Демократия индекси рейтингида Ўзбекистон 148-ўринда қайд этилди
Ўзбекистон Демократия индекси рейтингида бир поғона юқорилаб, 167 та мамлакат ичида 148-ўринга лойиқ кўрилди.

Фото: Kun.uz
Буюк Британиянинг Economist Intelligence Unit тадқиқот маркази 2023 йил учун Демократия индекси рейтингини эълон қилди. Унда 167 та давлат ҳақида сўз юритилган. Ушбу рейтингда Ўзбекистон 148поғонада қайд этилган бўлиб, 2022 йилга нисбатан ўз позициясини 1 поғонага яхшилаган.
Мамлакатлар 4 гуруҳга ажратилган: «тўлиқ демократия», «нуқсонли демократия», «гибрид» ва «авторитар» режимдаги давлатлар.
Тадқиқот натижаларига кўра, дунё аҳолисининг 7,8 фоизи тўлиқ демократлашган жамиятларда, 39,4 фоизи (уларнинг катта қисми Хитой аҳолиси ҳиссасига тўғри келади) эса авторитар бошқарув остида ҳаёт кечирмоқда.
Ўтган йил давомида демократик давлатлар қаторига киритилган мамлакатлар сони 2 тага ошиб, 74 тага етган. Шундай бўлса-да, глобал миқёсидаги умумий демократия даражаси 5,23 пунктгача тушган. Бу индекс эълон қилина бошланган 2006 йилдан бери энг паст кўрсаткич ҳисобланади.
Демократия индексини тузишда қуйидаги 5 та омил инобатга олинган:
- сайлов жараёнлари ва плюрализм;
- ҳукуматнинг ишлаши;
- сиёсий иштирок;
- сиёсий маданият шакллангани;
- жамият эркинлиги.
Собиқ иттифоқ мамлакатларида вазият қандай?
Тадқиқотчилар Ўзбекистондаги демократия билан боғлиқ вазиятни 10 баллдан 2,12 баллга баҳолаган. Бунда тоифаларга қуйидагича балл берилган: сайлов жараёни ва плюрализм сифати – 0,08 балл, ҳукумат фаолияти – 1,86 балл, сиёсий иштирок – 2,78 балл, сиёсий маданият – 5 балл ва фуқаролар эркинлиги – 0,88 балл.
Рейтингда постсовет мамлакатлари ичида энг юқори поғоналарда Эстония (27-ўрин), Латвия (37-ўрин) ва Литва (39-ўрин) қайд этилган. Болтиқбўйидаги уч республика ва Молдова (68-ўрин) «нуқсонли демократия» тоифасидаги мамлакатлар қаторидан ўрин олган. Арманистон (84-ўрин), Гуржистон (89-ўрин) ва Украина ( 91-ўрин) «гибрид режим»даги мамлакатлар сифатида қайд этилган.
Қолган мамлакатлар Қирғизистон (109-ўрин), Қозоғистон (120-ўрин), Озарбойжон (130-ўрин), Россия (144-ўрин), Беларус (151-ўрин), Тожикистон (155-ўрин) ва Туркманистон (162-ўрин) «авторитар режим»даги давлатлар қаторига киритилган.
«Қозоғистон ва Ўзбекистондаги сиёсий ислоҳотлар 2023 йилда кам натижа берди. Йил давомида референдумлар, парламент ва президентлик сайловлари ўтказилди. Қозоғистонда бир ҳовуч янги партиялар пайдо бўлди, аммо уларнинг ҳукуматдан мустақиллиги шубҳали, сайловлар эркин ва адолатли эмас», дейилади ҳисоботда.
Энг демократлашган давлатлар
Рейтингда биринчи ўринни 9,81 балл билан Норвегия эгаллаган. Ундан кейинги поғоналардан Янги Зеландия (9,61) ва Исландия (9,45) жой олган.
Шунингдек, кучли ўнталикка Швеция (9,39), Финландия (9,30), Дания (9,28), Ирландия (9,19), Швейцария (9,14 балл) ва Нидерландия (9 балл) ҳам киритилган.
Индексдаги энг қуйи поғоналардан Шимолий Корея (165-ўрин), Мянма (166-ўрин) ва Афғонистон (167-ўрин) жой олган.
Тавсия этамиз
Маск кетади, DOGE ҳам ўз фаолиятини тўхтатади – Трамп
Жаҳон | 18:12 / 01.04.2025
1 апрелдан Россиядаги мигрантларга бир қатор чекловлар кучга кирди
Жаҳон | 17:12 / 01.04.2025
Мактабларни тўлиқ 5 кунлик ўқиш ва иш режимига ўтказиш таклиф қилинмоқда
Ўзбекистон | 16:53 / 01.04.2025
Ёзда топ-клублар «талашиши» кутилаётган 11 ҳужумчи
Спорт | 15:30 / 01.04.2025
Сўнгги янгиликлар
-
Трамп жаҳон бозорларини «портлатди»: АҚШ акциялари бир соат ичида деярли 3 трлн долларга арзонлашди
Жаҳон | 09:42
-
Москва миллиардерлар сони бўйича дунёнинг иккинчи шаҳрига айланди
Жаҳон | 09:41
-
Жанубий Корея президенти лавозимидан расман четлатилди
Жаҳон | 09:33
-
Германия Мудофаа вазирлиги жанговар дронлар сотиб олишни режалаштирмоқда
Жаҳон | 09:12
Мавзуга оид

19:36 / 22.02.2025
“Бюджетни депутатлар ёзиши керак” — парламентлар ҳақида иқтисодчи билан суҳбат

17:47 / 15.02.2025
Ғазони егани бўрилар келди. Мусулмон дунёси қани?

20:30 / 23.01.2025
Доналд Трампнинг қайтиши қандай оқибатларга олиб келади?

16:49 / 30.12.2024