Иқтисодиёт | 13:56 / 29.05.2026
3887
6 дақиқада ўқилади

АҚШда 250 долларлик банкнота чиқарилиши мумкин. Унга Трамп тасвири туширилади

Америкада мамлакат ташкил топганининг 250 йиллиги муносабати билан амалдаги президент Доналд Трамп тасвири туширилган 250 долларлик янги банкнота чиқариш ғояси муҳокама қилиняпти. Агар бу амалга ошса, Қўшма Штатлар тарихида сўнгги 160 йил ичида илк бор тирик инсоннинг сурати миллий валютада пайдо бўлади. Гравировка ва босма ишлар бюроси янги купюра ишлаб чиқишни бошлаш учун  бир неча йил кераклиги, жараён мураккаб ҳуқуқий экспертиза ва техник хавфсизлик талабларини ўз ичига олишини таъкидлаган.

Фото: REUTERS

Трамп маъмурияти вакиллари мамлакатда пулларни чоп этишга масъул идорага президент портрети туширилган 250 долларлик банкнота дизайнини ишлаб чиқишни талаб қилиб босим ўтказяпти. Бу ҳақда идоранинг ҳозирги ва собиқ тўрт нафар ходими маълум қилди, дея ёзади The Washington Post.

Агар бу амалга ошса, АҚШ тарихида сўнгги 150 йилдан ортиқ вақт ичида илк бор тирик инсоннинг сурати миллий валютада пайдо бўлади.

WP манбаларига кўра, ўтган йилдан бошлаб Ғазначилик департаментининг икки амалдори: ғазначи Брендон Бич ва унинг маслаҳатчиси Майк Браун Гравировка ва босма ишлар бюроси ходимларини янги купюра прототипларини тайёрлашга бир неча бор ундаган. Бу эса хавотир уйғотади, чунки амалдаги федерал қонунчилик бўйича банкнотларда фақат вафот этган шахсларнинг сурати бўлиши мумкин.

Ўтган йилнинг август ва сентябр ойларида Брендон Бич бюро ходимларига банкнотанинг бир нечта макет дизайнларини юборган. Улардан бирида президент Доналд Трумпнинг юзи 250 долларлик купюранинг марказида, президент ва Ғазначилик котиби Скотт Бессент имзолари орасида тасвирланади.

Лойиҳа муаллифи, британиялик рассом Иан Александер ушбу макет мавжудлигини тасдиқлади. Унинг сўзларига кўра, Трамп билан дизайнга Америка байроғи ранглари ва махсус логотип қўшиш масаласи ҳам муҳокама қилинган.

“У мени ўзининг энг севимли британиялик рассоми деб атайди”, — деган Александр. У аввал профессионал сузувчи ва DJ бўлганини, кейинчалик эса қиролича Елизавета II ва бошқа машҳур шахсларнинг портретларини чизганини айтган.

АҚШ валютасида 1866 йилдан бери ҳеч бир тирик шахс тасвири туширилмаган. Ўша пайтда 5 сентлик банкнотага Ғазначиликдаги ўрта бўғин амалдорининг расми чиқиб кетгач, бу амалиёт қонун билан тақиқланади.

Ўтган йили Конгресга Трамп сурати туширилган 250 долларлик банкнотани чиқаришга рухсат берувчи қонун лойиҳаси киритилган. Бу мустақилликнинг 250 йиллигини нишонлаш мақсади билан изоҳланган. Бироқ, лойиҳа ҳануз ҳаракатсиз ҳолатда қоляпти.

Ғазначилик департаменти вакили баёнотида чоп этиш идораси “таклиф этилган қонунчиликка жавобан тегишли режалаштириш ва ҳуқуқий текширувларни амалга ошираётгани” айтилган. 

“Агар бу қонун тасдиқланиб кучга кирса, бюро мамлакатимизнинг 250 йиллиги муносабати билан 250 долларлик махсус эсдалик банкнотани чиқаришга тайёргарлик кўради”, — дейилади баёнотда.

Гравировка ва босма ишлари бюроси директори Патрисия Солимен ва бошқа ходимлар Бич ва Браунга бундай банкнотани чиқаришда ҳуқуқий ва техник тўсиқлар мавжудлиги, жараён улар ўйлагандан анча кўпроқ — йиллар талаб қилишини бир неча бор тушунтирган.

Ушбу вазият фонида Патрисия Солимен 27 апрел куни ишдан олинган. The Washington Post қўлга киритган хат нусхасида у Ғазначилик департаментидаги бошқа ишга ўтказилгани ва бу қарор “унинг танлови бўлмаганини” ёзган. Идора Солимененинг бошқа лавозимга ўтказилиши юзасидан изоҳ беришни рад этган. Оқ уй ҳам саволларга жавоб қайтармаган.

Солимен ва унинг жамоаси маъмуриятнинг Трамп имзоси туширилган 100 долларлик купюраларни чоп этиш талабига розилик билдиргани айтиляпти. Бу банкноталар АҚШ тарихида илк бор амалдаги президент имзоси туширилган пул бўлади ва ҳозирда Вашингтон марказидаги босмахонада чоп этиляпти.

“АҚШ ғазначиси Брендон Бич тавсиясига биноан, котиб Бессент президент Трампнинг тарихий ютуқларини унинг имзосини валютага қўшиш орқали эътироф этади”, — дейилади баёнотда.

АҚШ долларида кимларнинг тасвири бор?

1 доллар: Жорж Вашингтон

Энг кўп тарқалган бир долларлик банкнотда АҚШнинг биринчи президенти ва мустақиллик уруши қаҳрамони Жорж Вашингтон тасвирланган. Унинг сурати 1869 йилдан бери ушбу купюранинг ажралмас қисми ҳисобланади.

2 доллар: Томас Жефферсон

Камдан-кам учрайдиган 2 долларлик қоғоз пулда АҚШ Мустақиллик декларациясининг асосий муаллифи ва мамлакатнинг 3-президенти Томас Жефферсон акс этган. Банкнотнинг орқа томонида эса Мустақиллик декларациясининг имзоланиш жараёни тасвирланган.

5 доллар: Авраам Линколн

Фуқаролар уруши даврида мамлакат бирлигини сақлаб қолган ва қулликни бекор қилган 16-президент Авраам Линколн 5 долларлик купюрада жой олган. Банкнотнинг орқа томонида Вашингтон шаҳридаги Линколн мемориали тасвирланган.

10 доллар: Александр Ҳамилтон

Ҳамилтон АҚШ асосчиларидан бири ва мамлакатнинг биринчи Молия вазири бўлган. У Американинг замонавий иқтисодий ва банк тизимига асос солганлиги сабабли 10 долларлик купюрада тасвирланишга лойиқ кўрилган.

20 доллар: Эндрю Жексон

20 долларлик банкнотада АҚШнинг 7-президенти, ҳарбий генерал Эндрю Жексон сурати бор. Қизиғи шундаки, Жексон ўз даврида қоғоз пулларга қарши бўлган, бироқ бугун унинг тасвири энг оммабоп купюралардан бирини безаб турибди.

50 доллар: Улис Грант

Фуқаролар урушида шимолликлар армиясига қўмондонлик қилган ва кейинчалик АҚШнинг 18-президенти этиб сайланган генерал Улис Грант суръати 50 долларлик пулда акс эттирилган.

100 доллар: Бенжамин Франклин

Дунёдаги энг машҳур юз долларлик купюрада атоқли олим, ихтирочи, дипломат Бенжамин Франклин тасвири бор. У АҚШнинг шаклланишига асос бўлган учта муҳим ҳужжат (Мустақиллик декларацияси, Конституция ва Париж тинчлик шартномаси)га имзо чеккан ягона инсондир.

Достон Аҳроров
Тайёрлаган Достон Аҳроров
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид