Ombudsman hech bir to‘siqsiz qamoqxonaga kiradi va qiynoqlarga qarshi kurashadi –​ Senat

​Senat «O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Inson huquqlari bo‘yicha vakili (ombudsman) to‘g‘risida»gi qonunga hamda Ma'muriy javobgarlik to‘g‘risidagi va Jinoyat-ijroiya kodekslarga tegishli o‘zgartirishlar kiriti​lishini ma'qulladi, deb xabar bermoqda Kun.uz muxbiri.

Ma'qullangan o‘zgartirishlarga ko‘ra, Ombudsman huzurida milliy preventiv mexanizm joriy etilmoqda, ya'ni qiynoqlarning oldini olish bo‘yicha tegishli choralar ko‘rish belgilangan.

«Qonun ombudsmanning qiynoqlarga solishning va muomalada bo‘lish hamda jazolashning boshqa shafqatsiz, g‘ayriinsoniy yoki qadr-qimmatni tahqirlovchi turlarining oldini olishga doir faoliyatini huquqiy jihatdan mustahkamlovchi yangi norma bilan to‘ldirilgan», –​ deydi muzokara nutqida senator.

Unga ko‘ra, vakil qamoqda saqlash joylariga muntazam kirib turish orqali qiynoqlarga solishning oldini olish choralarini ko‘radi.

Vakil ushbu yo‘nalishda qator funksiyalarni amalga oshirishi, jumladan:

• qamoqdagi shaxslarning soni haqida axborot olishi;
• ular bilan muomalada bo‘lish sharoitlarini o‘rganishi;
• suhbatlar o‘tkazishi;
• hujjatlar bilan tanishishi;
• zarur hollarda qamoqdagi shaxslarni tibbiy ko‘rikdan o‘tkazish va davolash talabi bilan chiqishi;
• mas'ullardan qamoqdagi shaxslarning huquqlarini ta'minlash masalalari yuzasidan tushuntirishlar olishi;
• aniqlangan g‘ayriqonuniy harakatlarga chek qo‘yish yuzasidan tezkor choralar ko‘rishi;
• qiynoqlarga solishning oldini olishga doir taklif va tavsiyalar ishlab chiqishi mumkin.

Ta'kidlanishicha, ushbu normaga ko‘ra, ombudsman nafaqat qamoqda saqlash joylarida, balki shaxslar turgan va o‘z ixtiyori bo‘yicha chiqib keta olmaydigan boshqa joylarda, masalan psixiatriya, narkologiya va shu kabi boshqa muassasalarda ham qiynoqlarga solishning oldini olish choralarini ko‘radi.

Qonunda mazkur vazifalarni amalga oshirishning tashkiliy jihatlari ham aniq yoritilgan bo‘lib, unga muvofiq Vakil tomonidan ekspert guruhi tuziladi.

Ekspert guruhi nodavlat notijorat tashkilotlarining huquqshunoslik, tibbiyot, psixologiya, pedagogika va boshqa yo‘nalishlarda professional bilim va tajribaga ega vakillari orasidan tuziladi.

Shuningdek, qonunda nafaqat Vakilning o‘zi, balki uning maxsus yo‘llanmasi bilan ekspert guruhi a'zolari va ombudsman Kotibiyati vakillari ham qamoqda saqlash joylariga moneliksiz kirish huquqi nazarda tutilgan.