Трампизм мағлубияти

АҚШда Конгресс учун оралиқ сайловлар ўтказилди. Трампнинг таъбири билан айтганда, «бюллетенда унинг номи йўқ эди», лекин бу айнан АҚШ президентининг икки йиллик фаолиятига берилган баҳо бўлди. Республикачилар партияси сайловда қақшатқич мағлубиятга учради. Уларни анъанавий қўллаб келган штатларда ҳам демократлар ғолиб бўлди. Сайловлардаги энг йирик «қизил» штат Техасда демократлар ғолиб бўлгани барчасини кўрсатиб турибди. Ҳатто 94 йилдан буён республикачиларни қўллаб келаётган Канзасда демократ номзод ғолиб бўлди, бунақасини америкаликлар тасаввур ҳам қилолмасди.

Трампнинг сиёсатидан келиб чиқиб Вакиллари палатаси демократлар назоратига қайтишини кўпчилик тахмин қилганди, лекин сенат ҳам демократларга ўтиши, ўтганда ҳам бунақа яққол ғалаба билан ўтишини ҳатто энг ишончли сўровномалар ҳам тахмин қилолмаганди.

Сайлов натижалари, шубҳасиз, Трампнинг ҳаракатларига боғлиқ бўлди. Унинг Исроил манфаатлари учун иш қилгани, Эронда Америка учун ҳеч қандай мантиқсиз уруш бошлагани мағлубият сабабларидан бўлди. Икки йил давомида америкалик Конгресс борлигини ҳам унутиб қўйишди. Чунки Америка парламенти тўлалигича Трамп назоратида бўлгани учун унинг ҳаракатларини тийиб турувчи ҳеч қандай ҳаракат амалга оширмади. Ваҳоланки, Америка сиёсати айнан Конгресс президент ваколатини чеклаши билан бошқа республика шаклидаги давлатлардан фарқ қилади.

Трамп иккинчи муддатга киришиши билан барча қоидаларни ўзгартириб юборди, Американи мутлақ президент бошқарувидаги давлатга айлантириб қўйди. Ва бунинг учун сайловда қиммат товон тўлади. Энди янги йилдан Конгресс Трампнинг фаолиятини кескин чеклайди, унга ортиқ урушиш имкони ҳам берилмаса керак.

Айтганча, Трамп жамоасида бўлиниш юзага келганининг нишоналари кўрина бошлади. Вице-президент Вэнс очиқчасига мағлубиятда урушни сабаб қилиб кўрсатиб, Трампга қарши гапирди. Давлат котиби Рубио «маъмуриятдан кетиб, икки йилдан кейинги сайловга тайёрланмоқчи экани» ҳақида ёзиб чиқишди. Мудофаа вазири Ҳегсет эса ҳамма муаммога айбдор сифатида кўрсатиб, ишдан кетказилиши мумкин экан. Хуллас, Трамп жамоасида хаос бошланди.

Исроилда нима гап?

Исроилда сайлов бўлганди, шуни натижаси нима бўлди, Нетаняҳу кетдими, деб қизиқяпти кўпчилик. Чиндан сайлов натижалари мужмал бўлиб турибди. Нетаняҳунинг «Ликуд» партияси ҳаммадан кўп овоз олди, лекин бу ҳукумат тузиш учун етарли бўлмади. Уни қўлловчи бошқа партияларни қўшганда ҳам 61 ўрин йиғилмади. Мухолифат ҳам керакли овозларни йиғолмади, лекин уларда сайловда сенсация қайд этган араб партияларни қўшиб ҳукумат ташкил қилиш имкони бор.