Самарқанд трамвайи — фақат носталгия эмас, одамларга нафи тегаётган тизим

44 йиллик танаффусдан сўнг, 2017 йилда Самарқандга трамвай қайтди. Бугун у нафақат Ўзбекистонда, балки бутун Марказий Осиёда ягона трамвай тизими ҳисобланади. Шу жиҳатдан у оддий транспорт эмас, балки рамзга айланган. Бироқ бу рамз фақат носталгия эмас — у ҳар куни минглаб одамлар ҳаётини енгиллаштираётган транспорт воситасидир.

Самарқандда трамвай тарихи анча аввал бошланган. Илк линия 1907 йилда очилган, 1947 йилда эса электр трамвай расман ишга туширилган. Аммо 1973 йил 28 август куни бу ҳаракат тўхтатилган. Линиялар бузилган, депо ёпилган. 2017 йилда бу тарих яна давом этди. Самарқанд трамвайларида яқин тарихда Тошкентда фаолиятини якунлаган “ҳайдовчи амакилар”ни кўришимиз мумкин.

Бугун Сиёб бозоридан темирйўл вокзалигача бўлган йўлда шу “қайтиш”ни аниқ ҳис қилиш мумкин. Вагон ичида сокинлик ва тартиб ҳукм суради. Чехияда ишлаб чиқарилган VARIO LF трамвайлари кенг ва қулай. Айниқса талабалар, ёш болали оилалар ва кекса инсонлар учун бу транспорт анча енгиллик яратмоқда.

Йўловчиларнинг айтишича, трамвай шаҳардаги энг барқарор ва ишончли жамоат транспортига айланган. Кўпчилик янги йўналишлари йўлга қўйилишини кутмоқда.

Трамвай ортида турган одамлар тақдири эса алоҳида ҳикоя. Масалан, ҳайдовчилар орасида Тошкентдан келиб ишлаётганлар ҳам бор. Улардан бири — Равшан Алимов. У 1995 йилда трамвай ҳайдовчиси сифатида фаолиятини бошлаган.

“Шу касб ортидан фарзандларимни уйли-жойли қилдим, ўқитдим. Бу менга ота касб — отам ҳам трамвай ҳайдовчиси бўлган. Икки кун иш, бир кун дам. Йигирма кунда бир уйга бориб келаман, беш-олти кун оилам билан бўламан. Тошкентда трамвай тўхтайди, деб ўйламаган эдик. Шу соҳани яхши кўрганимиз учун етти-саккиз киши Самарқандга келиб ишлаяпмиз”, - дейди у.

Ҳозирда Самарқанд шаҳридаги Трамвай линияларини эксплуатация қилиш дирекциясида 76 нафар ходим меҳнат қилади. Трамвайлар “Темирйўл вокзали – Саттепа маскани” ва “Темирйўл вокзали – Сиёб бозори” йўналишларида ҳаракатланиб, кунига ўртача 9-10 минг йўловчига хизмат кўрсатмоқда.

Келгусида Кимёгарлар қўрғонидан темирйўл вокзалигача янги йўналиш очиш режалаштирилган. Бунинг учун яна 14 та вагон харид қилиниши кутилмоқда.

Сиёбдан вокзалгача бўлган бу қисқа саёҳат бир нарсани аниқ кўрсатди: трамвай Самарқанд учун ўтмиш ёдгорлиги эмас. У — бугунги эҳтиёж ҳамдир. Шаҳар нафасини енгиллаштираётган, одамларни манзилга осон ва тартибли етказаётган ўзига хос жараён дейиш мумкин.