Yangi yilni FIFAning yangi prezidenti Janni Infantino o‘zi reja qilgan inqilob bilan boshladi. Keyingi o‘n yillikning ikkinchi mundialidan boshlab jahon chempionati ishtirokchilari soni 48tani tashkil qiladi. Bu qaror yuzasidan turlicha fikrlar yangramoqda. Uni ma'qullayotganlar ham qarshi chiqayotganlarni ham uchratishimiz mumkin. «Tribuna» bu inqilobiy o‘zgarishning yaxshi va yomon tomonlarini sanab o‘tdi.
Birinchi navbatda bu qarorning salbiy tomonlari haqida.
Format
Bitta musobaqani yaxshi saviyada o‘tkazish uchun 48ta saviyaga mos jamoani topish mumkin. Bir qarashda Infantinoning «48 jamoa sayyoramizning 20 foiz mamlakatlarini tashkil qilishi» gapi bilan ham buni oqlash mumkin. Lekin tanganing ikkinchi tomoni borki, buncha jamoaning guruhlarga taqsimlash bo‘ladi. FIFAning yangiligiga ko‘ra, endilikda guruhlar soni 16tani tashkil qiladi. Bu yaxshi, keyinchalik olimpiya tizimida (pley-off) musobaqani davom ettirish uchun mos keladigan format. Ammo bitta guruhda uchta jamoaning joy olishi musobaqaning sifatiga ta'sir qilishi mumkin. Tushuntiraman. Birinchidan, har bitta tur faqatgina bitta uchrashuvdan iborat bo‘ladi. Ya'ni jamoalar raqibning qay holatda ekanini bilgan holda to‘p surishadi. Bu esa kelishilgan o‘yinlarning paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. Misol. A jamoa birinchi turda V jamoani 1:0 hisobida yutadi. 2-turda S jamoa A jamoani 2:1 hisobida mag‘lubiyatga uchratadi. A jamoa musobaqani yakunlab bo‘ldi. V va S jamoa so‘nggi turda o‘zaro ro‘baro‘ keladi va misol uchun, V jamoa va S jamoani 3:2 hisobida yutadi. To‘plar nisbatini hisobga olasizmi, o‘zaro o‘yinlarmi, istalgan holatda ham V va S jamoalari keyingi bosqichga yo‘l oladi.
Albatta, bir qarashda guruh g‘olibligi uchun kurashni hisobga olib, har bir jamoa bunga harakat qilishi mumkin va kelishuvlar bo‘lmaydi, degan fikr ham yangrashi mumkin. Biroq gap 1/8 final emas, ya'ni 1/16 finalga yo‘llanma, yanayam aniqroq aytadigan bo‘lsak, 32ta jamoa ishtirok etadigan bosqichga chiqishadi. Bu yerda birdaniga o‘ta kuchli jamoaga tushib qolish imkoniyati istaysizmi, yo‘qmi pasayadi.
Ikkinchidan, boya misol tariqasida eslagan guruhimizda S jamoasi V guruhiga yutqazgan taqdirda ham baribir birinchi o‘rinni o‘zida saqlab qoladi. O‘zaro o‘yinlar ko‘rsatkichi mutlaqo teng bo‘lib turganda to‘plar nisbati ularga birinchi o‘rinni keltiradi. S jamoa birinchi o‘rinni olib qolish sharti bilan V jamoani ham o‘zi bilan keyingi bosqichga olib chiqadi. To‘g‘ri, futboldagi halol o‘yin qoidalariga rioya qilmaydigan jamoalar ko‘p degan fikrdan yiroqman. Buni o‘ziga ep ko‘rmaydiganlar juda ko‘p. Yoki so‘nggi turda uchrashadigan S va V jamoalari o‘rnida o‘ta prinsipial raqiblar o‘zaro to‘qnash kelib qolishi ham mumkin. Lekin 16ta guruhda hech bo‘lmasa bittasida Shvetsiya va Daniyaga o‘xshash termalar so‘nggi turda o‘zaro o‘ynab qolish ehtimoli juda yuqori. 2004 yilgi Yevropa chempionatida Italiya va Antonio Kassanoning ko‘z yoshlari esingizda bo‘lsa kerak-a? UYeFA o‘shanda Skandinaviyaning ikki jamoasi ko‘rsatgan tomoshadan birorta ham shubhali jihatni topa olmagandi. Endi tasavvur qiling bunday, aytish mumkin bo‘lgan, qardosh davlatlar qancha?
