Ukrainaning qarshi hujumi boshlandimi? Harbiylar va ekspertlar bu borada qanday fikrda?

Rossiya mudofaa vazirligi vakili general Igor Konashenkovning 5 iyun kuni ertalab bergan hisobotida Ukraina bir vaqtning o‘zida frontning besh sektorida qarshi hujum boshlagani aytilgan. Xabar qilinishicha, hujum 4 iyun kuni ertalab boshlangan bo‘lib, unga jami «oltita mexanizatsiyalashgan va ikkita tank bataloni» jalb qilingan.

«Dushman o‘z maqsadiga erisha olmadi. Ular tomonda hech qanday muvaffaqiyat bo‘lmadi», degan Konashenkov.

Rossiya tomoni hujum qaytarilishi natijasida Ukraina qurolli kuchlarining yo‘qotishlari 250 kishini tashkil etgani, Bosh shtab boshlig‘i Valeriy Gerasimov esa harbiylarning front chizig‘idagi harakatlarini shaxsan nazorat qilganini da’vo qildi.

Ukraina qurolli kuchlari Rossiya tomoni xabarlarini «axboriy-psixologik operatsiya» deb atadi va qarshi hujum boshlanganini tasdiqlamadi.

«Ukrainaliklarni ruhiy tushkunlikka tushirish va jamiyatni (jumladan, o‘z aholisini) chalg‘itish uchun rus propagandachilari qarshi hujum, uning yo‘nalishlari va Ukraina armiyasining yo‘qotishlari haqida yolg‘on ma’lumot tarqatmoqda. Hatto hech qanday qarshi hujum bo‘lmasa ham. Buning uchun halok bo‘lganlar va asirlarning yo‘q qilingan texnikalari aks etgan eski video va fotosuratlar tayyorlangan. Shuningdek, boshqa soxta materiallar ham», — deyiladi Ukraina qurolli kuchlarining strategik aloqa boshqarmasi bayonotida.

Turli yo‘nalishlar bo‘ylab hujumlar

Ayni paytda, rossiyalik «harbiy muxbirlar»ning joylardan olgan xabarlari Rossiya tomoni uchun xavotirli ko‘rinadi.

«Hozir Vuhledar va Velikaya Novosyolkaning deyarli aniq o‘rtasida, front chizig‘ida joylashgan Novodonetskoye qishlog‘i uchun og‘ir janglar ketmoqda. Dushman biz avval nazorat qilgan hududga kamida ikki kilometr masofada kirib, aholi punktining chetida mustahkamlanib olishga muvaffaq bo‘ldi», deb yozadi bosqinni qo‘llovchi WarGonzo militaristik telegram-kanali.

«Erta tongdan boshlab ikki yo‘nalishda faol janglar davom etmoqda. Kechagi muvaffaqiyatsizlikdan so‘ng, dushman katta kuch bilan g‘arbdan Vuhledar yo‘nalishiga o‘tdi. Ehtimol, janubdan qurshovga olish maqsadida. Biroq, Kiyev «DXR»ni ikkiga bo‘lish maqsadida Nikolskiy va Mangushevga, shuningdek, Volnovaxaga qarab harakatlanishi mumkin», deya xabar beradi boshqa bir rossiyalik propagandachi Aleksandr Kots.

«Dushman Artemovsk hududida ham hujum operatsiyalarini o‘tkazmoqda. Soledar shahri shimoli artilleriyadan o‘qqa tutilmoqda. Baxmutning janubi-g‘arbiy qismida ham janglar ketmoqda», deya qo‘shimcha qilgan Kots.

«Qo‘shinlar jimgina juftakni rostlamoqda»

Ukraina bo‘linmalarining Vuhledar yaqinida oldinga siljiganini «DXR»ning «Vostok» bataloni komandiri Aleksandr Xodakovskiy ham tasdiqlagan.

«Vuhledarning chap qanotida dushman cheklangan kuchlar bilan, o‘ntagacha zirhli texnikadan foydalangan holda Zolotaya Niva – Novodonetskoye yo‘nalishi bo‘ylab hujumga o‘tdi. Hozirgacha ular muvaffaqiyatga erishmoqda. Tunning ikkinchi yarmida ular Velikaya Novosyolka yaqinidagi kechagi joyda bosimni davom ettiradigandek taassurot qoldiruvchi harakatlar qila boshladi», degan Xodakovskiy.

«Havo razvedkasi taktik hududda o‘ttiztagacha zirhli texnikaning harakatini qayd etdi, ammo cheklangan imkoniyatlar tufayli «ko‘tarilish» nuqtasini o‘rnatolmadi. Natijada, hozirda Novodonetskoyeda harakat qilayotgan zarbdor guruh deyarli sezdirmasdan hujum chizig‘iga yetib keldi.

Dushman odatdagidek aloqalarni buzish orqali bizni qiyin ahvolga solib qo‘yishga muvaffaq bo‘ldi. Vaziyat rivojlanmoqda», deb yozadi Xodakovskiy o‘z telegram-kanalida.

«Vagner» XHK rahbari Yevgeniy Prigojin esa rus qo‘shinlari Baxmut shimolidan chekinayotgani haqida xabar berdi.

«Bosh shtab boshlig‘i Valeriy Gerasimov va Shoygu qo‘shinlarni qayta guruhlab, Berxovka suv ombori bo‘ylab joylashtirganda, ular bu Berxovka aholi punktini himoya qilishga qaratilgan qadam ekanini aytishgandi, chunki bu hudud juda qulay pozitsiya ekan. Shunchalik foydaliki, barchasini unga almashtirishdi. Hozir esa Berxovka posyolkasining bir qismi allaqachon yo‘qotildi, qo‘shinlar jimgina juftakni rostlamoqda. Sharmandalik!» ­— deb yozgan Prigojin.

Hech kim hujum boshlanganini e’lon qilmaydi

Ukraina tomoni Berxovka yaqinidagi oldinga siljish haqida hech qanday ma’lumot bermagan.

Amerika Urushni o‘rganish institutining (ISW) so‘nggi hisobotida aytilishicha, 4 iyun kuni Ukraina qo‘shinlari Donetsk oblastining g‘arbiy qismida va Zaporijjya oblastining sharqiy qismida quruqlikda lokal hujumlar uyushtirgan va cheklangan taktik muvaffaqiyatlarga erishgan.

«4 iyun kuni e’lon qilingan geolokatsiya tasvirlarida Ukraina mexanizatsiyalashgan kuchlari Rivnopol shimoli-sharqida olg‘a siljiyotganini ko‘rish mumkin», deydi harbiy ekspertlar. Ular, shuningdek, ba’zi rossiyalik harbiy blogerlarning Ukraina qo‘shinlari Rossiya mudofaasining birinchi chizig‘ini yorib o‘tgani va bu hududda 3 kilometr oldinga siljigani haqidagi xabarlariga e’tibor qaratdi. ISW ekspertlari ta’kidlashicha, ertalabki hisobot paytida bu xabarlarning vizual tasdiqlari bo‘lmagan.

BBC Ukraina xizmatining Ukraina rasmiy tuzilmalaridagi manbalari hech kim qarshi hujum boshlanganini e’lon qilmasligini aytgan. Ularning taxminiga ko‘ra, Ukraina kuchlari Rossiya mudofaasini turli sektorlarda yorib o‘tishga harakat qiladi va himoya eng zaif bo‘lgan joyga hujumga o‘tadi.

5 iyun kuni kechqurun Ukraina mudofaa vaziri Anna Malyar ukrain armiyasi Baxmut yo‘nalishida «keng front» bo‘ylab oldinga siljiyotganini ma’lum qildi. U Rossiya tomonining bayonotlariga zid o‘laroq, asosiy harbiy harakatlar Baxmut atrofida kechayotgani va bu yo‘nalishda ukrain bo‘linmalari «keng front» bo‘ylab oldinga yurayotganini aytdi.

«Biz ayrim yo‘nalishlarda hujum harakatlariga o‘tyapmiz. Xususan, Baxmut yo‘nalishi harbiy harakatlar epimarkazi bo‘lib qolmoqda. Bu yerda biz ancha keng front bo‘ylab ilgarilayapmiz. Yutuqlar bor. Baland tepaliklarni egallayapmiz», deya yozgan Malyar.

Bu operatsiya keng ko‘lamli hujumga aylanadimi?

Oleg Chernish, BBC News Ukraina muxbiri:

«Rossiya mudofaa vazirligi bayonotiga Ukraina izoh bermadi yoki bu axboriy-psixologik operatsiya degan ma’noda sharh berdi. Ukraina mudofaa vazirligining strategik kommunikatsiyalar bo‘limida Rossiya tomoni «muvaffaqiyatsiz qarshi hujumga o‘tgan ukrainalik harbiylarning yo‘q qilingani» tasvirlangan sahna ko‘rinishlari tayyorlangani haqida xabar bor edi.

Shu bilan birga, bugun ertalab va kecha kechki payt ukrainalik harbiylar, ko‘ngillilar va frontga yaqin bo‘lgan shaxslar ijtimoiy tarmoqlarda «Boshlandi!», «Xudo yor bo‘lsin!», «Olg‘a!» kabi noaniq xabarlarni tarqata boshladi. Shubhasiz, gap qarshi hujum haqida ketmoqda deb taxmin qilish mumkin. Bundan tashqari, bu kontekstda Rossiyaning «harbiy muxbirlar» deb ataluvchi blogerlari, shuningdek, «DXR»ning ijtimoiy tarmoqlardagi faol arbobi, sobiq dala qo‘mondoni Aleksandr Xodakovskiyning xabarlari muhim ahamiyatga ega.

Ularning xabarlari Rossiya mudofaa vazirligining xabarlari kabi nurli emas. Ular Velikaya Novosyolka (Zaporijjya va Donetsk oblastlari chegarasidagi, Vuhledardan uncha uzoq bo‘lmagan kichik shaharcha) yaqinidagi hududda taxminan ikkita brigada yoki sakkizta batalondan iborat Ukraina qo‘shinlarining harakati boshlangani va bu sektorda ular bir necha kilometr oldinga siljishga muvaffaq bo‘lgani haqida ma’lumotni tasdiqlagan.

ISW ma’lumotlariga ko‘ra, siljish uch kilometrni tashkil etgan. Ushbu urush sharoitida: qurollar bilan to‘ldirilgan, minalangan maydonni bir kechada shuncha masofaga bosib o‘tish — bu sezilarli yutuqdir.

Ya’ni, frontning bu sektorida siljish bor, lekin Ukraina qurolli kuchlari foydalanayotgan kuchlar, bo‘layotgan voqealarni katta hujum deb atash uchun yetarli emas. Bu operatsiya keng ko‘lamli hujumga aylanadimi? U yanada rivojlanadimi? Buni keyingi voqealar orqali ko‘ramiz».

«Nimadir allaqachon boshlangan»

Professor Maykl Klark, harbiy tahlilchi, Birlashgan Qirollik mudofaa tadqiqotlar instituti (RUSI) sobiq rahbari:

«Menimcha, Ukraina hujumi bir necha hafta oldin, dronlar yordamida front ortiga zarbalar, turli yo‘nalishlarda — Soledar, Vuhledar, Baxmut, Zaporijjyaning Novodarovka rayonida hujumlar, Belgorod oblastidagi voqealar bilan boshlangandi. Garchi ular Kiyev harakatlariga to‘g‘ridan to‘g‘ri aloqador bo‘lmasa-da, keskinlikni kuchaytirmoqda. Nimadir allaqachon boshlangan, u qanday rivojlanishini ko‘ramiz. Mening o‘ylashimcha, 4 iyun kuni ukrainaliklar quruqlikdagi operatsiyani boshladi.

Ushbu hujumni rivojlantirishning bir necha yo‘li mavjud. Birinchisi, chalg‘ituvchi manyovrlardan so‘ng, Ukraina qurolli kuchlari og‘ir texnikasining butun zarbasi bir yo‘nalishga beriladi.

Yana bir variant — zarbalar seriyasi. Ular go‘yoki turli eshiklarni buzib ko‘radi va eng oson ochiladigan eshikka butun kuchni tashlaydi.

Uchinchi variant esa bir qator kichik zarbalar bo‘lib, ular keyinchalik katta hujumlarga aylanadi. Biz balki keyingi haftagacha yoki hatto bir haftadan keyinga qadar hujum qanday rivojlanishini bilmaymiz», degan janob Klark.