ЖССТ Ўзбекистонни қизамиқдан холи мамлакат мақомидан маҳрум қилди

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) сўнгги бир неча йил ичида касалланиш ҳолатлари кўпайгани сабабли Ўзбекистонни қизамиқдан холи мамлакат мақомидан маҳрум қилди. Худди шундай процедура яна беш давлат, жумладан, Озарбойжон, Австрия, Буюк Британия, Испания ва Арманистонда ҳам ўтказилди, деб ёзди Euronews.

Халқаро ташкилот мутахассисларининг аниқлик киритишича, юқоридаги мамлакатларда 2024 йилда қизамиқ эпидемияси кузатилган. Қоидаларга кўра эса, агар вирус қайтиб келса ва унинг юқиши бир йилдан ортиқ вақт давомида узлуксиз давом этса, давлат ўз мақомини йўқотади.

Мутахассислар ушбу касаллик авж олишининг асосий сабабини оммавий эмлашдаги бўшлиқлар деб атамоқда, бунинг оқибатида айниқса вояга етмаганларда иммунитет пасаяди. Қайд этилишича, қизамиқдан холи мамлакатлар рўйхатидан чиқарилган давлатларда энг кўп касалланиш ҳолатлари 10 ёшгача бўлган болаларда қайд этилган.

Таъкидлашича, вирус Европа ва Марказий Осиёнинг кўплаб ҳудудларида кенг тарқалмоқда. Масалан, Руминияда вазият кескин ёмонлашгани кузатилмоқда. Шунингдек, Гуржистон, Россия, Украина, Туркия, Франция, Германия, Полша ва бошқалар салбий статистикага эга давлатлар қаторига киритилди. Марказий Осиё республикалари орасида Қозоғистон ва Қирғизистон ҳам бор.

Касалликнинг аксарият ҳолатлари эмланмаганларга тўғри келгани сабабли, ЖССТ қизамиққа қарши вакцинанинг икки дозаси билан аҳолининг камида 95 фоизини қамраб олишни қатъий тавсия қилмоқда.

Энди Ўзбекистон қизамиқдан холи давлатлар рўйхатига қайтиши учун уч йил давомида вирус айланмаслигини таъминлаши ва эпидемиологик назоратни кескин кучайтириши керак.

Ўзбекистон 2017 йилда қизамиқ ва қизилча касалликларига барҳам берган давлат сифатида расман тан олинган эди. Шунда ЖССТ таҳлилчилари 2014-2016 йиллардаги касалланиш маълумотлари асосида тегишли қарор қабул қилди. Аммо кейинчалик кўрсаткичлар ёмонлашди. Масалан, 2022 йилда республикада қизамиқ билан боғлиқ атиги 8 та ҳолат қайд этилган бўлса, 2023 йилда 1026 та ҳолат қайд этилган. Қайд этилишича, касаллик бир ёшгача бўлган болалар орасида кенг тарқалган бўлиб, уларнинг аксарияти вакцинанинг бирорта ҳам дозасини олмаган.

Қизамиқ вирус табиатли ўткир юқумли касаллик бўлиб, тана ҳароратининг кўтарилиши, йўтал, тумов, томоқ оғриғи ва тошмалар билан кечади. Касаллик пневмония, бронхит, энцефалит кўринишидаги асоратлар билан хавфлидир. Қизамиқдан ҳимояланишнинг ягона самарали воситаси эмлашдир.