Arab davlatlari ligasida (ADL) AQŞning Isroildagi elçisi Mayk Xakabining Isroil deyarli butun Yaqin Şarqqa haqli ekani haqidagi sözlari qat’iy qoralandi. Qöşma bayonot yakşanba, 22 fevral kuni tungi vaqtda Saudiya Arabistoni Taşqi işlar vazirligi X ijtimoiy tarmoğidagi sahifasida joylaştirildi.
Hujjat mualliflari “AQŞ elçisining Isroil haqidagi bayonotlari munosabati bilan qat’iy qoralov va çuqur xavotirni bildirdi; unda u Isroil uçun arab davlatlariga tegişli hududlar, jumladan işğol qilingan Ğarbiy sohil ustidan nazorat örnatişi maqbul bölişi mumkinligini anglatgan”, — deyiladi yozuvda.
Bayonotni Misr, Iordaniya, BAA, Indoneziya, Pokiston, Turkiya, Qatar, Kuvayt, Ummon, Bahrayn, Livan, Suriya va Falastin milliy ma’muriyatining taşqi işlar vazirliklari qöllab-quvvatladi. Bundan taşqari, unga bir qator taşkilotlar, jumladan Arab davlatlari ligasi, Islom hamkorlik taşkiloti va Fors körfazi arab davlatlari hamkorlik kengaşi ham qöşildi.
Bundan oldin, 21 fevral kuni amerikalik jurnalist Taker Karlson Xakabi bilan intervyu çoğida Bibliyaning “Bitik” (Ibtido) kitobi 15-bobidagi iqtibosga bilvosita işora qildi: u yerda Ibrohim avlodlariga Nildan to Firotgaça bölgan yerlar berilgani aytiladi. Karlson Xakabidan: Bibliyaga köra “aslida butun Yaqin Şarqni qamrab oladigan” hududga Isroil haqlimi, deb söradi.
Amerikalik diplomat: “Agar u butun öşa hududni egallab olsa, bu normal böladi”, — deb javob berdi. Şu bilan birga, elçi Isroil bunday maqsadga intilmayotganini, balki xalqini himoya qiliş uçun “heç bölmaganda hozir egallab turgan yerini saqlab qolişni sörayotgani”ni aytdi.
Yaqin Şarqdagi vaziyat 2023 yil 7 oktyabrda keskin yomonlaşdi. YeI va AQŞda terroristik taşkilot deb tan olingan HAMAS harakati Isroilga qarşi yirik hujum qildi. Jangçilar Isroilga ommaviy raketa zarbalari berdi, uning hududiga bostirib kirdi va taxminan 1200 kişini öldirdi. Şuningdek, ular taxminan 250 nafar odamni garovga olib, Ğazo sektoriga olib ketdi. Garovdagilarning bir qismi almaşinuv orqali yoki ozod etildi, bir qismi esa halok böldi.
Isroil bunga javoban HAMASga qarşi uruş e’lon qildi. Ğazo sektori Moğliqni saqlaş vazirligi ma’lum qilişiça, sektorga qaratilgan bombardimonlar va quruqlikdagi operatsiyalar davomida 71 mingdan ortiq kişi halok bölgan. Oktyabrda öt oçiş töxtatilganidan keyin ham 450 nafardan ortiq odam öldirilgan. Idora topilgan jasadlar orasida qurbonlarning 90 foizidan ortiğining ism-şarifini va şaxsini aniqlaganini da’vo qildi.
2025 yil oktyabr oyida Isroil hukumati va HAMAS AQŞ prezidenti Donald Tramp ma’muriyati işlab çiqqan tinçlik rejasi doirasida öt oçişni töxtatişga rozi böldi. Isroil va HAMAS örtasidagi kelişuvlar bajarilişining kafillari sifatida AQŞ, Turkiya, Qatar va Misr çiqdi. Birinçi bosqiçda HAMAS jangçilari tirik qolgan isroillik garovdagilarning barçasini — Isroil qamoqxonalaridan falastinlik mahbuslar ozod qilinişi evaziga qaytardi.
Yanvar oyi örtalarida Oq uy Trampning Ğazo sektorida janglarni yakunlaş rejasining ikkinçi bosqiçi boşlanganini ma’lum qildi. Bu bosqiç doirasida “Tinçlik kengaşi” va unga hisobdor bölgan Milliy qömita tuzilişi kerak, u mintaqani boşqarişni, bu vazifani Falastin milliy ma’muriyati qabul qilib olişga tayyor bölgunça, öz zimmasiga oladi.
Tramp 29 oktyabr kuni öt oçişni töxtatiş rejimi amal qilib turgan vaqtda HAMAS hujumlariga Isroil javob beriş huquqiga ega ekanini aytgan. Avvalroq TSAHAL (Isroil mudofaa armiyasi) ham jangçilar tomonidan yaraşuv şartlari buzilganiga javoban Ğazo sektoridagi obektlarga zarbalar berilganini ma’lum qilgan edi.
