Дунёдаги энг йирик олтин ва кумуш захиралари қайси давлатларда?

АҚШ Геология хизмати (USGS)нинг Mineral Commodity Summaries 2026 ҳисоботи асосида тайёрланган янги рейтингда дунёдаги энг йирик олтин, кумуш ва платина гуруҳи металлари захираларига эга давлатлар маълум қилинди. Таҳлил ушбу стратегик аҳамиятга эга қазилма бойликларнинг жаҳон бўйлаб қандай тақсимланганини кўрсатади.

Фото: REUTERS

Мутахассислар таъкидлашича, қимматбаҳо металлар нафақат инвестиция воситаси, балки саноат, электроника, тиббиёт ва «яшил» энергетика учун ҳам муҳим хомашё ҳисобланади. Агар олтин анъанавий равишда капитални сақлаш воситаси сифатида қаралса, кумуш ва платина гуруҳи металлари юқори технологияли ишлаб чиқариш тармоқларида кенг қўлланади.

Олтин захирасида Австралия пешқадам

Ҳисоботга кўра, Австралия 13 минг тонна разведка қилинган захира билан дунёда энг йирик олтин захирасига эга мамлакат ҳисобланади. Бу жаҳон олтин захираларининг қарийб бешдан бир қисмини ташкил этади.

Иккинчи ўринни Россия 12 минг тонна билан эгаллаган. Бир вақтлар олтин қазиб чиқариш бўйича мутлақ етакчи бўлган Жанубий Африка Республикаси эса ҳозир учинчи ўринга тушган.

Австралия ва Россия ҳиссасига дунёдаги маълум олтин захираларининг қарийб 40 фоизи тўғри келади. Марказий банклар томонидан олтин харидлари ортиб бораётгани ва янги конларда металл миқдори камайиб бораётгани шароитида бу захиралар янада стратегик аҳамият касб этмоқда.

Кумуш бўйича Перу биринчи

Разведка қилинган кумуш захиралари бўйича Перу 110 минг тонна билан етакчилик қилмоқда. Кейинги ўринларда Россия ва Австралия жойлашган.

Мутахассислар қайд этишича, олтиндан фарқли равишда кумуш захиралари бир ёки икки давлатда жамланмаган. Дунёдаги кумуш захираларининг тахминан учдан икки қисми биринчи бешликка кирган давлатлар ҳиссасига тўғри келади.

Кумуш асосан қуёш панеллари, электроника ва турли саноат маҳсулотларини ишлаб чиқаришда қўлланади. Қайта тикланувчи энергия манбалари ривожланиши билан ушбу металлга бўлган талаб янада ортиши кутилмоқда.

Платина гуруҳи металлари ЖАРда тўпланган

Платина гуруҳи металлари захиралари эса жаҳон бўйлаб анча нотекис тақсимланган. Ҳисоботга кўра, Жанубий Африка Республикаси ушбу металлар разведка қилинган захираларининг тахминан 83 фоизига эга бўлиб, мутлақ етакчи ҳисобланади.

ЖАР ва Россиядан ташқари бошқа мамлакатларда платина гуруҳи металлари захиралари нисбатан кам. Бу эса жаҳон таъминот занжирини айрим давлатлардаги ҳар қандай узилишларга сезгир қилиб қўяди.

Платина гуруҳига платина, палладий, родий, иридий, осмий ва рутений киради. Ушбу металлар автомобил каталитик нейтрализаторлари, электрон қурилмалар, заргарлик буюмлари, тиббий ускуналар ҳамда келажак энергетикасининг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланган водород ёқилғи элементларини ишлаб чиқаришда қўлланади.