Наманган аҳоли сони энг тез ўсган ва энг зич шаҳар бўлди

2010 йилдан 2026 йилгача Наманган аҳолиси 65% га ўсиб, 728 минг кишига, аҳоли зичлиги эса ҳар квадрат километрга 8289 кишига етди. Ҳар икки кўрсаткич бўйича у мамлакатдаги шаҳарлар орасида биринчи ўринни эгаллади. Шу ўн олти йил давомида Ўзбекистон аҳолиси 28 миллиондан 38,2 миллион кишигача кўпайди, аммо шаҳарлар турлича ўсди ва зичлашди: айримлари 60% дан кўпроқ, бошқалари эса 12% га ўсди, аҳоли зичлиги эса ҳар квадрат километрга 1058 кишидан 8289 кишигача фарқ қилади.

Энг тез ўсган шаҳарлар

2010 йилдан бери Наманган 65, Термиз 64, Самарқанд 52, Қўқон 44, Фарғона 43, Тошкент 42% га ўсди. Бу олти шаҳар 37% ни ташкил этган мамлакат умумий кўрсаткичидан юқорироқ ўсишга эришди.

Маълумотлар 2026 йил 1 январь ҳолатига кўра, Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси маълумотлари асосида.

Ўсиш ўртача кўрсаткичдан пастроқ бўлган шаҳарлар: Андижон (35%), Қарши, Марғилон ва Нукус (ҳар бири 29% дан), энг паст кўрсаткичлар эса Бухоро (14%) ва Ангренга (12%) тўғри келди.

Бу ерда Наманган 2010 йилда мавжуд бўлган шаҳарлар орасида биринчи ўринда. Кейинроқ шаҳар мақомини олган шаҳарлар (масалан, Шаҳрисабз, Хива, Янгийўл) киритилмаган: уларнинг «ўсиши» аҳоли оқимини эмас, мақом ўзгаришини акс эттиради.

Айрим шаҳарлар маъмурий чегаралар кенгайиши ҳисобига ўсди. Наманганда бу йирик кўламда бўлган: 2016 йилда шаҳар таркибига қўшни туманларнинг 96 мингга яқин аҳоли бўлган қисмлари қўшилган, 2020 йилда эса шаҳар ичида аҳолиси 140 минг киши бўлган Давлатобод тумани ташкил этилди. Шу боис Наманганнинг 65% лик ўсиши нафақат туғилиш кўрсаткичи, балки чегаралар кенгайиши билан боғлиқ.

Шаҳарлар зичлиги
Энг зич икки шаҳар Фарғона водийсида жойлашган: Наманганда ҳар квадрат километрга 8289 киши, Андижонда эса 7683 киши тўғри келади. Кейинги ўринда 7312 киши билан Тошкент жойлашган. Энг сийрак шаҳарлар собиқ саноат шаҳарлари: Ангренда ҳар квадрат километрга 1171 киши, Олмалиқда эса 1058 киши тўғри келади.

Зичлик фақат аҳоли сони эмас, балки шаҳар майдони билан ҳам белгиланади. Ихчам қурилган марказ юқори зичликни таъминлайди, кенг режалаштирилган шаҳар эса аҳоли сони бир хил бўлса ҳам, сийрак бўлиб қолади.

Эски саноат шаҳарларида ўсиш секин бўлди
Энг секин ўсган шаҳарлар Ангрен, Олмалиқ ва Бухоро бўлди. Маълумотларда шаҳар зичлиги билан унинг ўсиш суръати ўртасида боғлиқлик йўқ. Тез ўсиш ҳам зич, ҳам кенг шаҳарлар орасида учрайди: зич Наманган (8289) ва кенг Термиз (4983) деярли бир хил ўсишга эришган — 65% ва 64%.

Манбалар ва методика
Ўсиш 2010 йил 1 январдан 2026 йил 1 январгача бўлган аҳоли сони ўзгариши асосида ҳисобланган. Ўсиш суръатлари 2010 йилда мавжуд бўлган шаҳарлар бўйича таққосланган. Бу даврда шаҳарлар чегаралари ўзгаргани сабабли айрим шаҳарларда ўсишнинг бир қисми маъмурий хусусиятга эга. 2025–2026 йиллар бўйича маълумотлар дастлабки ҳисобланади ва келгусида статистика идораси томонидан аниқлаштирилиши мумкин.