30 март куни қабул қилинган бу қонун билан – бош вазир Бинямин Нетаняҳу ўта ўнг радикал иттифоқчиларининг ваъдасини бажарди.
Reutersʼнинг ёзишича, қонун фақат «Исроил мавжудлигига чек қўйиш»ни мақсад қилган қотилликда айбдор деб топилган исроилликларга нисбатан қўлланади, яъни у фаластинликлар учун ўлим жазосини назарда тутади. Аммо шунга ўхшаш жиноятларни содир этган яҳудий миллатига мансуб исроилликлар учун бу қонун тааллуқли эмас.
Чора-тадбир ҳукм чиқарилганидан кейин 90 кун ичида осиш орқали қатл этишни талаб қилувчи қоидаларни ўз ичига олади. Бунда жазони ижро этишни бироз кечиктиришга рухсат берилади, аммо афв этиш ҳуқуқи берилмайди. Ҳужжат ўлим жазоси ўрнига умрбод қамоқ жазосини тайинлаш имкониятини ҳам кўзда тутади, аммо бу фақат аниқлаштирилмаган «махсус ҳолатларда» мумкин.
Аслида Исроил 1954 йилда қотиллик учун ўлим жазосини бекор қилган эди. Шунга қарамай, Ғарбий соҳилдаги ҳарбий судлар фаластинлик маҳкумларни аллақачон ўлимга ҳукм қилиши ваколатига эга бўлган. Аммо улар буни амалга оширмай келаётганди.
Фаластинликларни камситувчи ушбу чоралар – овоз бериш арафасида сиртмоқ шаклидаги нишон тақиб юрган, Исроилнинг ўта ўнг қанот миллий хавфсизлик вазири Итамар Бен-Гвир томонидан илгари сурилган. Қонун Кнессетнинг 120 аъзосидан 62 нафари томонидан қўллаб-қувватланган.
Итамар Бен-Гвир қамоқхоналарни қайта ислоҳ қилиш жараёнига раҳбарлик қилди, бу эса фаластинлик маҳбусларга нисбатан шафқатсиз муносабатда бўлиш ҳақидаги айловларга сабаб бўлди. Ушбу чоралар – Нетаняҳу ва унинг тарафдорларини танқид қилиб келаётган Исроилнинг Ғарбдаги иттифоқчилари ўртасида хавотир уйғотган навбатдаги қадамдир.
Овоз беришдан олдин ҳам ушбу қонун лойиҳаси Германия, Франция, Италия ва Британия ташқи ишлар вазирлари томонидан танқид қилинган. Улар қонун фаластинликларга нисбатан «де-факто камситувчи» хусусиятга эгалигини ва «Исроилнинг демократик тамойиллари»га путур етказишини таъкидлаганди.
БМТ экспертлари гуруҳининг таъкидлашича, қонун лойиҳасида «террорчи» сўзининг ноаниқ таърифлари мавжуд бўлиб, бу ўлим жазоси «ҳақиқий террорчилик бўлмаган хатти-ҳаракатлар» учун ҳам қўлланиши мумкинлигини англатади.
Фаластинликлар қонунни рад этмоқда
Ушбу қонунчилик Исроилга нисбатан халқаро танқидларни келтириб чиқарди. Зеро, Исроил босиб олинган Ғарбий соҳилда яҳудий кўчманчиларнинг фаластинликларга зўравонлиги ва Ғазодаги геноциди туфайли аллақачон халқаро босим остида қолмоқда.
