O‘zga yurtda sarson musofir yurtdoshlarimiz haqida ko‘p eshitamiz. Ularning dardini yurakdan his etamiz. Ammo, biz bilan shu yurtda birga yashab kelayotgan vatandoshlarimiz ham borki, ular insoniylik jihatidan olganda shu yurt farzandi, ammo qonuniy jihatidan sal boshqacharoq. Ya'ni, ular fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar. Bunday insonlar islohotlar natijasida birma-bir O‘zbekiston pasportiga ega bo‘lishmoqda. Biz bunday maqomdagi vatandoshlarning «ko‘p»ini ko‘rdik, biroq bizga yo‘llangan bir murojaat e'tiborimizni tortdi.
Namangan shahrida yashovchi fuqaroligi yo‘q Mahmudjon Yusupov yo‘llagan murojaati asosida uning xonadoni tomon yo‘l oldik. 78 yoshni qoralagan bu mo‘ysafid bilan bir piyola choy ustida suhbat qurdik.
Video: Mover (tas-ix)
Video: Youtube
«O‘zim shu yerda 1942 yilda tug‘ilganman. Avvallari Norin sovxozi deb ataladigan joy bo‘lar edi. 1963 yilgacha o‘sha joylarda yashadim. O‘zimizning hovli va bog‘larimiz bor edi. Qishloq xo‘jaligi mexanizatsiyasi bo‘yicha o‘qiganim uchun paxta zavodiga ishga kirganman. Ma'lum vaqt master bo‘lib ishlab yurdim. 1963 yili Qirg‘izistonga jo‘natishdi. U yerda sirtqi o‘qishga kirdim. O‘sha yerda ishlab yurdim, keyin uylandim. Yaxshi obro‘-e'tibor topdik, hech kimga yomonlik qilmadik. 6 nafar farzandli bo‘ldim. Ayolim o‘qituvchi bo‘lib ishlardi. 1989 yilda ayolim bilan vatanga qaytish masalasida tortishib qoldik. Bu yerga o‘zim qaytib keldim. Ularning holidan xabar olib turdim. Bu yerda hujjatlashtirish ishlarini qilamiz desak, «siz boshqa joyda bo‘lgansiz, shu sababli jinoyat qilganmisiz yo‘qmi tekshirishimiz kerak», deb pasportimni pasport stolda olib qolishgan. Biror joyda ishlashga haqqim yo‘qligi uchun g‘isht quyib, kun o‘tkazdim. 1992 yil 2 iyulda bir buyruq chiqqan ekan. Buyruqqa ko‘ra, 27 iyulgacha hujjatlashtirish qilinsin deyilgan ekan. Lekin meni hech kim ogohlantirmadi. Keyingi 3 yil ichida behuda urindim. Keyin qo‘limga hujjat berib «qayoqqa ketsangiz ketavering» deyishdi. Men qayoqqa boraman, axir bu yer vatanim-ku? Qo‘limga shu hujjatni berishdi (fuqaroligi yo‘q shaxs ma'lumotnomasi). Bu hujjat bilan hech qayoqqa borolmayman, saylab-saylanolmayman. Lekin, mehnat qilganim haqida mehnat daftarchalarim bor. 1999 yil pensiyaga chiqdim. O‘rtada 2000 yili bu hujjatni yangilab berishdi», deydi keksa murojaatchi.
