Россия санкциялар туфайли жаҳон илм-фанидан 3 йилга орқада қолмоқда

Россиянинг халқаро илмий ҳамжамиятдан ажралиб қолиши технологик бўшлиқни кенгайтирди. Россиялик олимларнинг огоҳлантиришича, санкциялар ва кадрларнинг чиқиб кетиши Россияда тадқиқотларнинг кейинги ривожига таҳдид солмоқда.

Фото: Камиль Айсин / "Солидарность"

Украинада уруш бошланганидан кейин хорижлик ҳамкасблар билан илғор ғоялар алмашинуви тўхтатилгани сабабли Россия илм-фани жаҳон илм-фанидан бир неча йил орқада қолди. Бу ҳақда РБК радиоси эфирида Россия Иқтисодиёт мактаби (РЭШ) илмий директори Рубен Ениколопов маълум қилди. Унинг сўзларига кўра, кечикиш уч йилга етиши мумкин, чунки асосий кашфиётлар ҳақидаги мақолалар етакчи илмий журналларда айнан шундай кечикиш билан чоп этилади.

«Сиз икки-уч йил аввал фаол бўлган нарсани ўқияпсиз. Энг сўнгги қизиқарли ғоялар [халқаро] конференцияларда жонли равишда муҳокама қилинади. Шунчаки учиш анча қийинлашди, қимматроқ бўлди», — деди Ениколопов. Унинг таъкидлашича, Россияга қарши санкциялар замонавий тадқиқотларга киришни қийинлаштирган. «Одамлар, ҳатто журналларга кириш ҳуқуқини тўлашни ва сотиб олишни хоҳласа ҳам, бу тақиқланган», деди РЭШ илмий директори. Унинг сўзларига кўра, россиялик олимлар халқаро мунозаралардан хабардор бўлиш учун вақтинчалик ечим излаши керак.

Қийинчиликларга Россия илмий ташкилотларида ходимларнинг қисқариши қўшилди. Шу тариқа, 2015 йилдан 2024 йилгача мамлакатда фан докторлари сони қарийб 23 фоизга, 21 705 нафаргача, номзодлар сони эса 19 фоизга, 67 881 нафаргача қисқарди, деб ёзади «Ведомости» газетаси Росстатга таяниб.