Берлусконига ўтмишдан зарба: Италия суди 90-йилларда давлат ва мафия ўртасида келишув бўлганини исботлади

Ўтган ҳафта охирида Парлемо суди томонидан Италия ҳукумати ва мафия ўртасидаги келишув бўйича чиқарилган ҳукм мамлакат ҳукуматини шакллантиришга доир музокараларга таъсир қилиши мумкин. Қамоқ жазосига ҳукм қилинганлар орасида мафия билан алоқадорликда айбланган собиқ сенатор Марчело Дель Утри ҳам бор. У доим собиқ бош вазир Сильвио Берлусконининг ўнг қўли ҳисобланган - айни дамда эса Берлусконининг "Италия, олға" партияси янгидан шаклланаётган коалицияда катта ролга даъвогарлик қилмоқда. 

4 март куни Италияда сайловлар бўлиб ўтди, бироқ ҳукумат ҳануз шаклланганича йўқ. Икки раунд маслаҳатлашувлар аниқ натижаларга олиб келмади. Ўтган ҳафта Италия президенти Сержо Маттарелла Сенат раиси Мария Элизабет Альберти Казелаттига колицияни шакллантириш ва унга "5 юлдуз" ҳаракати", Маттео Сальвинининг "Лига", Сильвио Берлусконининг "Италия, олға" ва Жоржи Мелонининг "Италия биродарлари" партияларини киритиш вазифасини топширди. 

Сенат раиси тўрт маротаба (1994-1995, 2001-2005, 2005-2006, 2008-2011 йилларда) Италия бош вазири лавозимини эгаллаган Сильвио Берлускони партиясига киради. Таъкидлаш жоизки, Берлусконининг ўзи судланганлиги муносабати билан бош вазир лавозимини эгаллай олмайди. Бироқ унинг коалициядаги иштирокининг ўзиёқ салоҳиятли ҳамкорлар эътирозига сабаб бўлмоқда. Палермо суди қароридан кейин вазият янада мураккаблашиши мумкин. Душанба куни пайдо бўлган Мария Элизабетнинг саъй-ҳаракатлари таназзулга учраганига доир хабар бунинг илк тасдиғи бўлди. Натижада кечқурун президент Маттарелла ҳукуматни шакллантиришга доир музокаралар олиб бориш вазифасини парламент қуйи палатасининг раиси, "5 юлдуз" ҳаракати" вакили Роберто Фикога топширди.

Ўтган жума куни ҳукм ўқилди: ўтган асрнинг 90-йилларида мафия билан давлат ўртасида келишув бўлган. Шу муносабат билан суд мафия раҳбарлари билан бирга ўша йилларда уюшган жиноятчиликка қарши курашувчи махсус бўлимларни бошқарган собиқ генералларни - собиқ жанубий ҳудудлардаги фавқулодда вазиятлар вазири Каложеро Маннино, шунингдек жаноб Берлусконининг яқин ҳамкори - собиқ сенатор Марчелло Дель Утрини ҳам узоқ муддатли қамоқ жазосига ҳукм қилди. 

2013 йилда бошланган суд жараёни анча шов-шувларга сабаб бўлди. Судланувчилар қаторида мафия босслари билан бир қаторда кўзга кўринган сиёсатчи ва амалдорлар ҳам пайдо бўлишди. Натижада ўтган вақт давомида 220 эшитув иши ўтказилиб, 200 нафар гувоҳ сўроқ қилинди. Ўша пайтлар Италия президенти лавозимини эгаллаган Жоржо Наполитано ҳам кўрсатма беришдан бош тортмади. У 1992-1993 йилларда мафия томонидан уюштирилган портлашлар ҳукумат томонидан "шантаж ёки кўпроқ давлат тизимини беқарорлаштириш мақсадида босим ўтказиш" дея баҳоланганини тан олди.

Жараён оғир кечди. Беш йил ичида бир неча давлат айбловчилари алмашди. 

Ва ниҳоят, ўтган жума куни судья Альфредо Монталто Коза-ностра ва "давлат тизимининг бир қисми" ўртасида келишув бўлганига доир ҳукмни ўқиб эшиттирди.

Жиноятчилар ва давлат ўртасидаги келишувлардаги иштироки учун генераллар Антонио Субранни ва Марио Мори - 12 йилга, генерал Жузеппе Де Донно 8 йилга озодликдан маҳрум қилинди. Мафия билан алоқадорлик учун қамоқ жазосини ўтаётган собиқ сенатор, "Италия, олға" партияси асосчиларидан бири, Сильвио Берлусконининг яқин ҳамкори Марчелло Дель Утри яна 12 йил олди. Суд жараёни давомида Коза-ностранинг "отаси" Тото Риина ҳаётдан кўз юмди. Унинг умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилинган шериги Леолуке Багареллега эса яна 28 йил қўшиб берилди.

Прокурор Антонио Ди Маттео суд хулосасини тарихий деб атади.