Unga ko‘ra, alifbodagi o‘, g‘ va sh harflarini 1993 yilgi shakllariga (õ, ğ, ş) qaytarish, ch undoshini esa lotincha c harfining aynan o‘zi, ya’ni dumsiz shakli bilan ifodalash ko‘zda tutilgan.
- O‘ o‘ — Õ õ
- G‘ g‘ — Ğ ğ
- Ch ch — S s
- Sh sh — Ş ş
Kun.uz muxbiri alifbo islohi bo‘yicha ishchi guruh rahbari, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti direktori, Filologiya fanlari doktori, professor Nizomiddin Mahmudov bilan alifbo islohi borasida jamoatchilikni qiziqtirayotgan qator savollar bo‘yicha intervyu o‘tkazdi.
— Nizomiddin aka, bizga alifbo islohi nega kerak edi o‘zi? Qanday muammo sabab biz deyarli 30 yildan beri alifboni o‘zgartirish kerakligi haqida gapiramiz?
— Dunyo alifbolarida eng maqbul tamoyil bir tovushga bir harf degan tamoyil, keyingisi bir bo‘g‘in va bir belgi tamoyili, yana bir tamoyilda bir so‘z yoki tushuncha bir belgi degan qarash bor. Bizning amaldagi lotin yozuvi asosidagi o‘zbek alifbosida shu tamoyil ishlardi, ammo bir qancha harflar misolida yuqoridagi qoidalardan chekinilgan joylari ham bor. Xususan, ch va sh tovushlarini ifodalash uchun biz ikki belgidan foydalanamiz. Shuning o‘zi ham alifbo mukammalligini bir qadar pasaytiradi.
Ha, alifbomiz 30 yildan beri ishlatilyapti. Ammo uni bir belgiga keltirishning hech qiyin joyi yo‘q.
Hozirgi taqdim etilgan C (ch) harfi 1929-40 yillardagi o‘zbek alifbosida bor. Ch harfining metodik jihatdan maqbulmasligi shundaki, uning tarkibidagi C belgisi faqat shu harfda bor, bolaga notanish u. O‘quvchilar bir tovushni ifodalash uchun 2 ta harfni o‘rganishiga to‘g‘ri kelmoqda.
