АҚШ разведкаси Эрон арсенали бўйича янги маълумотни очиқлади

Америка Қўшма Штатлари ишонч билан тасдиқлай оладики, АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши бошланганидан бери Эрон ракета арсеналининг фақат тахминан учдан бири йўқ қилинган. Бу ҳақда 27 март, жума куни Reuters агентлиги Америка разведкаси маълумотларидан хабардор бўлган беш манбага таяниб хабар қилди.

Агентлик суҳбатдошларининг айтишича, Эрон ракеталарининг яна тахминан учдан бири тақдири тўлиқ аниқ эмас: улар шикастланганми, йўқ қилинганми ёки бомбардимонлардан сўнг бункерлар ва туннелларда вайроналар остида қолиб кетганми — бу ноаниқ. Reuters манбаларидан бирига кўра, АҚШ ва Исроил зарбалари натижасида Теҳрон ихтиёрида бўлган дронларнинг ҳам учдан бир қисми йўқ қилинган.

Шу билан бирга, разведка баҳосига кўра, Эрон ҳали ҳам ҳужумлар учун яроқли бўлган сезиларли миқдордаги ракета захирасига эга, деб ёзади агентлик. Жанглар тугаган тақдирда эса мамлакат шикастланган ёки вайроналар остида қолиб кетган ракеталарнинг айримларини қайта тиклаши мумкин.

Reuters таъкидлашича, АҚШ Эронда уруш бошланган пайтда қанча ракета бўлгани ҳақидаги разведка маълумотларини ошкор қилмаган. Исроил ҳарбий қўмондонлиги вакиллари эса Теҳрон ихтиёрида Исроил ҳудудига етиб бора оладиган 2500 та баллистик ракета бўлганини билдирган.

Бундан бир кун олдин АҚШ президенти Доналд Трамп вазирлар маҳкамаси йиғилишида, жанглар туфайли амалда ёпилиб қолган Ҳўрмуз бўғози ва нефт нархларининг кескин ошиши ҳақида гапирар экан, Эронда “жуда кам ракета” қолганини, аммо бунинг ўзи ҳам етарли эмаслигини айтган эди. “Биз уларнинг ракеталарининг 99 фоизини йўқ қилганимизни айтяпмиз. Бир фоиз ҳам қабул қилиб бўлмайди, чунки 1 фоиз — бу бир миллиард долларлик кема корпусига урилиши мумкин бўлган ракета дегани”, деди президент.

Ироқ уруши фахрийси ва Демократик партия аъзоси Сет Моултон Reuters билан суҳбатда Трампнинг Эрон арсенали деярли тўлиқ йўқ қилингани ҳақидаги баёнотларини рад этди. “Агар Эрон ақл билан иш тутган бўлса, у ўз имкониятларининг бир қисмини сақлаб қолган — у бор нарсанинг ҳаммасини ишлатмаяпти. Ва у пистирмага тайёргарлик кўрмоқда”, деди сиёсатчи.

Исроил ҳарбийлари эса Эрон билан уруш давомида мамлакат ҳудудида жойлашган ракета учириш қурилмаларининг тахминан 70 фоизи йўқ қилинган, деб ҳисобламоқда. Бироқ қолган 30 фоиз тизимларни йўқ қилиш “қийин” бўлади.

Исроил ва АҚШ 28 феврал тонгида Эрон ҳудудидаги объектларга оммавий зарбалар бериб, Эронга қарши урушни бошлади. Эрон олий раҳбари Али Хоминаий ҳамда бир қатор юқори лавозимли амалдорлар ва куч ишлатар тузилмалар вакиллари ўлдирилди.

Ўлдирилган Али ўрнига унинг 56 ёшли ўғли Мужтаба Хоминаий келди, аммо уруш бошланганидан бери қарийб бир ой ўтган бўлса-да, у бирор марта ҳам омма олдида кўриниш бермади ёки видеомурожаат билан чиқмади.

Трамп жанглар бошланганидан буён бир неча бор АҚШ “аллақачон Эронда ғалаба қозонгани”ни таъкидлади, аммо шу билан бирга НАТО давлатларидан операцияда ёрдам сўради, буни иттифоқчи давлатларни ҳақорат қилиш ва таҳдидлар билан амалга ошириб борди. Март ойи охирига келиб эса Америка етакчиси Теҳрон “жуда ҳам келишув тузишни истаяпти” ва унга илтимослар билан мурожаат қилаётганини айта бошлади, бироқ Эрон томони АҚШ билан мазмунли музокаралар олиб борилаётганини инкор этмоқда.