Жаҳоннинг энг йирик олтин конлари: Ўзбекистон иккинчи ўринда

Дунёдаги энг йирик олтин қазиб олувчи корхоналарнинг янги рейтинги эълон қилинди. Унда АҚШдаги Nevada Gold Mines мажмуаси биринчи ўринни эгаллаган бўлса, Ўзбекистоннинг Мурунтов кони иккинчи, Олмалиқ кон-металлургия комбинати эса бешинчи ўриндан жой олди.

«Мурунтов» кони / Фото: Uzbekistan Travel

2026 йилда олтин нархининг бир троя унцияси 4 минг АҚШ долларидан ошиб кетиши ушбу қимматбаҳо металлга бўлган қизиқишни янада оширди. Мутахассислар бу ҳолатни олтиннинг чекланган захиралари ҳамда электроника, тиббиёт, стоматология ва молия соҳаларида кенг қўлланиши билан изоҳламоқда.

Рейтингнинг биринчи поғонасини АҚШнинг Невада штатида жойлашган Nevada Gold Mines ишлаб чиқариш мажмуаси эгаллади. 2019 йилда Barrick ва Newmont компаниялари активлари негизида ташкил этилган мазкур мажмуа ўтган йили 2,7 миллион унция ёки 83,9 тонна олтин ишлаб чиқарган. Бу дунёдаги умумий олтин қазиб олиш ҳажмининг 2 фоиздан ортиғини ташкил этади.

Иккинчи ўринда Ўзбекистоннинг Қизилқум саҳросида жойлашган Мурунтов кони қайд этилди. Навоий кон-металлургия комбинати томонидан ўзлаштирилаётган ушбу кон 2025 йилда 2,68 миллион унция ёки 83,3 тонна олтин қазиб олган. Мурунтов дунёдаги энг йирик очиқ усулдаги олтин кони ҳисобланади. Унинг чуқурлиги 600 метрдан, диаметри эса 3 километрдан ортиқ. Мутахассислар баҳосига кўра, конда тахминан 4,5 минг тонна олтин захираси мавжуд бўлиб, у яна кўп ўн йиллар давомида ишлаб чиқаришни давом эттириш имконини беради.

Индонезиядаги Грасберг кони / © Wikimedia Commons

Учинчи ўрин Индонезиядаги Грасберг конига насиб этди. Бу ерда олтин билан бир қаторда мис ҳам қазиб олинади. Корхона замонавий автоматлаштирилган технологиялар ва ер остида блокли қулатиш усулидан фойдаланиши билан ажралиб туради.

Тўртинчи ўринни Россиянинг «Олимпиада» кони эгаллаган. Сибирда жойлашган ушбу конда олтинни ажратиб олиш учун микроорганизмлар иштирокида биологик оксидлаш технологияси қўлланади, чунки руда таркибидаги олтин анъанавий усуллар билан қийин ажратилади.

Бешинчи поғонадан яна бир ўзбекистонлик иштирокчи — Олмалиқ кон-металлургия комбинати жой олди. Комбинат асосан мис ишлаб чиқарувчи корхона бўлса-да, мис рудасини қайта ишлаш жараёнида катта ҳажмда олтин ҳам олинади. Амалга оширилаётган модернизация дастури доирасида 2030 йилгача мис ишлаб чиқариш ҳажмини икки баробар ошириш режалаштирилган бўлиб, бу олтин ишлаб чиқариш кўрсаткичларининг ҳам ўсишига хизмат қилиши кутилмоқда.

Индонезиянинг Batu Hijau кони / © Wikimedia Commons

Рейтингнинг кейинги ўринларидан Индонезиянинг Batu Hijau, Қозоғистоннинг Kazzinc Consolidated, Гананинг Аҳафо, Малининг Луло–Гункото ҳамда Конго Демократик Республикасидаги Кибали конлари ўрин олган.