O‘zgaradigan yoqilg‘i-energetika narxlari, umrachi turfirmalar reytingi, ITʼga navbatdagi imtiyoz va Toshkentda yana bir eksperiment – 1 oktyabrdan nimalar o‘zgaradi?

Yoqilg‘i-energetika narxlarini hisoblashning yangi tartibi kuchga kiradi

Oktyabrda yuz berishi kutilayotgan eng muhim o‘zgarish yoqilg‘i-energetika narxlarini bozor narxlariga moslashtirish tomon bosilgan qadam bo‘lmoqda. Vazirlar Mahkamasining 2023 yil 1 oktyabrdan kuchga kiradigan qarori bilan yoqilg‘i-energetika resurslarining narxlari oshmoqda. Shu bilan birga, hozircha aholi uchun tariflar o‘zgarishsiz qoladi.

Elektr energiyasi tariflari OKMK, NKMK, “O‘zmetkombinat” va budjet tashkilotlariga 1 kVt soat 1 000 so‘m, boshqa tashkilotlarga 900 so‘m deb belgilandi. Tabiiy gaz tariflari esa OKMK, NKMK, “O‘zmetkombinat” va budjet tashkilotlariga 1 kub metr uchun 1 800 so‘m, boshqa tashkilotlar uchun 1 500 so‘m bo‘lishi taklif etilgan.

Toshkentni yaxshilash bo‘yicha eksperiment

Prezident qarori bilan poytaxt infratuzilmasini yaxshilash bo‘yicha huquqiy eksperiment o‘tkaziladi. Xususan, 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab Adliya vazirligi, Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Kadastr agentligi, Soliq qo‘mitasi va boshqa davlat organlari axborot tizimlaridagi munitsipal mulklar to‘g‘risidagi ma’lumotlar ushbu tizimlarni o‘zaro integratsiya qilish orqali “Raqamli Toshkent” kompleks dasturiga yuklanadi.

Shuningdek, qarorga ko‘ra, 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab Toshkent shahridagi ayrim obektlar negizida loyiha qiymati 1 million dollargacha bo‘lgan ekvivalentdagi davlat-xususiy sheriklik loyihalarini amalga oshirishning soddalashtirilgan tartibi joriy etiladi.

Raqobat qo‘mitasiga yana bir vakolat

Raqobatni rivojlantirish va iste’molchilar huquqlarini himoya qilishga doir farmonga ko‘ra, 2023 yil 1 oktyabrdan eksklyuziv huquqlar berilgan xo‘jalik yurituvchi sub’yektlarning reyestri (ro‘yxati) joriy etiladi. Ushbu reyestrni yuritish hamda xo‘jalik yurituvchi sub’yektlar tomonidan kamsitmaslik shartlariga rioya etilishi ustidan nazorat Raqobat qo‘mitasiga yuklatiladi.

Raqobat qo‘mitasi bitim shartlarini, tovarlar realizatsiya qilinadigan hududni va narxni belgilashga bir tomonlama ta’sir ko‘rsatish imkoniyatiga (ustun muzokara kuchiga) ega bo‘lgan sub’yektlarni aniqlaydi va ular tomonidan ustun muzokara kuchini suiiste’mol qilishni taqiqlaydi.

Umrachi turfirmalar reytingi va suv bo‘yi turizmi uchun yengilliklar

Hukumatning tegishli qarori bilan Turizm qo‘mitasi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bilan birgalikda 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab “Umra” xizmatlarini ko‘rsatuvchi turoperatorlar faoliyatini reyting asosida baholash tizimi joriy etishi kerak.

Reytingdagi “Umra” xizmatlarini ko‘rsatuvchi turoperatorlarning o‘rni jamoatchilik tomonidan ochiq ovoz berish, ushbu tashkilotlar xizmatlaridan avval foydalangan fuqarolar (sayyohlar) bilan o‘rnatilgan qayta aloqa (jumladan, ijtimoiy tarmoqlar orqali) natijalariga ko‘ra aniqlanadi.

Baliq ovlash va suv bo‘yi turizmini rivojlantirishga doir prezident qaroriga muvofiq 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab quyidagilar:

-        davlatga tegishli tabiiy va sun’iy suv havzalari (suv omborlari) — baliqni sanoat usulida yetishtirish, ovlash va qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa maqsadlar uchun;

-        tabiiy va sun’iy suv havzalari (suv omborlari) hamda daryo atrofidagi qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yer uchastkalari — suv bo‘yida plyaj zonalarini tashkil etish, sport-ishqibozlik turidagi baliq ovlash, baliq ovi, qayiqda suzish va suv sayohati xizmatlarini ko‘rsatish, baliq mahsulotlari va boshqa turizm xizmatlarini tashkil etish uchun tadbirkorlik sub’yektlariga “E-auksion” elektron savdo platformasida elektron onlayn auksion orqali ijaraga beriladi.

Qarorda ko‘rsatilgan bandlar Aydar-Arnasoy ko‘llar tizimiga nisbatan tatbiq etilmaydi.

Ish beruvchilarga subsidiya

Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi 1 oktyabrdan jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan shaxslarni ishga qabul qilgan ish beruvchilarga Bandlikka ko‘maklashish davlat jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan subsidiya berishi nazarda tutilgan. Bunda har bir ishga joylashgan shaxs uchun uch oydan ortiq muddatda mehnat faoliyatini davom ettirgandan so‘ng bazaviy hisoblash miqdorining uch baravari miqdorida bir martalik subsidiya ajratish taklif qilingan.

Shuningdek, “Ishga marhamat” monomarkazlari va kasb-hunarga o‘qitish markazlarida jazoni ijro etish muassasalaridan ozod qilingan shaxslarga kasb-hunar va tadbirkorlik ko‘nikmalarini o‘rgatadi.

Shaharsozlar sertifikatlanadi

Prezidentning tegishli farmoni asosida qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasida nazorat tizimi kuchaytiriladi va uning qamrovi kengaytiriladi.

Shu maqsadda 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab shaharsozlik sohasidagi quyidagi toifa mutaxassislarni ularning faoliyat yo‘nalishlari bo‘yicha har uch yilda bir marta sertifikatlash tizimi joriy etiladi:

-        loyiha boshqaruvini va texnik nazoratni, shu jumladan yo‘nalishlar bo‘yicha nazoratni olib boruvchi mutaxassislar;

-        loyiha tashkilotlarining mualliflik nazoratini olib boruvchi mutaxassislar, shuningdek, loyiha bosh muhandislari va bosh arxitektorlari;

-        pudrat tashkilotlarining ichki nazoratini amalga oshiruvchi mutaxassislar.

Yagona ijtimoiy himoya

Aholiga sifatli ijtimoiy xizmat va yordam ko‘rsatishga doir prezident farmonida 2023 yil 1 oktyabrga qadar “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimini ishga tushirish kerakligi qayd etilgan.

Shu bilan birga 2023 yil 1 oktyabrdan “Ijtimoiy himoya yagona reyestri” axborot tizimi Ijtimoiy himoya milliy agentligi tasarrufiga o‘tkaziladi hamda aholiga ko‘rsatiladigan barcha turdagi ijtimoiy xizmatlar va yordamlar, shu jumladan kam ta’minlangan oilalar bolalari uchun nafaqa va moddiy yordamlar bo‘yicha arizalar “Yagona milliy ijtimoiy himoya” axborot tizimi orqali qabul qilinadi.

IT uchun yana imtiyozlar

Prezident qarori asosida Raqamli texnologiyalar sohasida yuqori malakali mutaxassis va kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish maqsadida 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab B2 va undan yuqori xorijiy til bilish darajasiga ega bo‘lgan fuqarolar tomonidan tizim boshqaruvi, ma’lumotlar bazasi, axborot xavfsizligini ta’minlash va boshqa talab yuqori bo‘lgan yo‘nalishlarda xalqaro IT-sertifikatlarni olish xarajatlarining 100 foiz qismini qoplash tizimi joriy etiladi.

Shuningdek, elektron tijorat sohasini rivojlantirish maqsadida 2023 yil 1-oktyabrdan boshlab tadbirkorlik sub’yektlariga elektron tijorat faoliyati doirasida erkin ombor bojxona rejimiga joylashtirilgan tovarlar bilan chakana savdo operatsiyalarini amalga oshirishga ruxsat beriladi.

Xuddi shu qaror bilan O‘zkomnazorat 1-oktyabrdan boshlab davlat organlarining IT loyihalari samaradorligi, ko‘rsatiladigan raqamli xizmat va servislar texnik faoliyatining sifati hamda barqarorligi ustidan raqamli nazorat o‘rnatadi.

Elektron shaklga o‘tayotgan tibbiy ma’lumotnomalar

Tibbiy ma’lumotnomalar 1 oktyabrdan Toshkent shahri, Toshkent va Samarqand viloyatlarida elektron shaklda beriladi. Tegishli hujjat asosida vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqalari va boshqa tibbiy ma’lumotnomalarni berish bosqichma-bosqich elektron shaklga o‘tkazilmoqda.

Bunda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqalari va boshqa tibbiy ma’lumotnomalarni berish Navoiy va Sirdaryo viloyatlarida — 2023 yil 1 iyuldan boshlab, Toshkent shahri, Toshkent va Samarqand viloyatlarida — 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab, respublikaning boshqa hududlarida — 2024 yil 1 yanvardan boshlab elektron shaklga o‘tkaziladi.

2024 yil 1 yanvardan boshlab vaqtincha mehnatga layoqatsizlik varaqalari va boshqa tibbiy ma’lumotnomalarni qog‘oz shaklda talab qilish taqiqlanadi.

Yana bir yangilik. 2023 yil 1 oktyabrdan boshlab, maxsus texnik qurilmalar yordamida (planshet yoki daktiloskopiya, printer va boshqalar) davlat xizmatlarini joylarga chiqqan holda ko‘rsatish “Call-markaz” yoki rasmiy veb-saytdan foydalangan holda amalga oshiriladi.