Телефон сотиб олишдан олдин IMEI кодини текширинг

IMEI тизими мобил қурилмаларни аниқ идентификация қилиш, алоқа хизматлари барқарорлигини таъминлаш, йўқолган ёки ўғирланган телефонлар билан боғлиқ жиноятларни камайтириш, контрафакт маҳсулотлар савдосига чек қўйиш ҳамда ахборот хавфсизлигини мустаҳкамлашга хизмат қилади.

Амалдаги тартибга кўра, Ўзбекистон ҳудудига сотиш ёки шахсий фойдаланиш учун олиб кириладиган, шунингдек, мамлакатда ишлаб чиқариладиган мобил қурилмалар мажбурий равишда рўйхатдан ўтказилиши лозим. Импорт қилинаётган мобил қурилмаларни рўйхатдан ўтказиш учун жавобгарлик эса тадбиркорлик субъектлари зиммасига юкланган.

Бу эса харидор учун муҳим жиҳатни англатади: Ўзбекистон ҳудудида сотиб олинаётган мобил қурилманинг IMEI коди рўйхатдан ўтган бўлиши шарт. Акс ҳолда, келгусида ушбу қурилмадан фойдаланишда муаммолар юзага келиши мумкин.

Мутахассислар телефон харид қилаётганда унинг IMEI кодларини албатта текширишни тавсия этади. Бунинг учун мобил қурилмада *#06# комбинациясини териш кифоя — экранда қурилманинг IMEI кодлари пайдо бўлади. Ушбу кодлар телефон қутисида кўрсатилган IMEI рақамлари билан бир хил бўлиши керак.

Шундан сўнг кодларнинг рўйхатдан ўтган-ўтмаганини Uzimei тизими орқали текшириш мумкин. Бунинг учун uzimei.uz ёки my.gov.uz сайтлари, Birda мобил иловаси ёхуд 1170 қисқа рақамига SMS юбориш хизматидан фойдаланилади.

Агар қурилманинг IMEI коди рўйхатдан ўтмаган бўлса ёки бошқа қурилма сифатида яъни “клон” ҳолатида қайд этилган бўлса, тизим бу ҳақда огоҳлантиради. Келгусида бундай қурилмалар блокланиши мумкин.

Расмий маълумотларга кўра, 2026 йилнинг биринчи чорагида 37 500 дона мобил қурилма республика ҳудудига ноқонуний олиб кирилгани аниқланган. Айрим ҳолатларда телефонлар бошқа турдаги қурилма — масалан, соат ёки видеорегистратор сифатида рўйхатдан ўтказилаётгани ҳам кузатилмоқда.

Шу сабабли истеъмолчиларга мобил телефон харид қилишда фақат нарх ёки ташқи кўринишга эмас, балки IMEI кодининг қонуний рўйхатдан ўтганига ҳам эътибор қаратиш тавсия этилади. Бу келгусида қурилманинг блокланиши, алоқа хизматларидан фойдалана олмаслик ёки бошқа ноқулайликларнинг олдини олади.