Bloomberg: РФ ва Эрон Хитойга нефт сотиш учун нарх уруши олиб бормоқда

Bloomberg маълумотига кўра, Россиянинг Ҳиндистонга нефт экспорти кескин қисқарганидан сўнг, Россия нефт ишлаб чиқарувчилари Хитойга етказиб бериш масаласида эронликлар билан рақобатни бошлаган. Агентлик чоршанба, 25 феврал куни битим тафсилотларидан хабардор трейдерларга таяниб ёзишича, ҳар икки давлат Хитой харидорлари учун нархларни кескин туширмоқда ва тобора каттароқ чегирмалар таклиф қилмоқда.

Bloomberg қайд этишича, денгизда турган танкерларда Россия нефти жуда кўп тўпланиб қолгани сабаб бу юклар Хитойга қайта йўналтирилмоқда. Бу эса узоқ вақт давомида ХХРдаги хусусий нефт қайта ишлаш заводларининг асосий таъминловчилари бўлиб келган эронлик экспортёрлар билан нарх урушини қўзғатмоқда.

Трейдерлар маълумотига кўра, Россиянинг Urals маркали нефти тахминан Brentга нисбатан ҳар баррел учун 12 доллар арзон сотилмоқда, ҳолбуки январ ойида бу фарқ 10 доллар эди. Матнда айтилишича, Эроннинг Iranian Light маркали нефти ҳам жаҳон эталонига нисбатан 11 доллар арзон сотилмоқда. Декабр ойида эса нархлар фарқи 8–9 доллар атрофида бўлган.

Bloomberg таъкидлашича, Хитойнинг энг йирик давлат нефт қайта ишлаш заводлари одатда Эрондан нефт харид қилишдан қочади, сўнгги пайтларда эса Россия билан савдодан ҳам воз кеча бошлаган. Хитойнинг хусусий НҚЗ кўпинча бошқа харидор топилмайдиган нефтни сотиб олади. Аммо уларнинг қуввати чекланган: улар Хитойнинг умумий қайта ишлаш қувватларининг тахминан тўртдан бир қисмини ташкил қилади. Бундан ташқари, улар ХХР ҳукумати белгилаган нефт импорти квоталарига бўйсунади.

Шунга қарамай, феврал ойининг илк 18 куни мобайнида Россия нефтининг Хитойга етказиб берилиши суткасига 2,09 млн баррелгача ошган — бу бир ой олдингидан 20 фоиз кўп, декабр кўрсаткичидан эса ярим баравар юқори, деб ёзади Bloomberg.

Bloomberg’нинг ёзишича, Хитой йўлда (ташиш жараёнида) бўлган нефтнинг ҳаммасини тўлиқ қабул қила олмагани учун сотилмай қолган захиралар Осиё атрофидаги сувларда тўпланиб бормоқда, Россия ва Эронда эса нефтни сотиш бўйича вариантлар тугаяпти. РФ аллақачон нефт қазиб олишни камайтиришга мажбур бўлган — бу эса Украинага қарши урушга йўналтираётган даромадларини қисқартирган. Эрон эса Bloomberg ёзишича, АҚШ томонидан эҳтимолий ҳужумга тайёргарлик кўраётгани сабаб имкони борича кўпроқ нефт экспорт қилишга уринмоқда.

Аввалроқ Bloomberg Ҳинд ва Тинч океанларида ҳозирча харидор тополмаган тахминан 12 млн баррел Россия нефти юкланган танкерлар борлиги ҳақида ҳам ёзган эди.

Россия нефти экспорт ҳажми қисқаришининг асосий сабабларидан бири — Украинага қарши уруш учун РФга қўйилган санкциялар доирасида АҚШнинг Ҳиндистонга ўтказаётган босими, деб ёзади Bloomberg. Август ойида АҚШ президенти Доналд Трамп Россия нефтини сотиб олгани учун мазкур мамлакатга нисбатан 25 фоизлик савдо божларини жорий этган. Натижада Ҳиндистон НҚЗ Россия нефтини харид қилишдан воз кеча бошлаган.