Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy 28 iyul kuni kechqurun Oq uyda Donald Tramp bilan uchrashuv o‘tkazdi. Ularning ikkisi ham uchrashuv yakunlarini ijobiy baholadi, Amerika nashrlari esa Tramp Rossiyaga qarshi urushda Ukrainani to‘liq qo‘llab-quvvatlash pozitsiyasini egallagani haqida yozmoqda.
Muzokaralar bir soatdan ortiqroq davom etgan. Shundan keyin Zelenskiy ijtimoiy tarmoqda uchrashuv «yaxshi» o‘tganini yozdi va unda Patriot kompleksi raketalarini ishlab chiqarish uchun litsenziya masalasi, shuningdek, «yordam berishi mumkin bo‘lgan boshqa ayrim g‘oyalar» muhokama qilinganini aytdi.
Zelenskiy keyinroq Axios uchun intervyusida Trampdan RFning qishda energetika infratuzilmalariga qiladigan hujumlaridan himoyalanish uchun Patriot raketalarining shoshilinch paketini ham so‘raganini aytdi.
Ukraina prezidenti intervyuda Kiyev 300 ta raketa olishni xohlashini, chunki hozirda zaxiralar «deyarli tugagani» va Rossiya raketalarini ushlab qolishning imkoni yo‘qligi gumanitar falokatga olib kelishi mumkinligini ta’kidlagan. «Bizda Patriot’ga kecha ham zarurat bor edi», – dedi u. Zelenskiyning so‘zlariga ko‘ra, Tramp yordam ko‘rsatishga harakat qilishga va’da bergan – garchi bu oson bo‘lmasligini anglatgan bo‘lsa-da, chunki Patriot uchun raketalar AQShning o‘ziga va uning Eron bilan urushdagi ittifoqchilariga kerak.
Tramp ijtimoiy tarmoqlarda uchrashuv «juda yaxshi» o‘tganini yozib, Ukraina prezidenti bilan uchrashish o‘zi uchun «katta sharaf» bo‘lganini ta’kidladi. Uning qayd etishicha, tomonlar «ko‘p masalalar»ni muhokama qilishgan, ammo hech qanday tafsilotlarni keltirmagan.
Uchrashuvdan bir necha soat o‘tib AQSh senatida 86 kishi Rossiya uglevodorodlarini sotib oluvchi mamlakatlar uchun 100 foizlik bojlar joriy etish to‘g‘risidagi qonun loyihasini ma’qulladi (faqat 12 kishi qarshi chiqdi) – bu birinchi navbatda Xitoy va Hindistonga taalluqlidir. Zelenskiyning o‘zi ovoz berishdan oldin senatorlar bilan yopiq uchrashuv o‘tkazgandi.
Politico nashri yozishicha, safar davomida Zelenskiy «bir yil oldin imkonsiz bo‘lib tuyulgan ishni amalga oshirdi» – Tramp va amerikalik senatorlarni Ukraina urushda g‘alaba qozonishga qodir ekaniga ishontirdi.
«Zelenskiyning dalillari [sanksiyalar va harbiy qo‘llab-quvvatlashning kengayishi Vladimir Putinni muzokaralarga majbur qilishi mumkinligi] aks sado bermoqda: aftidan, mafkuraviy spektrdagi barcha qonun chiqaruvchilar uning strategiyasini qo‘llab-quvvatlaydi. Bunda Ukraina haqiqatan ham Rossiyani mag‘lub etishi mumkinligi haqidagi shakllanayotgan konsensus ham muhim rol o‘ynaydi», – deb qayd etadi nashr.
Financial Times nashrining Oq uyga yaqin manbasi Zelenskiyning Tramp bilan uchrashuvini AQSh prezidentining qo‘lloviga erishish va urushni to‘xtatish bo‘yicha sa’y-harakatlarni faollashtirish uchun urinishlaridagi «eng yaxshi imkoniyat» deb atadi.
Zelenskiyning asosiy vazifasi Trampni Kiyevni qo‘llab-quvvatlash AQSh manfaatlariga to‘g‘ri kelishiga ishontirish edi, bu esa Amerika prezidentining muvaffaqiyat bilan bog‘liq bo‘lish istagidan kelib chiqadi, deydi nashrning har ikki prezidentga yaqin manbalari. Zelenskiyning o‘zi o‘zaro suhbatlarida maslahatchilar darajasidagi ko‘plab maxfiy aloqalar Trampning Ukraina kelajagi bo‘yicha munosabatini o‘zgartirishga yordam berganini ta’kidlagan.
«Ushbu muzokaralar ilgari tomonlar o‘rtasidagi munosabatlarni belgilab bergan keskinlikdan keskin burilish yasadi», – deya qayd etadi FT.
Uchrashuvning muhim natijalaridan biri Trampning maxsus elchilari Jared Kushner va Stiv Uitkoffning tez orada Kiyevga tashrifi bo‘yicha kelishuv bo‘ldi – ular shu paytgacha hech qachon Ukrainaga kelmagandi. «RBK-Ukraina» ma’lumotlariga ko‘ra, uchrashuv yaqin haftalarda bo‘lib o‘tishi mumkin. Nashrning vaziyatdan xabardor manbasi muzokaralar natijasini «o‘ndan sakkiz»ga baholagan.
