Sud tizimini isloh qilish, sudyalar mustaqiligini ta’minlash, fuqarolarning ushbu organga ishonchini qaytarish prezident Shavkat Mirziyoyev hokimiyatga kelgandan buyon ilgari surib kelayotgan siyosatning ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. 2016 yili o‘tkazilgan prezidentlik saylovidayoq o‘z saylovoldi dasturida sud tizimida tub o‘zgarishlarni amalga oshirishga bel bog‘lagan, saylovoldi chiqishida sudlar tomonidan oqlov hukmi chiqarilmayotganini tanqid qilgandi.
“Eng achinarlisi, keyingi yillarda sudlar tomonidan birorta ham oqlov hukmi chiqarilmagan. Bundan biz, barcha tergov organlari xatosiz va juda sifatli darajada ishlayapti, degan xulosaga kelishimiz mumkinmi? Yo‘q, albatta”, — ta’kidlagandi Shavkat Mirziyoyev.
Shavkat Mirziyov jinoyat ishini qo‘shimcha tergovga yuborish amaliyoti odil sudlovning mohiyatiga mutlaqo to‘g‘ri kelmasligini aytarkan, sud yoki oqlov, yoki qoralov hukmini uzil-kesil chiqarishi kerakligini bildirgandi.
Prezidentlikka saylanganidan so‘ng 2017 yilning dekabrida O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 25 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimida so‘zlagan ma’ruzasida Shavkat Mirziyoyev 10 oy davomida sudlar tomonidan 191 nafar shaxsga nisbatan oqlov hukmi chiqarilgani, bungacha mazkur holat sudlar faoliyatida o‘ta kam uchraydigan hodisa bo‘lganini alohida qayd etgandi.
Statistik ma’lumotlarga ko‘ra 2007-2015 yillarda sudlar tomonidan 688 354 nafar shaxsga nisbatan 498 730 ta jinoyat ishi ko‘rib chiqilib, atigi 110 nafar shaxs oqlangan bo‘lsa, 2016-2022 yillarda 421 468 nafar shaxsga nisbatan 324 463 ta jinoyat ishi ko‘rib chiqilgan va shundan 4740 nafar shaxs oqlangan. Ya’ni so‘nggi olti yilda chiqarilgan oqlov hukmlari oldingi davr bilan solishtirganda 43 barobarga ko‘paygan.
Shuningdek 2023 yil yanvar oyida 6 329 nafar shaxsga nisbatan 5 137 ta jinoyat ishi ko‘rib chiqilgan va shundan 50 nafar shaxs oqlangan.
