Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiyning «Tinçlik formulasi» Ukrainada BMT Nizomi va xalqaro huquq asosida adolatli, uzoq muddatli tinçlik örnatiş uçun muhim asosdir; Rossiya özi bosib olgan Ukraina hududlarini, jumladan Qrimni tark etişi kerak va bu hududlarda Rossiya hukumati tomonidan ötkazilgan «saylovlar» haqiqiy emas. Bunday bayonotlar 9 oktyabr, çorşanba kuni e’lon qilingan uçinçi Ukraina – Janubiy-Şarqiy Yevropa sammitida iştirok etuvçi davlatlarning yakuniy deklaratsiyasida keltirilgan.
Hujjatda qayd etilişiça, imzolagan davlatlar özini Rossiya agressiyasidan himoya qilayotgan Ukrainani zarur vaqtgaça qöllab-quvvatlaşni davom ettiriş niyatida. Boşqa narsalar qatorida, gap Kiyevni Rossiya Qurolli kuçlari tomonidan vayron qilingan energiya infratuzilmasini tiklaş uçun zarur jihozlar bilan ta’minlaş uçun energiya xavfsizligi va Janubiy-Şarqiy Yevropa mamlakatlari xususiy sektorini yanada safarbar qiliş haqida ketmoqda. Şu bilan birga, deklaratsiya mualliflari Zaporijjya AESni Ukraina nazorati ostiga qaytariş va uning AEXA talablariga muvofiq xavfsiz işlaşini ta’minlaşga çaqirmoqda.
Ukrainaning yevro-atlantik integratsiyasini qöllab-quvvatlaş
Mamlakatlar, şuningdek, Ukrainani joriy va uruşdan keyingi rekonstruksiya qilişda iştirok etiş niyatlarini tasdiqladilar va bu mamlakatning keyingi yevro-atlantik integratsiyasini, şu jumladan uning NATOga kelajakda a’zo bölişini qöllab-quvvatlaşlarini bildirdilar. Bundan taşqari, davlatlar Ukraina, Moldova va Bosniya va Hersegovina bilan Yevropa Ittifoqiga kiriş böyiça muzokaralar boşlanganini olqişladilar. «Uşbu yangi a’zolarning Yevropa Ittifoqiga qabul qilinişi mintaqaviy barqarorlik, xavfsizlik va farovonlikning eng yaxşi kafolatidir», — deyiladi kommyunikeda.
Xorvatiyaning Dubrovnik şahrida bölib ötgan sammitda iştirok etgan Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy Yevropa Ittifoqini butun qit’ani birlaştirişga va «Yevropaning barça demokratik mamlakatlarini» a’zo sifatida qabul qilişga çaqirdi. Şu bilan birga, u nafaqat öz mamlakatini, balki Bolqon davlatlarini ham nazarda tutgan. «Köplab keskinliklar mavjud bölsa-da, biz Yevropadagi birligimiz imkon qadar barqaror bölişini ta’minlaşimiz kerak», - deya ma’lum qildi u.
Zelenskiy uruş tugaşining ehtimoliy sanalari haqida
Uruşni tugatiş istiqbollari haqida gapirar ekan, Volodimir Zelenskiy u 2025 yildan keçiktirmay tugaşi mumkinligini baholadi. «Oktyabr, noyabr va dekabr oylarida bizda tinçlik va barqarorlik sari harakat qiliş imkoniyati bor, jang maydonidagi vaziyat bu tanlovni – uruşni 2025 yildan keçiktirmay tugatiş uçun hal qiluvçi harakatni tanlaş imkoniyatini yaratadi», — dedi u sammitda.
Ukraina prezidenti özining Telegram-kanalida «mavjud vaziyat va tinçlik sammitini muvaffaqiyatli ötkaziş örtasidagi tafovutni» Kiyev tomonidan işlab çiqilgan «ğalaba rejasi» orqali bartaraf etiş mumkinligini, u Ukrainani NATOga qabul qiliş töğrisidagi qarorni ham nazarda tutayotganiga aniqlik kiritdi. «Agar bu töğri tasdiqlansa, Putin geosiyosiy jihatdan mağlub böladi», — dedi Ukraina prezidenti.
Dubrovnikdagi sammitda Volodimir Zelenskiy va Xorvatiya boş vaziri Andrey Plenkoviçdan taşqari, Albaniya, Bosniya va Hersegovina, Bolgariya, Gretsiya, Kosovo, Moldova, Çernogoriya, Şimoliy Makedoniya Respublikasi, Ruminiya, Serbiya, Sloveniya va Turkiya davlat va hukumat rahbarlari, şuningdek, taşqi işlar vazirlari iştirok etdi. «Bolgariya, Xorvatiya, Gretsiya, Ruminiya va Sloveniya Yevropa Ittifoqiga a’zo, qolgan mamlakatlar esa Yevropa Ittifoqiga yölning turli bosqiçlarida», — deya aniqlik kiritdi AFP.
Kiyev ma’lum qilganidek, sammit çoğida Volodimir Zelenskiy va Xorvatiya boş vaziri Plenkoviç mudofaa, minalardan tozalaş, yaralangan harbiy xizmatçilarga yordam körsatiş, kiberxavfsizlik, Ukrainani rekonstruksiya qiliş va razvedka xizmatlari örtasida ma’lumot almaşiş kabi sohalarda hamkorlik töğrisida kelişuv imzoladi.
Zelenskiyning Yevropa turnesi
10 oktyabr kuni Dubrovnikdagi sammitdan söng Volodimir Zelenskiy Parijga kelişi kutilmoqda. Uni Fransiya prezidenti Emmanuel Makron qabul qiladi, deya xabar beradi Yelisey saroyi.
Öz navbatida, Italiya boş vaziri Jorja Meloni idorasi u 10 oktyabr kuni Rimda Ukraina prezidenti bilan uçraşişini ma’lum qildi. Şundan söng Zelenskiyni Vatikanda Rim papasi Fransisk qabul qiladi, deya xabar beriladi qöşimça.
Zelenskiyning özi Xorvatiya boş vaziri Andrey Plenkoviç bilan Dubrovnikda ötkazgan qöşma matbuot anjumanida yaqin kunlarda Buyuk Britaniyaga rejalaştirilgan taşrifini ma’lum qildi. U boş vazir Kir Starmer bilan uçraşadi.
Ayni vaqtda Germaniyada 12 oktyabrda ötkazilişi kerak bölgan «Ramştayn» formatidagi Ukraina böyiça aloqa guruhining uçraşuvi qoldirildi. Avvalroq AQŞ prezidenti Jo Bayden u yerga taşrifini bekor qilgan edi. Oq uy bu qarorini kuçli «Milton» dovuli Florida qirğoqlariga yaqinlaşayotgani bilan izohladi.
