“Бу – қонунчиликни қайта кўриб чиқиш учун жиддий сигнал” – BМW ЙПХ ходимини уриб кетиши воқеаси ҳақида суҳбат

Ёки бўлмаса, ўша ҳалиги фахрланиб, “менга 15 сутка бера олмади” деган одам – буларнинг ҳаммасининг тагида ўша таълим тизимидаги кемтиклик, ижтимоий, сиёсий ҳаётимизнинг ҳозирги мураккаблиги, умуман қонунсизлик деган жуда умумий, комплекс бир нарса ётади. Чунки агар қонун устувор бўлганда, масалан, бунақа қоидабузилиш ҳолатлари бўйича тегишли органлар чиқиб, унинг олдини олиш керак эди”, – дейди Ташанов.

Унинг қўшимча қилишича, бундай ҳолатлар шу тенденцияда давом этадиган бўлса, ўлимлар янаям кўпайиши мумкин.

“Шунинг учун давлат ўзининг давлатчилигини қилиши керак. Худди мана, “кўча”га муносабат қилинди-ю, кўча масалан, бир териб олинди. Чунки биз кўпинча айтиб келамиз, агар давлатнинг механизмлари яхши ишламаса, у бўшлиқни кимдир тўлдиради. Яъни [ўша вазиятда] кўча тўлдирмоқчи бўлди. Қисман блогерлар ҳам тўлдирмоқчи бўлди. Ўша ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари функцияларини ўзига олди. Қонун устувор бўлмаган жамиятда бунақа ҳолатлар келаверади. Шунинг учун бу ерда муаммолар жуда комплекс”, – дейди у.

“Тегишли ҳуқуқий ташаббус орқали қонунчилик яна кўриб чиқилиши, бир таҳлил қилиниши керак” – ҳуқуқшунос

Абдумалик Абдуллаев ҳуқуқий нигилизм, яъни қонунни менсимаслик масаласига тўхталди. Унинг таъкидлашича, бу – қонунчилик қайта кўриб чиқилишига ишора.

“Яъни санкцияланиш масаласи… Ҳуқуқбузарликнинг содир этилиши, яна жавобгарлик, санкциялаш механизмини қайта кўриб чиқилишига жиддий сигнал. Энди, албатта, қонунчилик ташаббуси ҳуқуқига эга бўлган субъектлар бор. Улар бу ҳолатларни эътибордан четда қолдирмайди деб ўйлаймиз. Тегишли ҳуқуқий ташаббус орқали қонунчилик яна кўриб чиқилиши, бир таҳлил қилиниши керак”, – деди Абдуллаев.

Абдуллаевга кўра, айни вазиятда автомобил бошқарган қоидабузардан ташқари, қурбон бўлган ЙПХ ходими томонидан ҳам камчилик ўтган. Ҳуқуқшунос ИИО ходимлари хавфга бевосита қарши чиқмаслиги кераклигини тушунтиришга уринди.

“Хавф келяптими, хавфни бартараф қилиш, енгиллаштириш, юмшатиш йўлларини [кўриш керак]. Бу профессионализм дейилади. Яъни бу ерда хавфга қарши чиқиб, қаҳрамонлик қилишдан кўра, кўпроқ профессионализм, стандарт бор. Риск қилинмайди. Бу ерда тўғридан тўғри транспорт воситаси кетяпти ва хавфга қарши чиқяпти, туриб уриб юбориш натижасида вафот этяпти.

Бу ерда биринчи ўринда ходим, ривожланган давлатларда ҳам шунақа қоида бор, интизом қоидаларида ҳам ёзилган у нарса, хавфга қарши риск қилмаслиги керак эди. Бу стандарт. Бу вазиятда ўзини бошқарувидаги эмас, давлат томонидан хизмат автомашинасига ўтиради, навбатчиликка хабардор қилади, экипаж ажратилиши ва уни қуршаб олиш дейдими ва бошқа чоралар дейдими, керак бўлса қўшимча кучларни жалб қилиш масаласи, хавфни бартараф қилишнинг максимал чораларини кўриш стандартлари бор. Шунинг учун биз ёздик, яъни қаҳрамонлик психологияси деган нарса бор-да. Тўғри, ходим, мисол учун, хизмат вазифасини бажараётганда, албатта, виждонан бажарди, жасорат кўрсатди деймиз. Лекин иккинчи томони, тўғридан тўғри хавф келяптими, хавфга қарши чиқмайди.

Оддий мисол, жиноят ҳуқуқи назариясида зарурий мудофаа деган нарса бор. Хавфга қарши мудофааланиш ҳуқуқингиз бор. Пичоқ билан ҳамла қилаётган, ҳужум қилаётган инсонга сиз ҳам мисол учун, ўша хавфга мутаносиб қилишингиз керак. Лекин энг биринчи ўринда пичоқ билан ҳамла қилаётгандан ҳимояланиш — қочиш, тавсия этилади. Бу вазиятда ҳам, энди транспорт воситасини бошқарган инсоннинг ҳам биз ҳаракатини оқламаймиз”, – дейди адвокат.

Унинг қўшимча қилишича, бунда ходимларнинг хавфсизлиги учун стандартлар ҳам қайта кўриб чиқилиши керак бўлади. Суҳбат давомида қоидабузарлар билан анъана кўринишига ўтган “узр сўраш” амалиётининг қанчалик самарадорлиги, Дониёр Туғрунов қамоққа олинишидан аввал унга қўлланган жазо тури, ИИВнинг жарима қўллаш амалиётига буюртмачи бўлиб қолгани ҳақида гаплашилди. Тўлиқ видеони юқоридаги ҳавола орқали томоша қилишингиз мумкин.