OAV: Trinidad va Tobago radikal ekstremizm o‘chog‘iga aylanishi mumkin

Karib dengizida joylashgan orol davlat Trinidad va Tobago IShID terrorchilik guruhi uchun jangarilar “yetkazib beruvchi” davlatga aylandi. Bu esa AQSh hukumatining tashvishiga sabab bo‘lmoqda, ular o‘z chegaralariga yaqin joyda ekstremizm o‘chog‘i paydo bo‘lishidan xavfsiramoqda, deb yozadi Leonardo Goi InSight Crime uchun maqolasida.

Muallifning ta'kidlashicha, rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, so‘nggi to‘rt yilda ushbu mamlakatning 125 nafar fuqarosi Yaqin Sharqqa radikallar safida jang qilish uchun jo‘nagan, shuning uchun 1,3 million kishilik aholiga ega Trinidad va Tobago yer sharining g‘arbiy qismida IShID uchun jangarilar “yetkazib beruvchi” eng yirik davlatga aylanishi mumkin.

Bularning bari AQSh hukumati xavotiriga sabab bo‘lmoqda, ular mamlakatga Yaqin Sharqdan qaytib kelganlar orol davlat hududida AQSh fuqarolariga hujum qilishi, shuningdek atigi 3 soatlik parvozni tashkil etuvchi AQSh hududiga radikallar bora oladigan ekstremizm o‘chog‘iga aylanishi ehtimolidan tashvishda. Ba'zi ma'lumotlarga ko‘ra, AQSh prezidenti Donald Tramp yaqinda Trinidad va Tobago bosh vaziri Kit Rouli bilan muzokaralar olib borib, unda xavfsizlik va terrorchilik tahdidlari masalalari haqida fikr almashilgan.

Bundan tashqari, orol davlatda IShID ko‘plab mamlakatlardan farqli ravishda taqiqlanmagan, shuning uchun uning fuqarolari terrorchilar oldiga borib, tayyorgarlikdan o‘tishlari, so‘ngra Trinidad va Tobagoga qaytib kelib, qolgan fuqarolar kabi bir xil huquq va imtiyozlarga ega bo‘lishlari mumkin.

Hukumat esa bu jarayonda terrorchilik bilan kurash bo‘yicha ancha qattiq choralarni qabul qilmoqda, ular, ba'zi ma'lumotlarga ko‘ra, o‘z ichiga mamlakatdagi turli harakatlari faol monitoringdan o‘tkazish, shuningdek jangarilarga mablag‘lar jo‘natishni taqiqlash haqidagi qonun loyihasini o‘z ichiga qamrab oladi. Bundan tashqari, AQSh Trinidad va Tobago hukumati bilan ehtimoliy yangi jangchilarni to‘xtatib qolish ilinjida razvedka ma'lumotlari bilan bo‘lishishni boshladi.

Bu holatda orol davlat fuqarolarining jangarilar safiga qo‘shilishiga nima sabab bo‘layotgani xususida savol kelib chiqadi. Muallifning ta'kidlashicha, IShID Trinidad va Tobagoning yosh aholisini o‘ziga jalb etmoqchi bo‘lgan birinchi tashkilot emas. Mamlakatda butun Karib havzasi bo‘ylab narkotik moddalar kontrabandasi hamda savdosi, shuningdek qo‘shni Venesueladagi keskinlashib borayotgan iqtisodiy inqiroz tufayli o‘z faoliyatini faol ravishda olib borayotgan ko‘plab jinoiy guruhlar bor.  

Bundan tashqari, IShID ushbu davlat fuqarolarini o‘z tarkibiga jalb etishga intilayotgan birinchi ekstremistik tashkilot emas. Masalan, 1990 yilda “Jamoat al-Muslimin” radikallari hokimiyatni egallashga harakat qilib ko‘rishgan.

Nafaqat radikallar, balki uyushgan jinoiy guruh vakillari ham ishsizlikdan aziyat chekuvchi mamlakat yoshlarini yollashga urinmoqda. Mamlakat hukumati esa fuqarolarni radikal kayfiyatga undovchi sharoitlarga bor e'tiborni qaratishi, shuningdek ularni bunday harakatlardan to‘xtatishga urinishi lozim.