Эрон АҚШ билан тинчлик музокаралари доирасида янги таклиф юборди

«Пайшанба куни кечқурун Эрон АҚШ билан музокараларда воситачи сифатида иштирок этаётган Покистонга ўзининг сўнгги музокара таклифи матнини тақдим этди», деб хабар берди IRNA ахборот агентлиги.

Янги таклиф нималарни ўз ичига олгани ҳозирча номаълум, бироқ бу хабар эълон қилингандан сўнг, Эроннинг Ҳўрмуз бўғозини ёпиши бошланганидан бери кескин ошган нефтнинг жаҳон нархлари пасайди, деб ёзди Reuters.

Оқ уй Эрон таклифи ҳақидаги саволларга жавоб беришдан бош тортди ва ёпиқ дипломатик музокаралар бўйича изоҳ бермаслигини айтди.

Эрон Ташқи ишлар вазирлиги баёнотига кўра, 1 май куни мамлакат ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи Саудия Арабистони, Қатар, Туркия, Ироқ ва Озарбойжондан бўлган ҳамкасблари билан телефон орқали мулоқот қилиб, «Эроннинг урушни тўхтатиш бўйича сўнгги ташаббусларини» муҳокама қилган.

АҚШ ва Эрон ўртасидаги музокараларнинг биринчи босқичи апрель ойи ўртасида бўлиб ўтди ва натижасиз якунланди. Шундан бери музокаралар боши берк кўчага кириб қолди: АҚШ Эрон портларига денгиз блокадасини жорий этди, Эрон эса Ҳўрмуз бўғозини тўсишда давом этди - урушдан олдин жаҳон нефть ва газ таъминотининг қарийб 20 фоизи, шунингдек, бошқа кўплаб қимматли кимёвий маҳсулотлар транзити шу бўғоз орқали ўтарди.

Ўт очишни тўхтатиш тартиби 8 апрелдан бери амал қилмоқда, бироқ пайшанба куни АҚШ президенти Доналд Трампга Эронни музокаралар столига ўтиришга мажбур қилиш учун янги ҳарбий зарбалар режаси ҳақида ҳисобот берилиши кераклиги ҳақидаги хабарлар жаҳон нефть нархларининг бир муддат тўрт йиллик энг юқори даражага кўтарилишига олиб келди.

Reuters агентлигининг исмини ошкор қилишни истамаган икки юқори мартабали эронлик манбасига кўра, Эрон ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини шай ҳолатга келтирган ва агар ҳужум содир бўлса, оммавий жавоб зарбасини беришни режалаштирмоқда.

Сешанба куни Трамп Эроннинг аввалги таклифидан норози эканини, Покистон эса урушни тўхтатиш бўйича янги музокаралар санасини ҳали белгиламаганини айтди.

1 май куни Трамп ё урушни тўхтатиши ёки Конгрессни 1973 йилдаги Ҳарбий ваколатлар тўғрисидаги резолюцияга мувофиқ уни узайтиришга ишонтириши керак бўлган расмий муддат тугайди.

1973 йилги ҳарбий ваколатлар тўғрисидаги резолюция қонун чиқарувчиларга ҳарбий ҳаракатлар бошлангани ҳақида хабар берилиши керак бўлган муддатларни белгилайди, шунингдек, Конгресснинг рухсати бўлмаган тақдирда, президент қачон Америка қўшинларини можаро ҳудудидан олиб чиқиши кераклигини белгилайди.

Қонунга кўра, Америка қўшинлари жанговар ҳаракатларга жалб қилинганидан кейин 48 соат ичида президент бу ҳақда Конгрессни расман хабардор қилиши шарт. Шу пайтдан бошлаб, 60 кунлик муддат бошланади, агар Конгресс уруш эълон қилмаса ёки куч ишлатишга рухсат бермаса, у ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиши керак.

Эрон билан уруш 28 февралда бошланди. Трамп 2 мартдаги мактубида Конгресс аъзоларини ҳарбий ҳаракатлар бошлангани ҳақида расман хабардор қилди ва шу билан жума куни тугайдиган 60 кунлик муддатни ишга туширди.

Мудофаа вазири Пит Ҳегсет жума куни Сенатдаги эшитувда сўзга чиқиб, ўт очишни тўхтатиш бошланиши билан 60 кунлик ҳисоб тўхтатилганини айтди.