Moldova prezidenti Rossiya axborot dasturlarini taqiqlash to‘g‘risidagi qonunni imzoladi 

Moldova prezidenti Mayya Sandu axborot xavfsizligi to‘g‘risidagi qonunni imzoladi, unga ko‘ra Transchegaraviy televideniye to‘g‘risidagi konvensiyani ratifikatsiya qilmagan davlatlardan, shu jumladan Rossiyadan yangiliklar va tahliliy kontentni ko‘rsatish taqiqlanadi. Bu haqda respublika televideniye va radio bo‘yicha kengash rahbari Liliana Vitsu ma’lum qildi, deb yozadi IPN mahalliy axborot agentligi.

Vitsuning so‘zlariga ko‘ra, qonun keyingi haftada e’lon qilinadi va kuchga kiradi, shundan so‘ng noto‘g‘ri ma’lumotlar va chalg‘ituvchi kontentni tarqatish uchun OAV faoliyatini vaqtinchalik bloklashgacha bo‘lgan jarimalar qo‘llaniladi. 

Qonunda dezinformatsiya «shaxsga, ijtimoiy guruhga, tashkilotga yoki davlat xavfsizligiga zarar yetkazish maqsadida yaratilgan yolg‘on ma’lumotlarni qasddan tarqatish» degan ma’noni anglatadi. Uni tarqatganlik uchun 40 ming leydan 100 ming leygacha (2 mingdan 5 ming yevrogacha) jarima, shuningdek, eshittirish litsenziyasini 7 kungacha to‘xtatib turish nazarda tutilgan. Teleradiokompaniya kengashi qonun ijrosini nazorat qiladi. 

Parlamentdagi ovoz berish chog‘ida qonun 101 deputatdan 54 nafari tomonidan qo‘llab-quvvatlandi – ularning barchasi hukmron «Harakat va birdamlik» partiyasi a’zolari. Muxolifat qonunni keskin tanqid qildi. «Bu birinchi navbatda Moldovada Rossiya televideniyesini yo‘q qilishga qaratilgan va biz har qanday taqiqlarga qarshimiz», dedi kommunist deputat Konstantin Starish DW nashriga. 

Rossiya Transchegaraviy televideniye bo‘yicha Yevropa konvensiyasini 2006 yilda imzolagan, ammo uni ratifikatsiya qilmagan, ya’ni Rossiya kontentiga nisbatan qonun ishlaydi. Ukrainada urush boshlanganidan beri Moldovada Rossiyaning siyosiy va harbiy yangiliklari Favqulodda vaziyatlar komissiyasi qarori bilan taqiqlangan. Qonun qabul qilinishi bilan bu taqiq cheksiz muddatga uzaytiriladi. 

Moldovada ruscha kontentni qayta translatsiya qilish Moldovada Primul in Moldova (Moldovada "Perviy"), NTV-Moldova, RTR-Moldova kanallari tomonidan amalga oshirilgan. Ijtimoiy so‘rov natijalariga ko‘ra, ular tomoshabinlar tanlovining eng yaxshi o‘ntaligiga kirgan. 

2017 yilda Moldova parlamenti Rossiya yangiliklarini amalda taqiqlovchi Radioeshittirish kodeksiga tuzatishlarni qabul qildi. Keyin qonun atrofidagi muhokama ikki yil davom etdi. Rossiya davlat dumasi buni «Rossiyaga qarshi yana bir harakat» deb atadi. 

O‘sha paytda mamlakat prezidenti bo‘lgan Igor Dodon qonunni e’lon qilishdan bosh tortib, uni «aksildemokratik» deb atadi va hujjatni parlamentga qaytardi. Ertasi kuni parlamentdagi ko‘pchilik deputatlar uni yana o‘sha tahrirda, prezident fikrini inobatga olmay qabul qilgan. Dodon yana qonunni rad etgan, biroq u ikkinchi taqdimnomadan keyin uni e’lon qilishga majbur edi. Natijada Moldova Konstitutsiyaviy sudi Dodonni vaqtinchalik lavozimidan chetlatib, prezidentlik vakolatlarini parlament raisi Andrian Kanduga topshirdi, u esa tuzatishlarni imzoladi. 2020 yilda qonun Dodonni qo‘llab-quvvatlagan Sotsialistlar partiyasi tashabbusi bilan bekor qilindi.