Конституциявий суд (КС) фуқаролар ва компаниялар онлайн мурожаат қилиши ҳамда жараёнда видеоалоқа ва мобил илова орқали иштирок этиши учун ўз амалиётига ахборот тизимини жорий этади. Шунингдек, инстанцияга мажлисларни интернетда трансляция қилиш мажбурияти юкланди. Президент Шавкат Мирзиёев томонидан 14 октябрь куни имзоланган КС тўғрисидаги қонуннинг янги таҳририга кўра, тегишли нормалар 2028 йил 1 январдан кучга киради.
Шундай қилиб, суд ишларини тўлиқ онлайн режимда юритиш имконини берувчи электрон тизимни яратиш ва ишга туширишга бир йилдан ортиқ вақт ажратилган. Қонунда кўрсатилган бошқа бандлар у эълон қилинган пайтдан, яъни 14 октябрдан бошлаб амал қилади.
Энди Конституциявий судда иш юритиш ёзма билан бирга электрон шаклда ҳам олиб борилиши мумкин, бундай ҳужжатлар тенг юридик кучга эга бўлади.
Агар даъволар Конституциявий суднинг ваколатига кирмаса, КС мурожаатларни бошқа органларга юборишга ёки уларни кўриб чиқишни рад этишга ҳақли. Жисмоний шахслар ва ташкилотлардан келиб тушаётган аризаларни дастлабки ўрганиш учун кўпи билан 15 кунлик муддат берилади.
Янги таҳрирдаги қонунда ишларни кўриб чиқишга тайёрлаш — жараён иштирокчиларини аниқлашдан тортиб, мутахассис ва экспертларни жалб қилишгача бўлган тартиб мустаҳкамланган. Тайёргарлик тадбирлари суд мурожаатни олган пайтдан эътиборан 20 кундан ошмаслиги керак. Шундан сўнг, инстанция 10 кун ичида муҳокамани тайинлаш тўғрисида қарор чиқариши ва барча манфаатдор фуқароларни эшитув бошланишидан камида 5 кун олдин хабардор қилиши шарт. Йиғилишнинг санаси, жойи ва вақти тўғрисидаги маълумотлар КС расмий веб-сайтида эълон қилиниши лозим.
Қонунда КС қарорларини тарафларга юборишнинг охирги муддати — улар қабул қилинган пайтдан эътиборан 5 кун деб белгиланган.
Агар иш Олий суднинг бошқа бирон-бир жараёнда қўлланилаётган норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг Конституцияга мувофиқлиги тўғрисида тушунтириш беришни талаб қилувчи мурожаати бўйича кўрилаётган бўлса, унда суд ишини юритиш КС қарори чиққунга қадар вақтинча тўхтатиб турилади. Бу ҳолда қарор чиқариш учун бир ой вақт берилади.
Бундан ташқари, КС ҳар йили кўрсатиб ўтилган даврда кўрилган ишлар амалиётидан келиб чиқиб, конституциявий қонунийликнинг ҳолати тўғрисида ҳисобот шакллантириш мажбурияти юкланди. Маъруза республика президентига, шунингдек, мамлакат Олий Мажлиси иккала палатасига юборилиши керак.
Қонунда бошқа муҳим жиҳатлар ҳам кўрсатилган. Хусусан, КС судьялари 10 йиллик муддатга сайланади. Суд раис, унинг ўринбосари ва тўққиз нафар судьядан иборат. Инстанциянинг қарори ва хулосалари расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
