Ta’kidlanganidek, keyingi yillarda mamlakatimizda davlat xaridlari sohasida ochiqlik va shaffoflikni ta’minlashga hamda raqobatli savdolarni amalga oshirishga qaratilgan tizimli islohotlar amalga oshirilmoqda. Savdolarda elektron tender tizimiga o‘tilishi savdo jarayonlarini onlayn tarzda o‘tkazish, xarajatlarni kamaytirish va korrupsiyaga karshi kurashish imkonini bermoqda. «Davlat xaridlari to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni qabul qilingani tyender jarayonlarini xalqaro standartlariga moslashtirish, raqobatning ochiq shakllarini joriy etish, shuningdek, to‘g‘ridan to‘g‘ri shartnomalar tuzish imkoniyatlarini cheklash, savdoda ishtirok etuvchi aloqador va afillangan shaxslarni ro‘yxatga olish uchun huquqiy asos bo‘lib xizmat qilmoqda. Sohada shaffoflik va ochiqlikni ta’minlash maqsadida barcha tender savdolarining rejalari, natijalari va shartnoma baholari OAVda e’lon qilinmoqda. Bu esa jamoatchilik tomonidan mazkur sohada nazorat va monitoringni amalga oshirish uchun imkoniyatlar yaratmoqda.
Muhokamalarda deputatlar keyingi yillarda yurtimizda fuqarolarda davlat mablag‘larining qanday sarflanayotganiga nisbatan befarqlik hissi yo‘qolib, davlat xaridlari ustidan jamoatchilik nazorati kuchayib borayotganini e’tirof etdi. Buni davlat organlari, vazirliklar, mahalliy hokimiyatlar yoki davlat ulushiga ega tashkilotlar tomonidan asossiz, qimmat yoki korrupsiya ehtimoli yuqori bo‘lgan xaridlar amalga oshirilganiga oid xabarlar ijtimoiy tarmoqlarda ko‘plab muhokamalarga sabab bo‘layotganidan ham ko‘rish mumkin. Xalq vakillarining fikricha, tender savdolarida raqobatning kuchayishi narxlarni 20-30% ga pasaytirish hamda budjet mablag‘larini oqilona sarflash imkonini beradi.
Xalq vakillari davlat xaridlari tizimini tartibga soluvchi qonunchilik bazasini yanada takomillashtirish masalalariga ham alohida e’tibor qaratdi. Yangi tahrirdagi «Davlat xaridlari to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni va bir qator normativ hujjatlar qabul qilingani hamda O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksiga davlat xaridlari to‘g‘risidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik normalari kiritilgani sohani huquqiy jihatdan tartibga solishda o‘z natijalarini berayotgani e’tirof etildi.
Shu bilan birga, yig‘ilishda davlat xaridlariga oid kamchilik va muammolar tanqidiy ruhda muhokama qilindi. Xususan, «Davlat xaridlari to‘g‘risida»gi qonun talablariga zid ravishda moliyaviy mablag‘lardan samarasiz foydalanish, tender savdolarida raqobat va xolislikning sustligi hamda korrupsiyaga yo‘l qo‘yilayotgan holatlar ham deputatlarning asosli tanqidiga sabab bo‘ldi. Davlat buyurtmachilari tomonidan xaridlarni raqobatli usullarni chetlab o‘tgan holda, qonun hujjatlarga zid ravishda to‘g‘ridan to‘g‘ri shartnomalar tuzish, xaridlarni yuqori narxlarda amalga oshirish, ularni qismlarga bo‘lish, ochiqlik va shaffoflik prinsipiga rioya etmaslik holatlari bo‘yicha deputatlarning savollariga mas’ul vazirlik va idoralarning javoblari olindi.
