Киев Будапештдан мусодара этилган пул ва олтинни қайтаришни талаб қилди

Украина 5 март куни Венгрия ҳудудида украин инкассаторлари ушланган пайтда мусодара қилинган пуллар ва олтин қуймаларини қайтаришни талаб қилмоқда.

“Бугун Венгрия ҳокимияти Австриядан транзит орқали ўтаётган икки украин банки автомобилларини талон-торож қилгани ва кундузи очиқчасига пул ҳамда қимматбаҳо металларни ўғирлаб кетганидан бери учинчи кун”, — деб ёзди Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибиха 8 март, якшанба куни X ижтимоий тармоғида.

У бу воқеани “давлат бандитизми ва рэкетнинг мисли кўрилмаган акти” деб атади ҳамда Украинанинг Европа ҳамкорларини бу масала бўйича муносабат билдиришга чақирди.

“Бу пуллар Венгрияга ёки унинг ҳукуматига тегишли эмас: улар Украинанинг давлат банки — ‘Ощадбанк’, демак, украин солиқ тўловчиларига тегишли”, — дейилади Сибиха хабарида.

Бундан бир кун олдин “Ощадбанк” ҳам Будапештдан инкассаторлик автомобиллари ва қимматликларни қайтаришни талаб қилди. Банкда таъкидланишича, ташиш жараёни “Ощадбанк” ва Австриядаги “Райффайзен” банки ўртасидаги халқаро келишув доирасида амалга оширилган, юкнинг ўзи эса халқаро ташув қоидалари ва амалдаги Европа божхона тартиб-қоидаларига мувофиқ расмийлаштирилган.

Венгрияда ушланган Украина давлат банки “Ощадбанк”нинг етти нафар инкассатори ватанга қайтгани ҳақида 6 март куни Андрей Сибиха хабар берган эди. У, шунингдек, бу ҳақда “аллақачон президент Зеленскийни хабардор этганини” қўшимча қилди.

Бундан бир кун олдин Венгрияда Украинанинг давлатга қарашли “Ощадбанк”ига тегишли икки автомобил ушланган эди. Уларда 40 миллион доллар, 35 миллион евро ва тўққиз килограмм олтин бўлган. Венгрия ҳокимияти пул ювиш гумони билан жиноий иш қўзғатган. Уларнинг маълумотига кўра, пул ва қимматбаҳо металлни ташишга гўёки Украина Хавфсизлик хизмати (УХХ)нинг собиқ генерали ҳамда ҳарбий тажрибага эга яна бир неча шахс раҳбарлик қилган.

Венгрия ташқи ишлар вазири Петер Сийярто Киевдан зудлик билан жавоб беришни талаб қилди ва мамлакат орқали катта миқдорда нақд пул ташилаётгани “украин ҳарбий мафияси билан эҳтимолий алоқа ҳақида жиддий саволлар туғдираётганини” билдирди. Унинг айтишича, январдан бери унинг мамлакати орқали 900 миллион доллар, 420 миллион евро нақд пул, шунингдек 146 килограмм олтин ташиб ўтилган. Шу билан бирга, Венгрия ҳокимияти “синчиклаб тергов ўтказишини” ваъда қилди.

Украина ТИВ баёнот бериб, украиналикларга Венгрияда хавфсизлик кафолатланмаганини, шунинг учун улар бу мамлакатга боришдан, ҳатто уни транзит тарзида кесиб ўтишдан ҳам тийилиши кераклигини айтди. Бундан ташқари, Киев дипломатик идораси Венгрияда украин ва Европа бизнеси учун ҳам “ўзбошимчалик таҳдидлари”ни кўраётганини билдирди.

Киев ва Будапешт ўртасидаги муносабатлар сўнгги кунларда жиддий равишда ёмонлашди. Бунга сабаб — Венгриянинг Украинага 90 миллиард евро миқдоридаги Европа Иттифоқи кредити ажратилишини тўсиб қўйганидир. Будапешт бу қарорини Киев Украина ҳудуди орқали ўтадиган “Дружба” қувури орқали Россия нефтини Венгрияга қайта узатишни тиклашдан бош тортаётгани билан изоҳлаган.

Киев эса нефт қувури Россия ҳужумлари оқибатида шикастланганини таъкидламоқда ва венгриялик вакилларни уни кўздан кечиришга киритмаган.

5 март куни Володимир Зеленский Киевдаги брифингда “90 миллиард еврони тўсиб қўяётган одам”нинг телефон рақамини Украина қуролли кучларига беришини, улар эса “у билан ўз тилида гаплашишини” айтган эди. Бу баёнот Виктор Орбан ҳукумати, шунингдек Венгрия мухолифати ва Европа комиссияси томонидан кескин танқид қилинди.