2024 yil budjeti, dollarning yangi marrasi va xususiy sektorga o‘tadigan suv ta’minoti - iqtisodiy taymlayn

2024 yil davlat budjeti prognozlarida geosiyosiy ziddiyatlar bilan birga oltin va mis narxlarining pasayishi, energiya resurslari tariflarining oshirilmay qolishi, pensiya va ish haqlarining oshirilishi budjet xarajatlarini ko‘paytiruvchi asosiy risklar sifatida ko‘rilmoqda.

Kelgusi yilda ish haqi va pensiyalar oshiriladi

2024 yilda ham budjet xodimlarining ish haqi, pensiya va stipendiyalar miqdorini oshirish rejalashtirilgan. Bu haqda Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan e’lon qilingan davlat budjeti loyihasida keltirib o‘tilgan.

Eslatib o‘tamiz, 2023 yilda bir marta – 1 apreldan pensiyalar va nafaqalar miqdori, 1 maydan budjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi 7 foizga oshirilgandi.

Ma’lum bo‘lishicha, joriy yil oxirigacha shakllangan inflatsiya miqdori yil davomida budjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi va pensiya miqdorlarining oshirilgan foizlaridan yuqori bo‘lgan taqdirda, kelgusi moliya yilining yanvar oyidan ish haqi va pensiyalarni ushbu foizlarga oshirish orqali kompensatsiya qilish tartibi joriy etiladi. Masalan, yillik inflatsiya 9 foiz bo‘lsa, yanvarda oyliklar va pensiyalar yana 2 foizga oshishi mumkin.

Yo‘lovchi poyezdlari chipta narxlari oshirildi

1 noyabrdan temiryo‘l kassalarida mahalliy yo‘nalishlar uchun tezyurar poyezdlar va yuqori tezlikda yuruvchi “Afrosiyob” poyezdlari uchun chiptalar narxlari yangilandi.

“O‘zbekiston temiryo‘llari” e’lon qilgan yangi tariflarga ko‘ra, mahalliy yo‘nalishlardagi yo‘lovchi poyezdlari chipta narxlarining tarif qismi 44 foizga oshgan. Yuqori tezlikda harakatlanuvchi “Afrosiyob” elektropoyezdlari chiptalari:

• Toshkent – Buxoro –Toshkent yo‘nalishida: VIP 530 000 so‘m, biznes 385 000 so‘m, ekonom 280 000 so‘m.
• Toshkent – Qarshi – Toshkent yo‘nalishida: VIP 455 000 so‘m, biznes 325 000 so‘m, ekonom 235 000 so‘m.
• Toshkent – Samarqand – Toshkent yo‘nalishida: VIP 330 000 so‘m, biznes 230 000 so‘m, ekonom 170 000 so‘m etib belgilandi.

Kontraktatsiya ochildi: salonlarda yana navbatlar

UzAuto Motors kompaniyasi 3 noyabr kuni avtomobillarning qo‘shimcha hajmi uchun kontraktatsiya ochilganini ma’lum qildi. Bu safar ham jarayon 2 soatga bormay to‘xtadi. Avvalgilardan farqli, Gentra uchun shartnoma ochilmadi.

Ommabop avtomobillarning yangi narxlari quyidagicha:

• Damas – 96 932 000 so‘m. Avvalgi narxi 92 204 000 so‘m
• Labo – 96 370 000 so‘m. Avvalgi narx – 91 669 000 so‘m
• Cobalt GS – 119 542 000 so‘m. Avvalgi narxi – 113 711 000 so‘m
• Cobalt GX – 141181 000 so‘m. Avvalgi narx – 134 294 000 so‘m

Ma’lum bo‘lishicha, kontraktatsiya ochilganidan 50 daqiqa o‘tib, Cobalt avtomobili uchun 22 ming 400 dan ortiq shartnomalar tuzilgan. Ijtimoiy tarmoqlarda salonlarda uzundan uzun navbatlar vujudga kelgani aks etgan videolar tarqaldi.

Dollar kursi ilk bor 12300 so‘mdan oshdi

2 noyabr kuni O‘zbekistondagi aksariyat tijorat banklari 1 AQSh dollarini 12 300 – 12 310 so‘mdan sota boshladi. Taqqoslash uchun, 2023 yilning birinchi ish kuni – 4 yanvarda banklarda dollarning sotish kursi bundan roppa-rosa 1000 so‘mga farqli – 11 300 – 11 305 so‘m edi.

Markaziy bank 6 noyabrdan e’tiboran dollarning rasmiy kursini 12 254 so‘m deb belgilagan.

Eslatib o‘tamiz, 10 avgust kuni dollar kursi birdaniga 400 so‘mdan oshiqroqqa qimmatlab, 12 000 so‘mdan oshgan, bu 2018 yildagi valutani erkinlashtirish islohotidan keyin ro‘y bergan eng katta sakrash bo‘lgandi. Markaziy bank buni O‘zbekistonning asosiy savdo hamkorlari valutalari qadrsizlanayotgani bilan izohlagan.

Yakunlanayotgan haftada sodir bo‘lgan boshqa yangiliklarga qisqacha to‘xtalamiz:

• Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Turkiy davlatlar tashkiloti sammitidagi nutqida turkiy davlatlar aloqalarini kengaytirishga qaratilgan takliflarini ilgari surdi. Mintaqa davlatlari temiryo‘l idoralari kengashini ta’sis etish va bu tuzilma direksiyasini O‘zbekistonda joylashtirish taklif etildi.
• Rossiya, O‘zbekiston, Qozog‘iston va Qirg‘iziston gaz bo‘yicha 15 yillik shartnoma tuzishi mumkin. Uzoq muddatli hamkorlik shartnomasi 2024 yil o‘rtalarida tuzilishi aytilmoqda.
• O‘zbekiston va Rossiya ikkita transport koridorini tashkil etish bo‘yicha memorandum imzoladi. Birinchi memorandum Belarus-Rossiya-Qozog‘iston-O‘zbekiston-Afg‘oniston-Pokiston yo‘nalishini, ikkinchisi esa Rossiya-Kaspiy dengizi-Turkmaniston-O‘zbekiston-Qirg‘iziston koridorini qurishga oid.
• AQSh O‘zbekistonning “Mvizion” MChJ kompaniyasini sanksiyalar ro‘yxatiga kiritdi, ushbu kompaniya Ukrainadagi urushda Rossiya armiyasini qo‘llab-quvvatlagani aytilmoqda.
• Ichimlik va oqova suv ta’minoti boqichma-bosqich xususiylashtiriladi. Prezident qaroriga ko‘ra, 2024 yil 1 iyuldan tajriba tariqasida Kogon, Shirin, Yangiyer, Bekobod va Yangiyo‘l shaharlarida ichimlik va oqova suv ta’minoti davlat-xususiy sheriklik asosida xususiy sektorga beriladi.

Madina Ochilova tayyorladi.
Operator – Mirvohid Mirrahimov
Montajchi – Muhiddin Qurbonov