Bayden: Agar hujum amalga oshirilsa, AQSh Tayvanni himoya qiladi

AQSh harbiylari Xitoy bostirib kirgan taqdirda Tayvanni himoya qiladi. Buni AQSh prezidenti Jo Bayden 18 sentabr, yakshanba kuni kechqurun CBS telekanali saytida e’lon qilingan «60 soniya» dasturiga bergan intervyusida tasdiqladi.

«Xitoy raisi Si Jinping Tayvanga bo‘lgan sadoqatingiz haqida nimani bilishi kerak?» – deb so‘radi boshlovchi Skott Pelli Amerika davlati rahbaridan. «Biz uzoq vaqt oldin imzolagan narsaga rozi bo‘lamiz, - dedi prezident, - Yagona Xitoy siyosati mavjud, Tayvan esa o‘z mustaqilligi to‘g‘risida qaror qabul qiladi. Biz harakat qilmayapmiz, ularning mustaqilligini rag‘batlantirmayapmiz. Bu ularning qarori». 

AQSh o‘z qo‘shinlarini orolni himoya qilish uchun yuboradimi, degan savolga prezident: «Ha, agar haqiqatda misli ko‘rilmagan hujum bo‘lsa», deb javob qaytardi. «Demak, Ukrainadan farqli o‘laroq, oydinlik kiritish uchun, ser, — deb qayta so‘radi boshlovchi. — Xitoy bostirib kirsa, AQSh qo‘shinlari, amerikaliklar Tayvanni himoya qiladimi?». Jo Bayden bu savolga shunday javob berdi: «Ha». 

Intervyudan so‘ng Oq uy vakili AQShning Tayvanga nisbatan siyosati o‘zgarishsiz qolishini aytdi. 1979 yilda Vashington Pekinni Xitoyning yagona vakili sifatida tan olib, Tayvan bilan diplomatik munosabatlarni rasman tugatgan. Shu bilan birga, Xitoy materik qismi AQShning eng yirik savdo sheriklaridan biriga aylandi. 

CBS saytida tushuntirilishicha, «AQSh qo‘shinlari Tayvanni himoya qiladimi yoki yo‘qmi, rasman AQSh «strategik noaniqlikni» saqlayapti, ammo Tayvan bilan munosabatlar to‘g‘risidagi qonun AQShni Tayvanni o‘zini himoya qilish uchun jihozlashda yordam berishga majbur qiladi». 

2022 yil may oyida Yaponiya bosh vaziri Fumio Kisida bilan qo‘shma matbuot anjumanida Bayden Qo‘shma Shtatlar Tayvanni harbiy jihatdan himoya qilishga tayyormi, degan savolga ham ijobiy javob bergandi. Shundan so‘ng, Oq uy AQSh prezidenti orolning o‘zini himoya qilish uchun qurol yetkazib berishni nazarda tutganini ko‘rsatib, tushuntirishlar berdi. 

Sentyabr oyi boshida AQSh Davlat departamenti Tayvanga 1,1 milliard dollardan ortiq qurol yetkazib berish bo‘yicha kelishuvni ma’qulladi. Shundan so‘ng, Xitoy konsulligi matbuot xizmati bir qator tvitlarida bu kelishuv «Tayvan mustaqilligi tarafdori bo‘lmish ayirmachi kuchlarga yolg‘on signallar yuborishi va AQSh-Xitoy munosabatlariga, shuningdek, Tayvan bo‘g‘ozidagi tinchlik va barqarorlikka xavf tug‘dirishi»ni ta’kidladi.