«Мутлақо қабул қилиб бўлмайди» — Трамп Эроннинг тинчлик таклифини рад қилди

Хусусан, Эроннинг жавоб таклифларидан бир неча соат ўтгача Трамп ижтимоий тармоқдаги пости бу таклифни рад этиб қўя қолди.

«Бу менга ёқмаяпти — МУТЛАҚО ҚАБУЛ ҚИЛИБ БЎЛМАЙДИ», деб ёзди Трамп батафсил маълумот бермасдан. АҚШнинг ўзи кўпроқ баҳсли масалалар, жумладан, Эроннинг ядровий дастури бўйича музокараларни бошлашдан олдин ҳарбий ҳаракатларни тўхтатишни таклиф қилганди.

Трамп якшанба куни Эронга қарши ҳарбий амалиётлар якунлангани ҳақидаги саволга «Улар мағлуб этилди, аммо бу уларнинг иши битди дегани эмас», дея жавоб берди.

Эроннинг жавоблари қандай эди?

АҚШ музокараларни қайта бошлаш умидида таклиф илгари сурганидан бир неча кун ўтиб – якшанба куни Эрон ўз жавобларини эълон қилганди. Reuters’нинг ёзишича, унда урушни барча фронтларда, айниқса Ливанда давом этаётган Исроил ва «Ҳизбуллоҳ» ўртасидаги жангларни тўхтатиш назарда тутилганди.

Теҳрон, шунингдек, уруш зарарлари учун товон пули талаб қилган ва Ҳўрмуз бўғози устидан Эрон суверенитетини таъкидлаган. «Tasnim» ахборот агентлигига кўра, Эрон АҚШни денгиз блокадасини тўхтатишга, келгусида ҳужум қилмасликка кафолат беришга, санкцияларни бекор қилишга ва Эрон нефтини сотишга қўйилган тақиқни олиб ташлашга чақирган. Юқоридаги пост орқали АҚШ етакчиси бу таклифларни рад қилди.

Ҳарбий ҳаракатлар

Дипломатик уринишларга қарамай, сўнгги кунларда бўғоз атрофида йирик тўқнашувлар кузатилди. Якшанба куни Бирлашган Араб Амирликлари Эрондан келаётган иккита дронни уриб туширганини маълум қилди. Қатар эса ўз сувларида Абу-Дабидан келаётган юк кемасига берилган дрон зарбасини қоралади. Қувайт ҳаво мудофаа тизимлари ўз ҳаво ҳудудига кирган душман дронларига қарши ҳаракат қилганини билдирди.

Ливан жанубида ҳам Исроил ва «Ҳизбуллоҳ» ўртасидаги тўқнашувлар, АҚШ воситачилигидаги сулҳга қарамай давом этмоқда. Нетаняҳунинг ўзи Эрон билан ҳарбий ҳаракатларнинг тугаши – Ливандаги уруш якунланишини англатмаслигини айтди.

Нефть нархи ошди

Reuters нашрининг ёзишича, Ҳўрмуз бўғозини ёпиқ ҳолда қолдираётган хабарлар ортидан душанба куни нефть нархи бир баррель учун 4 доллардан кўпроққа қимматлашди.

28 февралда уруш бошланишидан олдин ушбу сув йўли орқали жаҳон нефть ва суюлтирилган табиий газ оқимининг бешдан бир қисмини ташилганди. Бугунга келиб, бўғоз урушнинг асосий босим нуқталаридан бирига айланди.
 

«Нефть бозори геосиёсий сарлавҳалар машинаси каби савдо қилишда давом этмоқда; нархлар Вашингтон ва Теҳрондан келаётган ҳар бир изоҳ, рад этиш ёки огоҳлантиришга қараб кескин ўзгариб турибди», дея таҳлилчиларнинг сўзларини келтирмоқда нашр.

Шу билан бирга, Ҳўрмуз бўғози орқали ҳаракатланиш урушдан олдинги даврга нисбатан жуда паст даражада бўлса-да, ўтган ҳафтада хом нефть юкланган учта танкер кузатув тизимларини ўчириб, сув йўлидан ўтган.

Урушни тугатиш учун ҳаракатлар

Доналд Трамп чоршанба куни Пекинга келиши кутилмоқда. Уруш ва у келтириб чиқарган босим ортаётган вақтда Эрон масаласи ҳам Трамп ва Си Жинпинг муҳокама қиладиган мавзулар қаторида бўлади. Трамп Теҳронни келишувга ундаш учун Хитойнинг таъсиридан фойдаланишга ҳаракат қилмоқда.

Бошқа томондан Исроил бош вазири Бинямин Нетаняҳу уруш ҳали тугамаганини айтди. Унинг фикрича, ҳали Эроннинг бойитилган уранини олиб ташлаш, бойитиш майдонларини йўқ қилиш ҳамда Эроннинг прокси кучлари ва баллистик ракета имкониятлари билан боғлиқ «қилиниши керак бўлган ишлар» бор.

Нетаняҳу бойитилган уранни олиб ташлашнинг энг яхши йўли дипломатия эканлигини, аммо куч ишлатиш вариантини ҳам инкор этмаслигини билдирди.

Эрон президенти Масъуд Пезишкиён эса ижтимоий тармоқдаги постида расмий Теҳрон «ҳеч қачон душман олдида бош эгмаслигини» ва «миллий манфаатларни қатъият билан ҳимоя қилишини» ёзди.