Falcon 9 raketasining yuqori qismi Oy yuzasi bilan 2026-yil 5-avgustda to‘qnashgan. U o‘tgan yilning yanvar oyida uchirilgan bo‘lib, Oyga eksperimental uskunalar va kichik apparat o‘rnatilgan ikkita qo‘nish modulini yetkazgan edi. Raketaning yuqori qismi orbitada qolgan, biroq ertami-kechmi Oy yuzasiga urilishi muqarrar edi. Ammo uning hozirgi qulashi rejalashtirilmagan edi.
Ushbu zarba oqibatida Oy yuzasida krater paydo bo‘ldi. Uni halokatdan bir hafta o‘tgach suratga olishga muvaffaq bo‘lishdi: suratlar 11 va 12-avgust kunlari olingan. Muammo shunda ediki, suratlarni olgan Lunar Reconnaissance Orbiter kosmik apparati o‘z orbitasi bo‘ylab harakatlanadi va olimlar hisoblab chiqqan bo‘laklarning tushish nuqtasiga to‘g‘ri kelishini kutishi kerak edi.
Kraterga birinchi bo‘lib Janubiy Koreyaning Danuri nomli Oy orbital apparati yetib bordi. Biroq uning suratlari NASA suratlari kabi tiniq emasdi.
Yangi kraterning diametri 18 metrdan biroz kattaroq, chuqurligi esa taxminan uch metrni tashkil etadi. Kraterdan taralayotgan ochroq chiziqlar - bu chuqurroq qatlamlardan otilib chiqqan yangi toshlar va tuproqdir.
NBC News ta’kidlashicha, Falcon 9 raketasining qulashi raketa qismlarining Oy yuzasi bilan tasodifan to‘qnashuviga oid ikkinchi ma’lum hodisadir. Bundan avval, 2022-yilda Xitoy raketasining yuqori qismi deb taxmin qilingan parcha Oyning teskari tomoniga urilgan edi. Xitoy ushbu hodisaga aloqadorligini inkor etmoqda.
Raketaning qulashi nazoratsiz bo‘lgan va OAV e’tirof etishicha, bu koinotdagi xavfsizlik masalasini kun tartibiga qo‘yadi. Bunday kosmik chiqindilar Oy va boshqa missiyalar uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkin.
