab qöyişda ayblab çiqqandi. Toşkent şahar hokimligi investorning sözlarini rad etib, Boş prokuraturaga murojaat qilgan, Boş prokuratura Murari Lal Jalanning iddaosi tekşirilayotganini ma’lum qilgan edi.
JahongirOrtiqxöjayev “Lolazor” podkastiga hokim sifatidagi faoliyati yuzasidan suhbatlaşmaslik şarti bilan kelganini bildirib, “Minerva city” haqidagi savolga qisqa javob berdi.
“Bu yigitda soxta piar köpayib ketdi. Birorta çet ellik, biznes qilaman degan kamtar odam boşqa mamlakatga borib, sport maşinalarida yurib, keçasi bilan katta pul soçib, hammaning oldida katta maişat, katta piarlarni ötkazib, katta-katta odamlarni olib çiqmaydi. Buni faqat öşa davlatga borib pulini yeb, olib qoçib ketadigan odam qiladi. Unga boy ekan, zör ekan, falon maşinalarda yuribdi, deb pul berişni boşlaşadi. Natijada pulni olib, qoçib ketadi. Buning şunga öxşagan qadamlari paydo böldi, şaharda keçki payt qizildan ötib ketiş... Menga heç kim heç balo qila olmaydi, degan şekilli. Sport maşinalarini har hafta almaştiriş, keçki yurişlar, katta bazmlar ötkazişlar – bular menga soxtadek tuyuldi. Boşqa sabablar ham bor, aytişni istamagan bölardim”, – dedi poytaxtning sobiq rahbari.
Suhbat davomida Jahongir Ortiqxöjayev hokim lavozimidan olinişi böyiça prezidentning qarorini muhokama qilmasligi, “Texnopark” MÇJni işonçli boşqaruvga olgani, Özbekistondan taşqarida birorta ham uyi yöqligi va özi uçun samolyot ijaraga olganini ham aytib ötgan.
