Yevropaning qişloq xöjaligi böyiça komissari Yanuş Voysexovskiy 12 sentabr, seşanba kuni Yevroparlamentda Ukraina ğallasini Polşa, Ruminiya, Bolgariya, Vengriya va Slovakiyaga olib kirişga qöyilgan vaqtinçalik taqiqni uzaytiriş ğoyasini qöllab-quvvatlaşini aytdi. Uning fikriça, Yevropa komissiyasi tomonidan qabul qilingan uşbu favqulodda çora samarali. «Vaqtinçalik profilaktik çora-tadbirlarning kiritilişi Ukraina bilan çegaradoş mamlakatlar bozorlarini tuzatdi va barqarorlaştirdi. Bu «birdamlik çiziği» böylab Ukraina donining eksportini çeklab qöymadi», dedi u Strasburgda deputatlar bilan suhbatda.
Yevropa komissarining sözlariga köra, Ukraina qişloq xöjaligi mahsulotlarini beş mamlakatga olib kirişga vaqtinçalik taqiq joriy etilgunga qadar Ukrainadan «birdamlik çiziği» böylab oyiga örtaça 2,9 million tonna don eksport qilingan – 2022 yil maydan 2023 yil apreligaça jami 34,8 million tonna. Şu bilan birga, vaqtinçalik embargo kiritilgandan söng, oylik körsatkiç 3,2 million tonnani taşkil etdi - 2023 yilning mayidan iyuligaça jami 9,6 million tonna.
Voysexovskiy ta’kidlaşiça, eksportning «birdamlik yönalişlari» böyiça ösişiga Rossiyaning Qora dengizdagi «ğalla bitimi»dan çiqişi, şuningdek, Yevropa Ittifoqi va uning davlatlarining muqobil yönalişlarni, asosan Dunay yölagini rivojlantiriş böyiça keng kölamli sa’y-harakatlari ta’sir qilgan. Uşbu sa’y-harakatlar tufayli sohadagi logistika xarajatlari deyarli 50 foizga qisqardi, dedi Yevropa komissari. Uning prognozlariga köra, sentabr oyida uşbu liniya orqali Ukrainadan 3 million tonna ğalla eksport qiliş, yil oxirigaça esa bu körsatkiçni oyiga 4 million tonnaga yetkaziş mumkin böladi.
Ukraina ğallasi böyiça muvofiqlaştiruv platformasi transport subsidiyalari mavzusini körib çiqadi
Şu bilan birga, boşqa muqobil yönalişlardan, masalan, Boltiqböyi va Adriatikaga olib boradigan temiryöllardan foydalaniş uçun moliyaviy subsidiyalar kerak, deb ta’kidladi Voysexovskiy, çunki transportning yuqori narxi yönalişlarni raqobatbardoş qilmaydi. Şu tariqa, Ukraina tomonining hisob-kitoblariga köra, bunday tranzitning qöşimça xarajatlarini qoplaş uçun har bir tonna mahsulot uçun 20-40 yevro nazarda tutilişi kerak.
Yevropa komissari uşbu rejani 13 sentabr, çorşanba kuni bölib ötadigan Polşa, Ruminiya, Vengriya, Bolgariya va Slovakiya, şuningdek, Ukraina, Moldova va Yevrokomissiya iştirokidagi muvofiqlaştiruv platformasining navbatdagi yiğilişida taqdim etiş niyatida. 15 sentabr kuni Ukrainaning törtta mahsulotini beş qöşni davlatga olib kirişga qöyilgan vaqtinçalik taqiq muddati tugaydi. Kiyev uni uzaytirmaslikka çaqirmoqda, Varşava esa Bryussel buni qilmasa, çorani bir tomonlama joriy etişini aytmoqda.
Yevroparlament Yevrokomissiyani tanqid qildi, ba’zi deputatlar uni Polşa bozorida Ukraina doni bilan boğliq muammolarga va Polşa hukumatining siyosatiga öz vaqtida reaksiya bildirmaganlikda aybladi.
