Россия нефт экспортига қўлланаётган чекловлар юмшатилди

АҚШ 2022 йилдан бери биринчи марта Россия нефтини танкерлардан сотиб олиш ва сотишга қўйилган чекловларни бекор қилди. Трамп хомашё нархларини пасайтиришга интиляпти. Оқ уйда нархларининг кескин ошиши ноябр ойида бўлиб ўтадиган оралиқ сайловлар олдидан америкалик истеъмолчилар ва бизнесга зарба беришидан хавотирлар кучайган.

Фото: Reuters

АҚШ 12 мартга қадар кемаларга юкланган Россия нефти ва нефт маҳсулотларини сотишни 11 апрелгача санкциялардан чиқарди. Тегишли битимларни амалга оширишга имкон берувчи лицензия 12 март, пайшанба куни мамлакат Молия вазирлиги сайтида эълон қилинди.

Идора раҳбари Скотт Бессент вақтинчалик чорани АҚШ ва Исроилнинг Эрон билан уруши ҳамда Ҳўрмуз бўғозининг ёпилиши ортидан глобал энергетика бозорларини барқарорлаштириш зарурати билан изоҳлади.

Бессентнинг таъкидлашича, рухсат фақат аллақачон йўлга чиққан хом нефтга тааллуқли бўлиб, Россияга “сезиларли фойда” келтирмайди. Бу бир ой ичида берилган иккинчи шундай истиснодир. 5 март куни АҚШ Ҳиндистонга ҳам танкерларга юкланган Россия нефтини сотиб олишга рухсат берганди. Шу билан бирга, 30 дан ортиқ давлат 172 миллион баррел миқдорида стратегик захираларни бозорга чиқарди. Бироқ уруш фонида “қора олтин” баҳоси барибир бир баррел учун 100 доллардан ошди.

Нархларнинг қимматлашишига Ҳўрмуз бўғозининг блокланиши жиддий таъсир қиляпти. Мазкур бўғоз орқали дунё нефтининг қарийб 20 фоизи ўтади. Эрон Ислом инқилоби қўриқчилари корпуси АҚШ ва Исроил зарбалари тўхтамагунча етказиб беришларга йўл қўймаслигини маълум қилди. Халқаро энергетика агентлиги бу ҳолатни тарихдаги энг йирик энергия таъминоти узилишларидан бири деб атади.

Ҳозир денгизда тахминан 124 миллион баррел Россия нефти бор. Экспертлар таъкидлашича, АҚШ берган лицензия бўғоздаги узилишларни ҳисобга олганда атиги 5-6 кунлик таъминотни қоплай олади. Шу билан бирга, Россия ҳар куни қўшимча равишда 150 миллион долларгача даромад олмоқда, март ойи охирига бориб бу сумма 3,3-4,9 миллиард долларга етиши мумкин.

Оқ уйдагилар нефт нархларининг кескин ошиши ноябр ойида бўлиб ўтадиган оралиқ сайловлар олдидан америкалик истеъмолчилар ва бизнесга зарба беришидан хавотирланяпти. Бензиннинг ўртача нархи бир галлон учун 3,6 долларга етди — бу икки ҳафта олдингига нисбатан 53 центга қиммат. Федерал статистика эса иш ўринлари камайиб, ишсизлик даражаси 4,4 фоизгача ошганини маълум қилди.