Дания ва АҚШ Гренландия масаласида муросага кела олмади

Гренландия масаласида Дания ва АҚШ “тубдан фарқ қилувчи позициялар”ни эгалламоқда. Бу ҳақда Дания ташқи ишлар вазири Ларс Лёкке Расмуссен 14 январ, чоршанба куни кечқурун Вашингтонда АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс ва давлат котиби Марко Рубио билан ўтказилган музокаралардан кейин маълум қилди.

Шу билан бирга, Дания вазири ушбу соҳада АҚШни ўзаро ҳурматга асосланган ҳамкорликка чақирди. Унинг айтишича, муроса имкониятларини аниқлаш учун юқори даражадаги ишчи гуруҳ тузишга келишиб олинган. Бу ишчи гуруҳ, бир томондан, АҚШ миллий хавфсизлиги манфаатларини инобатга олиши, иккинчи томондан эса Дания қироллигининг “қизил чизиқлари” кесиб ўтилмаслигини таъминлаши лозим. Кутилишича, мазкур ишчи гуруҳнинг илк учрашуви бир неча ҳафта ичида ўтказилади.

Музокараларда иштирок этган Гренландия ташқи ишлар вазири Вивиан Моцфелдт ҳам Вашингтон билан ҳамкорликни кучайтириш истагини билдирган, аммо Гренландия АҚШга тегишли бўлишини хоҳламаслигини таъкидлаган.

АҚШ, Дания ва Гренландия вакилларининг мулоқоти Оқ уй ёнида жойлашган ҳукумат биносида бўлиб ўтган ва тахминан бир соат давом этган. Dpa агентлиги эслатишича, ушбу учрашув бошланишидан олдин АҚШ президенти Доналд Трамп “ўз талабларидан бир миллиметр ҳам чекинмаслиги”ни англатган.

Трампнинг фикрича, Гренландия АҚШ миллий хавфсизлиги учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга — хусусан, “Олтин гумбаз” (Golden Dome) ҳаво ҳужумидан мудофаа тизими ишлаши нуқтаи назаридан. Шунингдек, у Арктика минтақаси хавфсизлиги учун ҳам муҳим, чунки Трамп айтганидек, бу ҳудудда Россия ва Хитой фаоллиги кучайган.

Аввалроқ АҚШ президенти Вашингтон Даниянинг автоном ҳудуди бўлган Гренландия устидан назоратни “ҳар қандай йўл билан” олиши кераклигини айтган. Оқ уй эса Доналд Трамп учун олий бош қўмондон сифатида Гренландияни “қўшиб олиш” масаласида АҚШ армиясини ишга солиш “вариантлардан бири” эканини маълум қилган.