Трамп: Ҳамас сўнгги жасадни топишга ёрдам берди, энди қуролсизланиши керак

АҚШ президенти Доналд Трамп душанба куни Axios'га берган интервьюсида Ҳамас Исроилда қолган сўнгги гаровга олинган шахснинг қолдиқларини топишга ёрдам берганини айтди. У энди гуруҳни қуролсизлантириш бўйича берган ваъдасини бажаришга чақирди.

Исроиллик Ран Гвилининг жасади топилиши билан барча гаровга олинганлар — тирик ва ҳалок бўлганлар Ғазодан қайтарилди. Унинг жасади қайтарилиши Трампнинг тинчлик битими учун муҳим бурилиш нуқтаси ҳисобланади.

Шу билан бирга, Исроил Ғазо ва Миср ўртасидаги Рафаҳ ўтиш пункти шу ҳафта охиригача «чекланган» тартибда қайта очилишини маълум қилди.

Трампнинг айтишича, жасадни қидириш ва шахсини аниқлаш жараёни «жуда оғир» бўлган, чунки қидирув гуруҳлари ҳудудда «юзлаб жасадларни текширишга мажбур бўлган».

«Бу жуда оғир манзара эди,» — деди у. Трамп қидирув жараёнида Ҳамаснинг ёрдамини ҳам эътироф қилди: «Улар жасадни қайтариш учун жуда қаттиқ ишлашди. Бу борада Исроил билан ҳамкорлик қилишди. Қанчалик қийин бўлганини тасаввур қилишингиз мумкин».

Кейинги қадам «энди биз Ҳамасни улар ваъда қилганидек қуролсизлантиришимиз керак,» - дея таъкидлади Трамп.

«Ҳеч ким барча гаровга олинганларни қайтариб келамиз, деб ишонмаган эди. Бу буюк лаҳза бўлди,» - деди Трамп. Унинг қўшимча қилишича, барча қолдиқлар уйга қайтиши қанчалик муҳим эканини фақат ота-оналарнинг ўзи тўлиқ тушунади.

Трампнинг айтишича, маслаҳатчилари Стив Уиткофф ва Жаред Кушнер душанба куни эрталаб уни қидирув натижалари ҳақида хабардор қилган. Шундан сўнг у Нетаняҳу билан гаплашган ва у «ниҳоятда хурсанд бўлган».

АҚШнинг юқори мартабали расмийси душанба куни тушдан кейин журналистлар билан бўлиб ўтган брифингда буни тасдиқлади:

«Шуни айтишим мумкинки, бу масалада Ҳамас жуда яхши ҳамкорлик қилди. Улар ўз зиммасига олган мажбуриятни тўлиқ бажарди».

Қуролсизланиш ва иккинчи босқичга шубҳалар

Рафаҳ ўтиш пунктининг очилиши ва Гвилининг жасади қайтарилиши Трамп битимининг биринчи босқичида қолган сўнгги йирик тўсиқлар эди. Энди эътибор тўлиқ иккинчи босқичга қаратилиши мумкин. У Ғазони демилитаризация қилиш, янги ҳукумат ва хавфсизлик кучларини жорий этишни назарда тутади.

Шунга қарамай, Ҳамас тинч йўл билан қуролсизланиши, шунингдек Исроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу вазминлик кўрсатиб, жараённинг давом этишига йўл қўйишига нисбатан жиддий шубҳалар мавжуд.

Бироқ, аввал биринчи босқич доирасида барча тирик ва ҳалок бўлган гаровга олинганлар қайтарилишига ҳам аввал шубҳа билан қаралган эди — ҳозир эса бу амалга ошди.

АҚШнинг юқори мартабали расмийсининг журналистларга айтишича, Ҳамасни демилитаризация қилиш бўйича батафсил музокаралар шу ҳафта бошланади.

«Бизнингча, қуролсизланиш қандайдир амнистия билан бирга бўлади [Ҳамас аъзолари учун]. Очиғини айтганда, бизда қуролсизлантириш бўйича жуда-жуда яхши дастур бор. Биз улар билан алоқадамиз, бизнинг вакиллар ҳам улар билан алоқада», — деди расмий.

У шунингдек, Ғазони қайта қуриш демилитаризация ва Ҳамас қуролсизлантирилгандан кейингина бошланишини таъкидлади: «Қилинган келишув айнан шундан иборат».

Шу билан бирга, расмий «демилитаризация жараёни кетар экан, Исроил келишувга мувофиқ қизил чизиққа қайтади ва Халқаро барқарорлаштириш кучлари ишга туширилади,» дея урғулади.