Думада халқаро қўнғирoқларни чеклаш таклиф қилинди

Россияда телефон орқали содир этиладиган фирибгарликка қарши кураш мақсадида стационар телефон аппаратларида халқаро қўнғироқларни блоклаш имконини кўриб чиқиш керак, деб маълум қилди пайшанба, 23 октябр куни Давлат думаси Ахборот сиёсати қўмитаси раиси Сергей Боярский.

Унинг фикрича, Россия фойдаланувчилари учун WhatsApp ва Telegram мессенжерларида қўнғироқлар чеклангандан кейин, фирибгарлар «стационар алоқа»га «кўчиб ўтган». «Энди ўша ерда халқаро қўнғироқларни ўчириш керак. Бу ҳақда ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари ҳам гапиряпти, чунки энг кўп жабрланувчилар — пенсионерлар. Улар (фирибгарлар — таҳр.) уй телефонига қўнғироқ қилади, кейин сценарий бўйича маълумот аниқлаш баҳонасида уяли алоқага ўтиши мумкин», — дея Боярский сўзларини келтиради Россиянинг ТАСС давлат ахборот агентлиги.

Шу билан бирга, депутат халқаро қўнғироқларни стационар алоқа орқали амалга ошириш муҳим бўлган россияликлар учун мазкур блокировкани бекор қилишнинг «қулай механизми»ни яратиш зарурлигини таъкидлади.

Боярский, шунингдек, виртуал телефон станцияларидан фойдаланиш имкониятларини «чегаралаш» зарурлигини айтди. Унинг сўзларига кўра, бу тизимлар суиистеъмол қилувчиларга шаҳар кодлари билан рақамларни ижарага олиб, ўзини расмий хизматлар сифатида кўрсатиш имконини беради.

Депутат, бундан ташқари, қурилмаларни IMEI — мобил ускунанинг халқаро идентификатори (15 рақамли код) — бўйича идентификация қилиш тизимини тез фурсатда жорий этилишидан умид билдирди. Боярский фикрича, операторлар фуқароларга SIM-картани муайян қурилмага боғлаш имконини бериши лозим; бундай SIM-карта бошқа қурилмада ишламайди. Бу чора, деб таъкидлади у, карталарни қайта чиқариш (re-issue) хавфини ва аккаунтлар ҳамда сервислар бузилиши (компрометация) эҳтимолини пасайтиради.

22 октябр куни Роскомнадзор (РКН) Россияда айрим минтақаларда, айниқса мамлакатнинг жанубида, WhatsApp ва Telegram мессенжерларида кузатилган узилишлар фонида «ишнинг қисман чекланиши» ҳақида маълум қилди. «Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар материалларига мувофиқ, жиноятчиларга қарши курашиш мақсадида хорижий мессенжерлар ишини қисман чеклаш чоралари кўрилмоқда», — дейилган идора баёнотида.

Бундан аввал, 13 август куни, РКН ушбу мессенжерларда «қўнғироқларнинг қисман чекланиши» ҳақида хабар берган эди. Ўшанда ҳам идора «ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар маълумотлари ва фуқаролардан келиб тушган кўплаб мурожаатлар»га таянган ҳолда Telegram ва WhatsApp россиялик фуқароларга таҳдид солишда қўлланаётганини билдирган. Бир неча кун олдин Россия фойдаланувчилари узилишлардан шикоят қилганди.

ОАВ маълумотига кўра, хорижий мессенжерларда қўнғироқларни блоклаш ташаббуси Россиядаги алоқа операторлари «катта тўртлиги» (МТС, «Мегафон», «Билайн» ва Tele2) томонидан қўллаб-қувватланган. Операторлар позицияларидан бири шундайки: бу қадам, гўёки, мессенжерларни умуман блоклаш эҳтимолининг олдини олади, «чунки куч тузилмаларининг асосий даъволари бартараф этилади». Яна бир позицияга кўра, қўнғироқларни чеклаш киберфирибгарлик муаммосини ҳал этишга кўмаклашади.