Bayden Isroilga AQShning qo‘llab-quvvatlovi haqida va’da berdi 

AQShning Isroilni qo‘llab-quvvatlashi «qat’iy» bo‘lib qoladi. Bu haqda AQSh prezidenti Jo Bayden 13 iyul, chorshanba kuni Amerika davlati rahbari sifatida Yaqin Sharqqa ilk safari chog‘ida aytib o‘tdi.

Bugun AQSh va Isroil o‘rtasidagi aloqalar har qachongidan ham «chuqurroq va kuchliroq», dedi Bayden. Ben Gurion aeroportida Amerika rahbarini Isroil prezidenti Itsxak Gersog, mamlakatning yangi bosh vaziri Yair Lapid  va undan oldingi bosh vazir Naftali Bennet kutib oldi.

Kutib olish marosimida Lapid Bayden «Isroilning eng yaxshi do‘stlaridan biri» ekanligini aytdi. 

Baydenning Isroilga tashrifi davomida tomonlar muhokama qilishni rejalashtirgan mavzulardan biri milliy xavfsizlik masalasidir. Bundan tashqari, Yaqin Sharqdagi «xavfsizlik arxitekturasi» va «iqtisodiy arxitektura» masalalari kun tartibida, deya ta’kidladi Isroil hukumati rahbari. Bu yerda Ibrohim shartnomasi (AQShning 45-prezidenti Donald Tramp tashabbusi bilan tuzilgan va 2020 yil 15 sentabrda imzolangan Isroil va BAA o‘rtasidagi munosabatlarni normallashtirish to‘g‘risidagi kelishuv – tahr.) asosiy rol o‘ynashi kerak. Aynan u tufayli bir qator arab davlatlari Isroil bilan aloqalarini tikladi. 

AQShdan Isroilga uchayotganda Baydenning milliy xavfsizlik bo‘yicha maslahatchisi Jyeyk Sallivan jurnalistlarga AQSh prezidenti «ikki xalq uchun ikki davlat» g‘oyasiga sodiqligini yana bir bor ta’kidlashni rejalashtirayotganini, ammo Isroil va Falastin muxtoriyati o‘rtasidagi mojaroni tinch yo‘l bilan hal qilish konsepsiyasi borasida hech qanday yangi g‘oyani taklif qilmoqchi emasligini aytdi. 

Baydenning Falastin rahbari Mahmud Abbos bilan uchrashuvi 15 iyulga belgilangan. 

Aeroportda Baydenga «Temir gumbaz» raketaga qarshi mudofaa tizimi haqida gapirib berishdi va dronlardan himoyalanish uchun lazerni namoyish qilishdi. OAV ma’lumotlariga ko‘ra, Isroil 2023 yilda ishga tushishi rejalashtirilgan «Temir nur» taktik raketalarga qarshi mudofaa tizimini moliyalashtirishda AQShdan yordam olishga umid qilmoqda. Ayrim ekspertlarning fikricha, Isroil Baydendan Saudiya Arabistoni kabi arab davlatlariga kuchli lazer tizimini yetkazib berishni ma’qullashni so‘raydi. 

15 iyul kuni Bayden podshohlik rahbariyati bilan uchrashish uchun Saudiya Arabistoniga boradi. Taxminlarga ko‘ra, u resurs narxining oshishini ushlab turish va AQShdagi inflatsiyani qoplash uchun ushbu mamlakat rasmiylarini neft eksportini oshirishga ishontirishga harakat qiladi. 

Yaqin Sharqqa safari oldidan AQSh prezidenti Saudiya Arabistoniga rejalashtirilgan tashrifi uchun bir necha bor tanqid qilingan edi. 2019 yilgi saylov kampaniyasi davomida Bayden Ar-Riyod rahbariyatini hukumatni tanqid qilgan saudiyalik jurnalist Jamol Qoshiqchining o‘ldirilishi uchun javobgarlikka tortishga va’da berdi. Qoshiqchi 2018 yilning kuzida Saudiya Arabistonining Istanbuldagi konsulligida qotillar qo‘lidan halok bo‘lgan edi. AQSh razvedkasi ma’lumotlariga ko‘ra, qotillik buyurtmachisi Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Muhammad bin Salmondir.