Дунёда ҳар 10 дақиқада бир аёл ёки қиз оила аъзосининг қўлидан ҳалок бўлмоқда – БМТ

2024 йилда 50 минг аёл ва қиз фемицид қурбонига айланди ва ўз шериклари ёки оила аъзолари томонидан ўлдирилди. Бу дунёда ҳар 10 дақиқада бир аёл ёки қиз ҳалок бўлганини англатади, бу эса зўравонликнинг даҳшатли даражасини таъкидлайди.

Хотин-қизларга нисбатан зўравонликка барҳам бериш халқаро кунида эълон қилинган «БМТ-Аёллар» тузилмасининг янги ҳисоботига кўра, халқаро мажбуриятларга қарамай, вазият кескинлигича қолмоқда.

Ўтган йили дунёда жами 83 мингта фемицид қурбони қайд этилган бўлиб, уларнинг 60 фоизи (50 минг) яқинлари томонидан ўлдирилган аёллар ва қизлардир. Таққослаш учун, ўлдирилган эркакларнинг атиги 11 фоизи шериклари ёки қариндошлари томонидан ўлдирилган.

Фемицид - эркак томонидан гендер камситиш ёки гендер зўравонлик асосида содир этилган аёлни ўлдириш. Фемицидларнинг аксарияти яқин қариндош эркаклар томонидан содир этилган. Муаммо онлайн зўравонликнинг кўпайиши билан янада чуқурлашмоқда, бу кўпинча жисмоний зўравонлик ва ҳатто қотилликка айланади.

«Фемицидлар ўз-ўзидан пайдо бўлмайди. Улар кўпинча назорат, таҳдидлар ва таъқиблар билан бошланадиган давом этаётган зўравонликнинг якуний нуқтасига айланади», деди «БМТ-Аёллар» тузилмасининг сиёсат, дастурлар ва ҳукуматлараро алоқалар бўлими директори Сара Ҳендрикс.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, фемицидларнинг олдини олиш учун онлайн ва офлайн зўравонликни ҳисобга оладиган самарали аралашув ва қонунларни қўллаш жуда муҳимдир.

БМТ маълумотларига кўра, фемицид бутун дунё бўйлаб содир этилади, аммо зўравонликнинг энг юқори даражаси Африкада кузатилади, бу ерда ҳар 100 минг аёлга 3 та фемицид ҳолати тўғри келади.