Özbekistonda yangi tahrirdagi Yer kodeksi loyihasi e'lon qilindi
|16:52 / 13.05.201930 2898 min
Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida yangi tahrirdagi Özbekiston Respublikasining Yer kodeksi qonun loyihasi joylaştirildi.
Yer töğrisidagi qonun hujjatlari quyidagi asosiy prinsiplarga asoslanadi:
eng muhim tabiiy resurs, fuqarolar hayotiy faoliyatining asosi tariqasida yer fondini asraş, tuproq sifatini yaxşilaş hamda uning unumdorligini oşiriş;
yerlardan oqilona, samarali va belgilangan maqsadda foydalanişni ta'minlaş;
qişloq xöjaligi uçun möljallangan yerlarning, eng avvalo suğoriladigan yerlarning alohida muhofaza etilişini, kengaytirib borilişini hamda ulardan qat'iy belgilangan maqsadda foydalanişni ta'minlaş;
qişloq xöjaligi yerlarining unumdorligini oşiriş, yerlarning meliorativ holatini yaxşilaş hamda yerlarni muhofaza qiliş tadbirlarini amalga oşirişni davlat yöli bilan va boşqa tarzda qöllab-quvvatlaş;
yerga va butun atrof tabiiy muhitga zarar yetkazilişining oldini oliş, ekologik xavfsizlikni ta'minlaş;
yerdan foydalaniş şakllarining xilma-xilligi, yer munosabatlari iştirokçilarining teng huquqliligini ta'minlaş hamda ularning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya etiş;
yer uçastkalarga bölgan huquqlarni va yer uçastkalari yuzasidan bitimlarni davlat röyxatidan ötkazişning majburiyligi;
yerdan foydalanganlik uçun haq tölaş;
yer uçastkalarini ajratib berişda şaffoflikni ta'minlaş, ularni qaytarib olib qöyiş, yerdan foydalaniş maqsadini özgartiriş, yer uçastkalariga bölgan huquqlarni çeklaş töğrisidagi qarorlarning oşkoraligini va jamoatçilikning fikrini hisobga olgan holda qabul qiliş;
yerlarning holati haqidagi axborotning töliq bölişini hamda undan erkin foydalanişga yöl qöyilişini ta'minlaş.
Özbekiston Respublikasida yer fondi yerlardan foydalanişning belgilangan asosiy maqsadiga köra quyidagi toifalarga bölinadi:
1) qişloq xöjaligiga möljallangan yerlar - qişloq xöjaligi ehtiyojlari uçun berilgan yoki ana şu maqsadga möljallangan yerlar. Qişloq xöjaligiga möljallangan yerlar suğoriladigan va suğorilmaydigan (lalmikor) yerlardan iborat bölib, bular haydaladigan ekin yerlar, köp yillik mevali daraxtzorlar, böz yerlar, yaylov yerlar va meliorativ quriliş holatidagi yerlarga bölinadi;
Mavzuga oid
2) aholi punktlarining yerlari – şaharlar,şaharçalar, qişloq aholi punktlarining, şuningdek boğdorçilik-uzumçilik şirkatlari çegarasi doirasidagi yerlar;
3) sanoat, transport, telekommunikatsiya, mudofaa va boşqa maqsadlarga möljallangan yerlar - körsatilgan maqsadlarda foydalaniş uçun yuridik şaxslarga berilgan yerlar;
4) tabiatni muhofaza qiliş, soğlomlaştiriş va ommaviy dam oliş maqsadlariga möljallangan hamda tarixiy-madaniy ahamiyatga molik yerlar - muhofaza etiladigan tabiiy hududlar egallagan, ustuvor ekologik, ilmiy, madaniy, estetik, ommaviy dam oliş va sanitariya-soğlomlaştiriş ahamiyatiga molik hamda moddiy-madaniy meros obektlari joylaşgan yerlar;
5) örmon fondi yerlari - örmon bilan qoplangan va örmon xöjaligi ehtiyojlari uçun berilgan örmon bilan qoplanmagan yerlar;
6) suv fondi yerlari - suv obektlari, suv xöjaligi inşootlari egallagan yerlar va suv obektlarining qirğoqlari böylab ajratilgan mintaqadagi yerlar;
7) davlat zaxira fondi yerlari–mazkur-moddaning- 1-6 bandlarida körsatilgan yer fondi toifalariga kiritilmagan, istiqbolda foydalaniş imkoniyati bor bölgan yer turlaridan iborat yerlar.
Yer fondi toifalari kiçik toifalarga bölinişi mumkin.
Yerlar asosiy foydalaniş maqsadiga qarab yer fondi toifalariga bölinadi.
Yerlardan asosiy foydalaniş maqsadi - yerlardan yer-kadastr hujjatlarida aks ettiriladigan aniq maqsadlarni közlab foydalanişning qonun hujjatlarida belgilangan tartibi va şartlaridir.
Yerlarni yer fondining bir toifasidan boşqasiga ötkaziş yerlardan asosiy foydalaniş maqsadi özgargan hollarda yer uçastkalarini ajratib beriş huquqiga ega bölgan organlar tomonidan amalga oşiriladi. Qişloq xöjaligi va örmon xöjaligiga möljallangan yerlarni davlat zaxira fondiga ötkaziş alohida hollarda ruxsat beriladi.
Yer fondining toifasi va yer turlari yer uçastkalarini yuridik va jismoniy şaxslarga beriş töğrisidagi qarorlarda, davlat yer kadastri hujjatlarida, yer uçastkalariga bölgan huquqlarni tasdiqlovçi guvohnomalarda, şartnomalarda va boşqa hujjatlarda körsatiladi. Mazkur qarorlarda va hujjatlarda körsatilmagan taqdirda ular haqiqiy emas deb topiladi.
Yerlarni bir toifadan boşqasiga ötkazişning belgilangan tartibini buziş ğayriqonuniy deb hisoblanib, uning asosida vujudga kelgan yer uçastkasiga bölgan huquqni haqiqiy emas deb topişga va uni davlat röyxatidan ötkazişni rad etişga asos böladi.
Yer fondi toifalarga bölinişidan qat'iy nazar yerlar quyidagi turlarga bölinadi:
haydaladigan ekin yerlar – muntazam ravişda işlov berilib, qişloq xöjalik ekinlarini ekiş uçun foydalanadigan yerlar, şuningdek yopiq holatdagi issiqxonalar va oranjyereyalar maydonlaridagi yerlar; haydaladigan ekin yerlar suğoriladigan va lalmi ekin yerlarga bölinadi.
köp yillik mevali daraxtzorlar bilan band bölgan yerlar – hosil (mahsulot) oliş uçun barpo etilgan boğlar, tokzorlar, tutzorlar, mevali daraxtlar köçatzorlari bilan band bölgan yerlar;
böz yerlar – muntazam ekin ekilib kelingan, ikki yil va undan ortiq davrda haydalmagan va foydalanilmay qolib ketgan, ammo foydalanişga yaroqli yerlar;
yaylovlar – çorva mollarini ötlatiş (boqiş), piçan öriş uçun yaroqli bölgan tabiiy va sun'iy holatda ösuvçi köp yillik ötlar va butalar bilan qoplangan yerlar;
meliorativ quriliş holatidagi yerlar – meliorativ quriliş işlari amalga oşirilayotgan yoki oşirilişi möljallangan qişloq xöjaligiga möljallangan yerlar;
tomorqa yerlar – qişloq xöjaligi mahsulotlarini erkin savdo va oila ehtiyojlari uçun yetiştiriş maqsadida oila a'zolaridan biriga meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilişga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va ölçamlarda ajratilgan yakka tartibdagi uy-joy qurilişi va uy-joyni obodonlaştiriş hamda şaxsiy yordamçi xöjaligini kengaytiriş uçun daladan berilgan tomorqa yerlar;
örmonzorlar - ekologik, estetik va boşqa maqsadlarda foydalaniş uçun barpo etilgan daraxtzorlar, şuningdek butalar bilan band bölgan yerlar;
suv osti yerlari – köllar, suv omborlari, suv havzalari, daryolar, soylar, kanallar, kollektor va zovurlar ostidagi yerlar;
yöl osti yerlari – avtomobil va temir yöllar, dala yöllari, söqmoqlar, şuningdek çorva mollarini haydab ötiş yöllari;
ijtimoiy hovli, köça va maydonlar osti yerlari – köçalar, şoxköçalar, maydonlar, tor köçalar, suv böyidagi köçalar ostidagi yerlar;
quriliş osti yerlari – bino va inşootlar bilan band bölgan yerlar;
qişloq xöjaligida foydalanilmaydigan boşqa yerlar – xöjalik va boşqa maqsadlarda foydalanilmayotgan yerlar;
Yerlarni bir turdan boşqasiga ötkaziş yer uçastkasini beriş vakolatiga ega bölgan davlat hokimiyati organlarining qaroriga binoan quyidagi hollarda:
yerlarni qaytarib olib, boşqa maqsadlarga ajratib berişda;
yerdan foydalaniş maqsadlari özgarganda,
şu jumladan:
foydalanilayotgan yer uçastkasida qurilişga ruxsat etilganida;
yerlarni özlaştiriş böyiça tadbirlar amalga oşirilganda;
antropogen, texnogen va tabiiy holatlar natijasida yerlarning sifati va boşqa xususiyatlari özgarganida amalga oşiriladi.
Yerlarni bir turdan boşqasiga ötkazişning belgilangan tartibini buziş ğayriqonuniy hisoblanib, uning asosida vujudga kelgan yer uçastkasiga bölgan huquqni haqiqiy emas deb topişga va uni davlat röyxatidan ötkazişni rad etişga asos böladi.
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Pauzasiz endoskopiya: muolaja xonasi eşigi ortida nimalar sodir böladi?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi
Central Asia International Hardware Expo - Markaziy Osiyo quriliş asboblari, uskunalari va mahkamlaş buyumlari bozoriga töğridan-töğri çiqiş imkoniyati
Özbekiston volframi xalqaro eʼtirofga sazovor böldi
Puçon va KT&G Yaşil taşabbusni boşlamoqda
Laboratoriya sokinligining ham harorati bor: Özbekiston uçun Smolensk uskunalari
Uztelecom tarmoği modernizatsiyasi: yölning 90 foizi ortda qoldi. Oldinda yana qanday işlar bor?
Pauzasiz endoskopiya: muolaja xonasi eşigi ortida nimalar sodir böladi?
Yiliga 25 mingdan ortiq yangi uskuna: Özbekistonda $50 mln investitsiya hisobidan “NURA Electric” elektrotexnika majmuasi işga tuşirildi