Даниялик Швецияда Қуръон ёқди. Эрдўған бунга муносабат билдирди

Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған Швеция Туркия ушбу мамлакат НАТОга киришини маъқуллашидан умид қилмаслиги кераклигини билдирди. Эрдўған даниялик ўта ўнг сиёсатчи дам олиш кунларида Стокҳолмдаги турк элчихонаси яқинида Қуръони каримни ёқиб юборганига жавобан шундай баёнот берди.

«Швециядаги бу нопок ҳаракатлар (...) мусулмонларни, шунингдек, барча одамларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳақорат қилиш ҳисобланади. Сиз [КИП] террорчиларини қўллаб-қувватлашда давом этяпсиз, шунингдек, НАТОга қўшилиш учун ёрдамни кутяпсиз.

Швеция биздан НАТОга аъзоликни қўллаб-қувватлашимизни кутмаслиги керак. Мамлакатимиз элчихонаси олдида бундай шармандалик бўлишига йўл қўйганлар энди биз томонимиздан  уларнинг фойдасига илтифот бўлишига умид қила олмаслиги аниқ», деди Туркия раҳбари. 

Россиянинг Украинага ҳужумидан кейин Швеция ва Финляндия НАТОга аъзо бўлиб кириш учун ариза топширди, аммо Туркия, альянс аъзоси сифатида уларнинг қабул қилинишига тўсқинлик қилиши мумкин эди - ва шу вақтга қадар бу мамлакат тегишли ҳужжатларни ратификация қилмади.

Анқара Стокголмдан асосан турк курдларидан (Туркия ҳукумати уларни террорчилар деб ҳисоблайди) иборат бўлган 70 дан ортиқ кишини экстрадиция қилишни талаб қилмоқда.

Аввалроқ Туркия Швеция мудофаа вазири Пол Юнсоннинг Анқарага режалаштирилган ташрифини бекор қилганди. Туркия мудофаа вазири Хулуси Акар бу ташриф ўз маъносини йўқотганини айтганди.

Стокҳолмдаги акция 21 январ куни Данияда сўнгги сайловларда 1,8 фоиз овоз олган, ислом динига қарши ультраўнг Stram Kurs («Кескин курс») партияси етакчиси Расмус Палудан томонидан уюштирилди. Швеция полицияси элчихона олдида акция ўтказишга рухсат берган, аммо Қуръони каримни ёқишга эмас, Палудан эса элчихонадан унча узоқ бўлмаган ҳудудда шу ишни қилган.

Швеция ҳукумати ҳам бу ҳаракатни қоралади.

«Швецияда - сўз эркинлиги мавжуд, аммо бу Швеция ҳукумати ёки шахсан мен бундай фикрларни қўллаб-қувватлайман дегани эмас», деди шанба куни мамлакат ташқи ишлар вазири Тобиас Билльстрём.

Билльстрём Эрдўғаннинг сўнгги баёнотига муносабат билдирмади, у биринчи навбатда турклар президенти айнан нималар деганига аниқлик киритиб олмоқчи.

«Биз Швеция, Финландия ва Туркиянинг НАТОга аъзолик бўйича имзоланган келишувга амал қилади», дея қўшимча қилган вазир.

Туркия томони ҳукумат аъзоларининг бу акцияни қоралашининг ўзи етарли эмаслигини айтишмоқда - улар ҳукумат бундай акцияга рухсат бермаслиги керак эди деб ҳисоблайди.

«Муқаддас нарсаларни ҳақорат қилишга ҳеч кимнинг ҳаққи йўқ. Биз нимадир десак, ростини айтамиз, агар кимдир бизнинг ор-номусимизга тажовуз қилса, биз уларни ўз жойига қўйиб қўямиз», деган Эрдўған душанба куни телевидение орқали чиқишида Швеция масаласида гапирар экан.

13 январ куни Стокҳолмдаги швециялик курдлар Эрдўған қиёфасидаги қўғирчоқни оёғидан осиб қўйишганди. Бу акция ҳам Анқарани ғазаблантирган. Швеция суди эса Курдистон ишчилар партияси тарафдорларининг бу акциясини текширишдан бош тортди. 

Швеция бош вазири Олаф Кристерссон бу акция иштирокчилари мамлакатнинг НАТОга аъзо бўлишини барбод қилишга уринганини айтган, унинг ҳукумати аъзоларидан бири акцияни бузғунчилик деб баҳолаган, аммо Анқара биргина қоралашнинг ўзи етарли эмаслигини билдирганди.

Шунингдек, Швеция ва Финландия ҳукумати Туркия томони террорчи деб ҳисоблаган 130 га яқин курдни Анқарага экстрадиция қилишдан бош тортган.