Oltin dunyodagi eng noyob elementlardan biri hisoblanadi. Butunjahon oltin kengashi (WGC) tomonidan e'lon qilingan ma'lumotlarga ko‘ra, o‘tgan 2020 yilda 3 ming 478 tonna(122,7 million unsiya) oltin qazib olingan. Bu ko‘rsatkich 2 yildan beri ketma ket pasaymoqda.
Shu bilan bir qatorda ulkan resurslarga ega bo‘lgan oltin konlarining topilishi ham yildan yilga kamaymoqda. Masalan, Janubiy Afrika Respublikasi 1970 yilda 1000 tonnadan ziyod oltin qazib olgan va dunyoda yetakchi mamlakat bo‘lgan bo‘lsa, o‘tgan yilda bu davlat eng yaxshi oltin qazib oluvchilar Top-10 ligidan ham chiqib ketdi.
Hozirgi paytda dunyoda qaysi davlatlar qimmatbaho metall qazib olish bo‘yicha yetakchilik qilmoqda? Forbes oltin qazib olishda yetakchi bo‘lgan mamlakatlar Top-10 taligini e'lon qildi.
1. Xitoy - 368,3 tonna
Ko‘p yillardan beri Xitoy oltin ishlab chiqarish bo‘yicha yetakchilikni saqlab qolayotgan bo‘lsa-da, ketma-ket 4 yildan beri qimmatbaho metall qazib olish ko‘rsatkichlari pasaymoqda. Xususan, 2020 yilda bu yerda 368 ming tonna oltin qazib olingan. Taqqoslash uchun, bu raqamlar 2019 yilda 383 tonnadan iborat edi. Oltin qazib olishning pasayishi asosan, hukumat tomonidan qo‘llanilayotgan qattiq ekologik siyosat bilan bog‘liqligi aytilmoqda. Masalan, oltin qazib olinadigan konlarda siyaniddan foydalanish ustidan qat'iy nazoratning o‘rnatilishi bir necha operatsiyalarni to‘xtatishga majbur qilgan. Shunday bo‘lsa-da o‘tgan yilda butun dunyodagi qazib olingan oltinning 11 foizi Xitoy hissasiga to‘g‘ri kelgan.
2. Rossiya - 331,1 tonna
Yevropadagi oltinning katta qismi 2010 yildan beri har yili ishlab chiqarishni ko‘paytirib kelayotgan Rossiya hissasiga to‘g‘ri keladi. 2019 yilda Rossiya hatto Avstraliyadan oshib, dunyodagi ikkinchi yirik ishlab chiqaruvchiga aylandi. Rossiya hukumati mahalliy ishlab chiqarilgan oltinning uchdan ikki qismini sotib oladi.
3. Avstraliya - 327,8 tonna
Avstraliyada sakkiz yildan beri ketma-ket ishlab chiqarishni ko‘paytirmoqda. Mineral moddalar sanoati Avstraliya umumiy eksportining yarmidan ko‘pini, umumiy YaIMning taxminan 8 foizini tashkil qiladi. Morgans tog‘i va Kadia vodiysi kabi hududlarda bir nechta loyihalarning amalga oshirilayotgani ishlab chiqarish hajmining sezilarli miqdorida oshishiga zamin yaratdi.
